برای نخستین بار در تاریخ بشر: اندازه‌گیری فاصله تا یک سیارک با استفاده از لیزر

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - کاوشگر فضایی ژاپنی «هایابوسا-۲» (Hayabusa-۲) برای نخستین بار در تاریخ بشر، فاصله تا یک جرم آسمانی کوچک را با استفاده از لیزر اندازه‌گیری کرد.

مهندسان با مهارت تمام از فرصت پیش‌آمده در جریان عبور نزدیک این کاوشگر از کنار سیارک «ریوگو» (Ryugu) بهره بردند.

فضاپیمای خودکار «هایابوسا-۲» در تابستان گذشته و هنگام عبور از کنار سیارک «ریوگو»، از فناوری لایدار (Lidar) برای سنجش فاصله تا آن استفاده کرد. آژانس کاوش‌های هوافضای ژاپن (JAXA) خبر این دستاورد تاریخی — یعنی اندازه‌گیری فاصله در فضا با تکیه بر لیزر — را اعلام کرد.

ارتفاع‌سنج لیزری (لایدار) نصب‌شده روی این کاوشگر، کاری فراتر از اندازه‌گیری دقیق فاصله تا یک جسم انجام می‌دهد؛ این ابزار قادر است چگالی و تخلخل سطح و همچنین میزان بازتاب نور آن جسم را نیز تعیین کند. با این حال، دستیابی به این قابلیت‌های چشمگیر مستلزم شلیک دقیق لیزر در لحظات خاصی از زمان نزدیک‌ترین فاصله کاوشگر به سیارک بود.

برای تضمین موفقیت این عملیات پیچیده، مسیر حرکت و جهت‌گیری کاوشگر باید با دقت بسیار بالایی کنترل می‌شد و ابزار‌های آن به‌گونه‌ای دقیق تنظیم می‌شدند که بتوانند سیگنال بازتاب‌یافته را از نویز پس‌زمینه تشخیص دهند.

به لطف تلاش‌های هماهنگ تیم کنترل کاوشگر، عملیات اندازه‌گیری فاصله با موفقیت دو بار انجام شد: در ساعت ۱۸:۲۹:۵۶٫۵ و ۱۸:۲۹:۵۷٫۵ روز ۵ ژوئیه، و به ترتیب از فواصل تقریبی ۲۰ و ۱۵ کیلومتری. شاید این پرسش منطقی پیش بیاید که اگر «ریوگو» صرفاً هدفی میانی در مأموریت بزرگ‌مقیاس «هایابوسا-۲» محسوب می‌شود، چرا باید چنین تلاش‌های دشواری برای آن صورت گیرد؟ پاسخ این است که تعیین ابعاد این جرم تنها بر اساس عکس‌ها — و بدون دانستن موقعیت دقیق آن — بسیار دشوار است. اکنون ابعاد و شکل دقیق این سیارک مشخص شده است: جسمی سنگی و کشیده با طول تقریبی ۸۴۰ متر و قطر ۳۴۰ متر.

علاوه بر این، مدار حرکت آن با دقت بالایی تعیین شده است؛ حاشیه خطا از ۴۹٫۵ کیلومتر به ۰٫۷۸ کیلومتر کاهش یافته و اکنون کاملاً روشن است که این سیارک، دست‌کم در آینده‌ای قابل پیش‌بینی با زمین برخورد نخواهد کرد.

منبع: Naukatv.ru