قائم‌پناه: تشکل‌های مردمی باید از حاشیه تصمیم‌گیری به متن حکمرانی بیایند
باشگاه خبرنگاران جوان؛ آرزو رئوفی راد - جعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، در نشست گفت‌و‌گو و تبادل نظر پیرامون مسائل و چالش‌های نقش‌آفرینی تشکل‌ها در توسعه مشارکت اجتماعی که در نهاد ریاست‌جمهوری برگزار شد، با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد دولت در ارتباط با مردم اظهار کرد: در سفر‌های استانی با انبوهی از درخواست‌های فردی مردم از جمله اشتغال، مسکن و مسائل معیشتی مواجه می‌شویم؛ در حالی که برای حل ریشه‌ای مسائل کشور باید به‌جای ارتباط پراکنده با افراد، از ظرفیت نمایندگان و تشکل‌های مردمی استفاده کنیم.
وی با بیان اینکه حکمرانی بدون پایگاه اجتماعی و مشارکت مردم نمی‌تواند قدرتمند و کارآمد باشد، افزود: تشکل‌های مردمی طیف گسترده‌ای از جامعه را در حوزه‌های محیط زیست، گردشگری، اصناف، انجمن‌های علمی، فعالیت‌های فرهنگی و سیاسی نمایندگی می‌کنند و می‌توانند حلقه ارتباطی مؤثری میان مردم و دولت باشند.
«تشکل‌های مردم‌نهاد رقیب دولت نیستند، یاور و کمک‌کار دولت‌اند»
قائم‌پناه با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه مدیران به سازمان‌های مردم‌نهاد تصریح کرد: این تشکل‌ها نباید رقیب دولت تلقی شوند، بلکه باید به‌عنوان ظرفیت و پشتوانه حکمرانی شناخته شوند. دولت باید از توان و قدرت اجتماعی آنها برای حل مشکلات مردم استفاده کند، نه اینکه از این ظرفیت برداشت سیاسی داشته باشد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به ضرورت تعامل مستمر اعضای کابینه با تشکل‌های مدنی خاطرنشان کرد: وزرا باید باور داشته باشند که ارتباط با سازمان‌های مردم‌نهاد به اداره بهتر کشور کمک می‌کند. برگزاری جلسات رئیس‌جمهور با اتاق اصناف و گروه‌های مختلف اجتماعی نیز با همین نگاه انجام می‌شود؛ چراکه این مجموعه‌ها می‌توانند در شناسایی مسائل و ارائه راه‌حل نقش‌آفرین باشند.
اعتماد اجتماعی؛ حلقه اتصال مشارکت مردمی و انسجام ملی
وی اعتماد را یکی از نیاز‌های اساسی جامعه دانست و گفت: فعالیت جمعی در تشکل‌ها به‌تدریج اعتماد میان افراد را تقویت می‌کند و این اعتماد فردی می‌تواند به اعتماد اجتماعی و در نهایت انسجام ملی منجر شود؛ ظرفیتی که کشور امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد.
قائم‌پناه با انتقاد از دوگانه‌سازی میان هویت ایرانی و اسلامی اظهار داشت: ایرانی بودن و مسلمان بودن در تقابل با یکدیگر نیستند. همان‌طور که به تاریخ و تمدن ایران و آثار باستانی خود افتخار می‌کنیم، هویت دینی و شخصیت‌هایی مانند حضرت زهرا (س) نیز بخشی از افتخارات جامعه ما هستند. تقویت اعتماد اجتماعی مستلزم آن است که این مؤلفه‌های هویتی به‌جای تبدیل شدن به زمینه اختلاف، در کنار یکدیگر دیده شوند.
وی همچنین با اشاره به نقش تشکل‌ها در تربیت نسل آینده بیان کرد: فرزندان این کشور باید از سنین نوجوانی حضور در سازمان‌های مردم‌نهاد و فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی و گروهی را تجربه کنند تا روحیه همکاری، مسئولیت‌پذیری و تفکر جمعی در آنها شکل بگیرد.
«بسیاری از مسائل با بخشنامه و دستور دولتی حل نمی‌شوند»
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر تأثیرگذاری مطالبه‌گری اجتماعی در اصلاح سیاست‌ها گفت: بسیاری از مسائل با بخشنامه و دستور دولتی حل نمی‌شوند؛ بلکه زمانی به مطالبه عمومی تبدیل می‌شوند، دولت نیز ناگزیر به توجه و اقدام خواهد بود.
قائم‌پناه با اشاره به نمونه‌هایی از مطالبه‌گری محیط‌زیستی افزود: اگر اعتراض‌ها و پیگیری‌های فعالان محیط زیست درباره میانکاله وجود نداشت، حساسیت لازم برای توقف برخی اقدامات شکل نمی‌گرفت. همچنین پیگیری وضعیت تالاب هورالعظیم، جنگل‌های هیرکانی و آلودگی‌های ناشی از فعالیت‌های نفتی در جنوب کشور نشان می‌دهد که صدای تشکل‌ها می‌تواند در اصلاح تصمیمات و صیانت از منافع عمومی مؤثر باشد.
وی با تأکید بر اینکه دولت باید نقد تشکل‌ها را بشنود، گفت: بخش مهمی از این مطالبه‌گری‌ها از سر دغدغه نسبت به منافع عمومی و آینده کشور است و دولت وظیفه دارد نقد‌های منصفانه و مشفقانه را جدی بگیرد.
قائم‌پناه در پایان، مشارکت اجتماعی را عاملی برای تقویت امید و همیاری در جامعه دانست و تأکید کرد: با وجود دشواری‌ها و فشار‌های موجود، تقویت ارتباط دولت با تشکل‌های مردمی و بهره‌گیری از ظرفیت آنها می‌تواند به افزایش امید اجتماعی و توان حکمرانی کشور کمک کند.
