کشفی شگفت‌انگیز در زیر سطح مریخ

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - دانشمندان دریافته‌اند که دمای گوشته سنگی زیر نیمکره جنوبی مریخ بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ درجه سانتیگراد بیشتر از شمال است و این موضوع، راز تضاد عجیب بین زمین‌های پست در شمال سیاره و ارتفاعات ناهموار در جنوب را عمیق‌تر می‌کند.

یک تیم تحقیقاتی به رهبری الکساندر بایرن از داده‌های بایگانی سه فضاپیمای ناسا برای جستجوی تغییرات ظریف در سرعت‌های مداری آنها که ممکن است نشان‌دهنده تغییرات در میدان گرانشی مریخ باشد، استفاده کردند. این تیم با استفاده از تکنیک جدیدی به نام توموگرافی جزر و مدی، که تغییر کشش گرانشی خورشید بر روی مریخ را در حین چرخش در نظر می‌گیرد، توانست ساختار داخلی و دمای فضای داخلی مریخ را مدل‌سازی کند.

آنها دریافتند که تغییرات در میدان گرانشی به طور قابل توجهی با آنچه که در صورت همگن بودن کامل فضای داخلی مریخ انتظار می‌رود، متفاوت است. برای توضیح این تفاوت، گوشته سنگی زیر نیمکره جنوبی باید به طور قابل توجهی گرمتر باشد - در واقع آنقدر گرم که ممکن است هنوز تا حدی مذاب باشد. این می‌تواند بر قابلیت سکونت مریخ و مدت زمان فعالیت آتشفشانی آن تأثیر بگذارد.

این تفاوت‌ها در فضای داخلی مریخ نباید ما را متعجب کند، زیرا ما از قبل می‌دانیم که سطح آن بسیار نامتقارن است. شمال مریخ با دشت‌های کم‌ارتفاع مشخص می‌شود، در حالی که پوسته جنوبی حدود ۲۵ کیلومتر ضخیم‌تر و پوشیده از ارتفاعات دهانه‌دار است. مناطق کم‌ارتفاع شمالی زمانی محل سکونت یک اقیانوس وسیع بوده‌اند.

گوشه جنوبی گرم‌تر همچنین می‌تواند برخی یافته‌های گیج‌کننده دیگر، مانند محو شدن سریع‌تر امواج لرزه‌ای در جنوب و ناهنجاری‌های مغناطیسی یافت شده در مواد معدنی حاوی آهن در آنجا را توضیح دهد.

منشأ شکاف شمال-جنوب مریخ هنوز مشخص نیست. نظریه پیشرو نشان می‌دهد که این شکاف ناشی از یک برخورد عظیم و باستانی بیش از چهار میلیارد سال پیش بوده است که مقدار زیادی گرمای داخلی آزاد کرده و به گوشته شمالی اجازه داده است تا سریع‌تر خنک شود. یا پوسته ضخیم‌تر در جنوب می‌تواند به عنوان یک سپر مؤثر عمل کند و از خروج گرما از گوشته جلوگیری کند.

توموگرافی جزر و مدی همچنین می‌تواند در سایر سیارات، از عطارد گرفته تا قمرهای بزرگ مشتری، مورد استفاده قرار گیرد.

بایرن گفت: «با دریافت داده‌های گرانشی بیشتر، می‌توانیم پیچیدگی‌های سه‌بعدی ساختار داخلی یک سیاره را تعیین کنیم و طرحی برای طراحی ماموریت‌های آینده ارائه دهیم.»

این کشف در ۲۷ آگوست در مجله Nature منتشر شد.

منبع: Space.com