روزی که ابرها به اطلاعاتمان پشت میکنند

اختلال اخیر سرویسهای ابری مایکروسافت بار دیگر آسیبپذیری اطلاعات ذخیرهشده در فضای ابری و خطر وابستگی کامل کاربران به این سرویسها را برجسته کرد.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس- اختلال سرویسهای ابری مایکروسافت بار دیگر نشان داد که ذخیره اطلاعات در اینترنت به معنای دسترسی همیشگی به آنها نیست؛ وابستگی کامل به فضای ابری میتواند در زمان بروز اختلال، حمله سایبری یا مسدودشدن حساب کاربری، دسترسی افراد به مهمترین اسناد و فایلهایشان را با مشکل مواجه کند.
تصور کنید تمام عکسهای خانوادگی، اسناد کاری، قراردادها، فایلهای مالی و حتی نسخههای دیجیتال مدارک مهم خود را در فضای ابری ذخیره کردهاید. سالهاست بدون نگرانی از پر شدن حافظه تلفن همراه یا رایانه، اطلاعاتتان را به سرویسهایی مانند واندرایو، گوگل درایو و آیکلاد میسپارید و هر زمان که بخواهید، از هر دستگاهی به آنها دسترسی پیدا میکنید. اما ناگهان یک اختلال گسترده رخ میدهد، سرویس از دسترس خارج میشود و شما نمیتوانید به فایلهایی دسترسی پیدا کنید که شاید برای انجام کارهای روزمره یا حتی ادامه فعالیت حرفهایتان ضروری باشند.
اختلال اخیر سرویسهای ابری مایکروسافت نمونهای از همین وابستگی است. اتفاقی که نشان داد حتی زیرساختهای متعلق به بزرگترین شرکتهای فناوری جهان نیز از اختلال مصون نیستند. در چنین شرایطی، یک پرسش مهم مطرح میشود: آیا میتوان با خیال راحت تمام اطلاعات مهم زندگی دیجیتال را به فضای ابری سپرد؟
فضای ابری همیشه در دسترس نیست
فضای ابری در سالهای اخیر شیوه نگهداری و دسترسی به اطلاعات را تغییر داده است. کاربران دیگر مجبور نیستند برای انتقال فایلها میان تلفن همراه، رایانه و تبلت، از حافظههای جانبی استفاده کنند. کافی است اطلاعات خود را در یک سرویس ابری ذخیره کنند تا از دستگاههای مختلف به آنها دسترسی داشته باشند.
این سهولت استفاده، بهتدریج کاربران را به نگهداری حجم بیشتری از اطلاعات در فضای ابری ترغیب کرده است. بااینحال، یک نکته مهم گاهی نادیده گرفته میشود: دسترسی به اطلاعات ذخیرهشده در فضای ابری به عملکرد مجموعهای از زیرساختها، از جمله سرورها، شبکههای ارتباطی، نرمافزارها و سامانههای احراز هویت وابسته است.
بنابراین، حتی اگر فایلهای کاربر روی سرورهای شرکت ارائهدهنده همچنان سالم باشند، بروز اختلال در هرکدام از این بخشها میتواند دسترسی به آنها را برای مدتی مختل کند. در واقع، از دسترس خارج شدن یک سرویس لزوماً به معنای پاک شدن اطلاعات نیست، اما برای کاربری که در همان لحظه به یک سند ضروری نیاز دارد، تفاوت چندانی در نتیجه عملی ایجاد نمیکند.
یک اختلال ساده میتواند دسترسی به اطلاعات را مختل کند
تصور رایج این است که شرکتهای بزرگ فناوری با استفاده از مراکز داده متعدد، تجهیزات پیشرفته و سامانههای پشتیبان، امکان بروز اختلال در خدمات خود را به حداقل رساندهاند. این تصور تا حد زیادی درست است، اما به معنای حذف کامل خطر نیست.
اختلالهای فنی، خطاهای نرمافزاری، مشکلات شبکه و حتی بهروزرسانیهای ناموفق میتوانند دسترسی کاربران به خدمات ابری را تحت تأثیر قرار دهند. در کنار این موارد، حملات سایبری نیز تهدید دیگری برای اطلاعات ذخیرهشده در فضای ابری هستند.
برای مثال، در حملات باجافزاری ممکن است فایلهای کاربران رمزگذاری شوند یا دسترسی آنها به اطلاعاتشان محدود شود. همچنین سرقت اطلاعات ورود به حساب کاربری میتواند زمینه دسترسی افراد غیرمجاز به اسناد شخصی و کاری را فراهم کند.
مسئله دیگر، احتمال مسدودشدن یا از دسترس خارج شدن حساب کاربری است. گاهی مشکلات احراز هویت، تشخیص اشتباه فعالیت مشکوک یا محدودیتهای اعمالشده از سوی ارائهدهنده سرویس میتواند کاربر را از حساب خود محروم کند؛ حتی اگر فایلهای او همچنان روی سرورهای شرکت وجود داشته باشند.
ذخیرهسازی ابری با نسخه پشتیبان تفاوت دارد
یکی از اشتباهات رایج کاربران این است که تصور میکنند ذخیرهکردن فایل در فضای ابری بهتنهایی برای محافظت از آن کافی است. درحالیکه همگامسازی اطلاعات با فضای ابری، لزوماً به معنای تهیه نسخه پشتیبان مستقل نیست.
برای مثال، اگر کاربری فایلی را از پوشه همگامشده خود حذف کند، ممکن است این حذف در سایر دستگاهها و نسخه ابری نیز اعمال شود. در برخی حملات سایبری نیز تغییرات مخرب میتوانند از طریق قابلیت همگامسازی به نسخههای دیگر اطلاعات منتقل شوند.
به همین دلیل، متخصصان امنیت اطلاعات همواره بر ضرورت نگهداری نسخههای پشتیبان مستقل تأکید میکنند. یکی از روشهای شناختهشده در این زمینه، قاعده ۳-۲-۱ است؛ بر اساس این روش، کاربران باید سه نسخه از اطلاعات مهم خود داشته باشند، آنها را روی دو نوع فضای ذخیرهسازی متفاوت نگهداری کنند و دستکم یک نسخه را در محلی جدا از نسخههای دیگر قرار دهند.
این روش کمک میکند که حتی در صورت بروز مشکل برای یکی از محلهای ذخیرهسازی، نسخه دیگری از اطلاعات همچنان در دسترس باشد.
کدام اطلاعات را نباید فقط به فضای ابری سپرد؟
قرار نیست کاربران تمام اطلاعات خود را از سرویسهای ابری خارج کنند یا استفاده از این فناوری را کنار بگذارند. فضای ابری همچنان یکی از کاربردیترین روشها برای ذخیرهسازی، اشتراکگذاری و دسترسی به فایلهاست. مسئله اصلی، وابستهکردن تمام اطلاعات مهم به یک سرویس واحد است.
اسناد هویتی، قراردادهای کاری، مدارک مالی، پروندههای مهم، عکسها و ویدئوهای شخصی و فایلهایی که جایگزینکردن آنها دشوار یا غیرممکن است، باید در یک محل مستقل نیز نسخه پشتیبان داشته باشند.
برای این منظور، حافظههای جانبی مانند هارددیسکهای اکسترنال و حافظههای قابلحمل میتوانند گزینههای مناسبی باشند. البته این تجهیزات نیز ممکن است خراب شوند یا آسیب ببینند؛ بنابراین بهتر است نسخه پشتیبان در شرایط مناسب نگهداری شود و کاربران هرچند وقت یکبار از سالمبودن فایلها و امکان بازیابی آنها اطمینان پیدا کنند.
همچنین نگهداری نسخه آفلاین اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا اطلاعاتی که بهصورت فیزیکی از شبکه و دستگاههای متصل جدا شدهاند، در برابر برخی حملات سایبری و مشکلات همگامسازی آسیبپذیری کمتری دارند.
اعتماد به ابر بدون داشتن نقشه جایگزین
گسترش خدمات ابری باعث شده بسیاری از کاربران بدون توجه به خطرات احتمالی، تقریباً تمام داراییهای دیجیتال خود را در اختیار یک یا چند شرکت فناوری قرار دهند. این وابستگی زمانی بیشتر به چشم میآید که یک اختلال گسترده، دسترسی به خدماتی را که کاربران هر روز به آنها متکی هستند، مختل میکند.
واقعیت این است که هیچ سرویس اینترنتی نمیتواند دسترسی بدون وقفه و همیشگی را در تمام شرایط تضمین کند. حتی شرکتهایی با زیرساختهای گسترده و سامانههای پشتیبان نیز ممکن است با مشکلاتی مواجه شوند که دسترسی کاربران را برای مدتی تحت تأثیر قرار دهد.
اختلال مایکروسافت را میتوان یادآوری مهمی برای کاربران دانست؛ یادآوری اینکه اطلاعات دیجیتال، درست مانند داراییهای فیزیکی، به مراقبت و محافظت نیاز دارند. ذخیره یک فایل در فضای ابری نباید آخرین مرحله حفاظت از آن باشد.
در نهایت، شاید مهمترین توصیه به کاربران این باشد که تمام اطلاعات ارزشمند خود را تنها به ابر نسپارند. داشتن نسخههای پشتیبان مستقل، نگهداری آفلاین فایلهای حیاتی و اطمینان از امکان بازیابی اطلاعات، اقداماتی هستند که میتوانند در زمان بروز اختلال، تفاوت میان یک دردسر موقت و از دست رفتن اطلاعات ارزشمند را رقم بزنند.
در دنیایی که بخش بزرگی از زندگی ما به اطلاعات دیجیتال گره خورده است، اعتماد به فناوری ضروری است؛ اما اعتماد بدون داشتن راه جایگزین میتواند پرهزینه باشد.
#فضای_ابری #امنیت_اطلاعات #مایکروسافت #ذخیره_سازی_ابری #امنیت_سایبری
_________
آخرین مطالب حوزه فناوری را در صفحه اصلی «علم و پیشرفت» بخوانید.











