تاکید رئیس سازمان محیط زیست بر پیشگیری از تلفات حیات‌وحش در تأسیسات آبی

باشگاه خبرنگاران جوان - شینا انصاری در این نامه با اشاره به تلفات قابل توجه جانوران وحشی در مخازن، کانال‌های انتقال آب، استخر‌های ذخیره آب کشاورزی، استخر‌های پرورش آبزیان، حوضچه‌ها و سایر تأسیسات آبی واقع در عرصه‌های طبیعی و اراضی کشاورزی، اعلام کرد: سقوط و گرفتار شدن جانوران در این تأسیسات، به ویژه برای گونه‌های در معرض خطر انقراض، حمایت و حفاظت‌شده، خسارات جبران‌ناپذیری به تنوع زیستی کشور وارد می‌کند.

وی با استناد به ماده ۵۴ آیین‌نامه ایمنی مخازن آب و استخرها، مصوب شورای عالی حفاظت فنی، یادآور شد که بر اساس این مقررات، در اطراف استخر‌ها از جمله مخازن آب آتش‌نشانی و کشاورزی باید نرده حفاظتی مناسب تعبیه شده و محیط از روشنایی کافی برخوردار باشد.

وی تاکید کرد: بررسی‌های میدانی و گزارش‌های دریافتی از ادارات کل حفاظت محیط زیست استان‌ها نشان می‌دهد در بسیاری از موارد، به دلیل پیش‌بینی نشدن یا اجرای نامناسب تدابیر حفاظتی، همچنان شاهد تلفات جانوران وحشی در این تأسیسات هستیم.

انصاری با اشاره به مسئولیت دستگاه‌های اجرایی در صیانت از تنوع زیستی کشور و ضرورت پیشگیری از تلفات قابل اجتناب حیات‌وحش، مجموعه‌ای از الزامات و ملاحظات حفاظتی را برای تأسیسات آبی مورد تأکید قرار داد.

وی گفت: بر اساس این ضوابط، دستگاه‌های اجرایی، اشخاص حقیقی و حقوقی و بهره‌برداران تأسیسات آبی موظف‌اند در مراحل مکان‌یابی، طراحی، احداث، بازسازی، توسعه، بهره‌برداری و نگهداری تأسیسات، ملاحظات حفاظت از جانوران وحشی را در نظر گرفته و تا حد امکان از استقرار تأسیسات در زیستگاه‌های حساس، گذرگاه‌های شناخته‌شده و مسیر‌های تردد گونه‌های جانوری اجتناب کنند. همچنین در طرح‌های جدید، مخاطرات احتمالی برای حیات‌وحش باید در مطالعات و طراحی پروژه شناسایی و اقدامات لازم برای کاهش خطر پیش‌بینی شود.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: در تأسیساتی که احتمال ورود، سقوط، گرفتار شدن یا غرق‌شدگی جانوران وجود دارد نیز مالکان و بهره‌برداران موظف شده‌اند متناسب با شرایط فنی، ویژگی‌های محل و گونه‌های جانوری منطقه، از تدابیر پیشگیرانه نظیر حصار، نرده، پوشش، موانع بازدارنده یا تجهیزات مناسب برای محدود کردن دسترسی جانوران به نقاط پرخطر استفاده کنند.

وی ادامه داد: همچنین بر اساس این ابلاغ، در کانال‌ها، مخازن، استخر‌های ذخیره آب و سایر تأسیسات دارای خطر محصور شدن یا غرق‌شدگی، باید امکان خروج ایمن جانوران از طریق رمپ، مسیر شیب‌دار، سکوی خروج، پله یا سایر سازه‌های مناسب پیش‌بینی و در طول دوره بهره‌برداری نگهداری شود. در بازسازی و بهسازی تأسیسات موجود نیز ایجاد مسیر‌های خروج و اجرای اقدامات ایمن‌سازی حیات‌وحش باید در اولویت قرار گیرد.

به گفته وی، این دستورالعمل همچنین بر شناسایی و پایش تأسیسات دارای سابقه یا احتمال بالای تلفات جانوران وحشی تأکید کرده و خواستار ثبت و مستندسازی تلفات و اصلاح طراحی، تجهیزات حفاظتی یا شیوه بهره‌برداری در مواردی شده است که تلفات به‌صورت مکرر رخ می‌دهد.

انصاری افزود: بر اساس این نامه، در تأسیسات واقع در مجاورت مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست، زیستگاه‌های حساس، کریدور‌های حیات‌وحش و سایر مناطق دارای ارزش حفاظتی، طراحی و اجرای اقدامات حفاظتی باید با هماهنگی ادارات کل حفاظت محیط زیست استان‌ها انجام شود و اطلاعات مربوط به تلفات و اقدامات اصلاحی نیز حسب مورد میان دستگاه‌های ذی‌ربط تبادل و مستندسازی شود.

وی اظهار کرد: آموزش کارکنان، پیمانکاران و عوامل بهره‌برداری در زمینه حفاظت از حیات‌وحش، شناسایی مخاطرات، نگهداری تجهیزات حفاظتی و نحوه برخورد با جانوران گرفتار و همچنین استفاده از علائم هشداردهنده و ابزار‌های اطلاع‌رسانی مناسب در نقاط پرخطر، از دیگر الزامات مورد تأکید رئیس سازمان حفاظت محیط زیست است.

انصاری در ادامه نامه با اشاره به برداشت آب برای فعالیت‌های کشاورزی از چشمه‌ها و نهر‌های واقع در محیط‌های طبیعی، تأکید کرد: اجرای این طرح‌ها در مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست، موضوع بند «الف» ماده ۳ قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست، مستلزم اخذ مجوز از ادارات کل حفاظت محیط زیست استان‌ها و پیش‌بینی تمهیدات لازم برای جلوگیری از آسیب به تنوع زیستی است، همچنین این ابلاغیه خواستار خودداری از مسدود کردن کامل چشمه‌ها هنگام برداشت منابع آب شده و تأکید کرده است که حداقل ۳۰ درصد از جریان طبیعی و دائمی آب برای حفظ اکوسیستم‌های طبیعی و تنوع زیستی، به‌عنوان حقابه محیط زیست، لحاظ شود.

وی خواستار ابلاغ این ضوابط به تمامی واحد‌های تابعه وزارتخانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی و شرکت‌های وابسته و اتخاذ تمهیدات لازم برای اجرای آن و نظارت بر حسن اجرای ضوابط حفاظتی شد، بر اساس این ابلاغ، انتخاب، طراحی و اجرای اقدامات حفاظتی باید متناسب با نوع تأسیسات، شرایط بهره‌برداری، ویژگی‌های محیطی و گونه‌های جانوران وحشی منطقه و بر اساس اصول مهندسی، نتایج ارزیابی مخاطرات و الزامات محیط زیستی انجام شود.

منبع: روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست