تسریع در فرآیند پرداخت وام اشتغال مددجویان از سوی بانک مرکزی

بهترین منابع در دسترس کشور در حوزه توسعه توان تولید برق خورشیدی، تسهیلات حوزه اشتغال مددجویان است که متاسفانه عملکرد مثبتی نداشته است و باید بانک مرکزی هر چه سریع‌تر منابع و اعتبارات موردنیاز شبکه بانکی برای آغاز فرآیند پرداخت وام به مددجویان را تامین و تخصیص دهد.

براساس این گزارش استفاده از منابع وام اشتغال برای توسعه مزارع خورشیدی، راهکاری هوشمندانه برای گذار از رویکرد «حمایت‌گری مقطعی» به «توانمندسازی پایدار» است. این مدل سیاستی، با اختصاص سهمیه‌ای برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس (به‌ویژه سهم ۵ کیلوواتی برای هر مددجو)، نه تنها مددجویان نهادهای حمایتی را از جایگاه دریافت‌کننده صرف کمک به مالکان یک دارایی مولد و درآمدزا ارتقا می‌دهد، بلکه با تضمین خرید برق، جریانی دائمی از درآمد را برای خانواده‌های هدف ایجاد می‌کند که نتیجه آن افزایش تاب‌آوری اقتصادی این اقشار است.

این طرح دو‌منظوره، پاسخی راهبردی به دو چالش کلان کشور است؛ از یک‌سو، با توزیع ثروت و مشارکت دادن مستقیم مددجویان در فرآیند تولید انرژی، گامی عملی در جهت عدالت اجتماعی و محرومیت‌زدایی برمی‌دارد و از سوی دیگر، با توسعه ظرفیت‌های تولید پراکنده، در رفع بحران ناترازی برق کشور نقش‌آفرینی می‌کند. تبدیل هر مددجو به یک تولیدکننده انرژی، در مقیاس ملی، شبکه‌ای از تولید برق پاک و غیرمتمرکز ایجاد می‌کند که می‌تواند فشارهای سنگین بر شبکه سراسری را در زمان‌های اوج مصرف به شکل محسوسی کاهش دهد.

با وجود اهمیت راهبردی این طرح، عملکرد شبکه بانکی در تخصیص تسهیلات اشتغال مددجویان، به‌ویژه در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر، با تأخیرهای غیرقابل‌توجیه و اهمال‌کاری مواجه بوده است. با گذشت ۵ ماه از سال، بخش بزرگی از اعتبارات تخصیص‌یافته معطل مانده و این ظرفیت عظیم در انتظارِ ابلاغ و تخصیص منابع توسط بانک مرکزی است. این وضعیت نشان‌دهنده شکافی عمیق میان سیاست‌گذاری‌های کلان و عملکرد اجرایی بانک مرکزی است که مستقیماً مانع از تحقق اهداف قانونی و توانمندسازی جامعه هدف شده است.

بنابراین، ضرورت دارد بانک مرکزی در اسرع وقت ضمن ابلاغ سهمیه‌های استانی، اعتبارات موردنیاز شبکه بانکی را برای آغاز فوری فرآیند پرداخت وام‌های خورشیدی به مددجویان تأمین و تخصیص دهد. برای دستیابی به این هدف، نظارت مستقیم و مطالبه‌گری دستگاه‌های مسئول از بانک مرکزی برای رفع موانع تخصیص اعتبار، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

 تسریع در این فرآیند، نه تنها تکلیف قانونی در قبال مددجویان را ادا می‌کند، بلکه یک اقدام زیرساختیِ ضروری برای پایداری شبکه برق کشور است که تعلل در آن، فرصت‌های ارزشمندِ توسعه را هدر می‌دهد.

بابک رضازاده، نماینده مجلس با اشاره به ظرفیت تسهیلات اشتغال برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی کوچک گفت: یکی از مسیرهای مؤثر برای تبدیل حمایت‌های مقطعی به درآمد پایدار، استفاده از منابع وام اشتغال در طرح‌های تولید انرژی خورشیدی است. این رویکرد می‌تواند مددجویان نهادهای حمایتی را از دریافت‌کننده صرف کمک، به صاحبان یک دارایی مولد و درآمدزا تبدیل کند.

طرح توسعه مزارع خورشیدی به عنوان یک راهکار دو‌منظوره، همزمان هدفی متعالی توانمندسازی مددجویان از طریق اعطای سهامداری در دارایی‌های تولیدی و مشارکت در رفع بحران ناترازی برق کشور را در پی دارد.

این مدل، با تبدیل منابعِ وام اشتغال به سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی خورشیدی، مددجویان را از دریافت‌کنندگان صرف مستمری به شرکای اقتصادیِ پایدار تبدیل می‌کند. با این حال، علی‌رغم تمامی مزایای راهبردی، این پروژه حیاتی به دلیل اهمال‌کاری و کندی مفرط بانک مرکزی در تأمین منابع، همچنان بر زمین مانده است.

وی در پایان گفت: بهترین منابع در دسترس کشور در حوزه توسعه توان تولید برق خورشیدی، تسهیلات حوزه اشتغال مددجویان است که متاسفانه عملکرد مثبتی نداشته است و باید بانک مرکزی هر چه سریع‌تر منابع و اعتبارات موردنیاز شبکه بانکی برای آغاز فرآیند پرداخت وام به مددجویان را تامین و تخصیص دهد.