تلسکوپ رومن نانسی گریس: یک چشم فضایی جدید برای کشف اسرار میلیارد‌ها کهکشان

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - در تاریخ ۳۰ آگوست، یک موشک فالکون هوی اسپیس ایکس، تلسکوپ فضایی رومن نانسی گریس ناسا را ​​​​در ماموریتی برای کشف میلیارد‌ها کهکشان پرتاب کرد.

این ابزار جدید برای مطالعه اعماق فضا چه اسراری را می‌تواند آشکار کند؟ آیا می‌تواند حیات را در جهان‌های دیگر کشف کند؟

این تلسکوپ از مرکز فضایی کندی در فلوریدا پرتاب شد. این ابزار جدید که از سال ۲۰۱۰ با نام "تلسکوپ نقشه‌برداری مادون قرمز میدان وسیع" توسعه یافته است، به نام نانسی گریس رومن، یکی از مدیران ناسا که نقش کلیدی در ایجاد تلسکوپ فضایی هابل داشت، نامگذاری شده است. این تلسکوپ در سال ۱۹۹۰ به مدار پرتاب شد.

تلسکوپ رومن نانسی گریس توسط متخصصان آمریکایی با همکاری متخصصان اروپایی ساخته شده است. آینه اصلی آن در سال ۲۰۲۰ تکمیل شد و قطر آن ۲.۴ متر است، همان قطر آینه تلسکوپ فضایی هابل. با این حال، آینه، که از شیشه مخصوص با ضریب انبساط حرارتی بسیار پایین ساخته شده و با یک لایه بسیار نازک نقره پوشانده شده است، تنها ۱۸۶ کیلوگرم وزن دارد، حدود یک چهارم جرم آینه هابل. سطح آینه نیز بیش از دو برابر از الزامات مشخص شده فراتر می‌رود.

اگرچه تلسکوپ‌های نانسی گریس رومن و هابل قطر و وضوح یکسانی دارند، میدان دید تلسکوپ جدید حدود ۱۰۰ برابر بزرگتر از تلسکوپ فضایی معتبر است. علاوه بر این، گیرنده نور در این دوربین فضایی غول پیکر، ابزار علمی اصلی آن، قادر به جمع‌آوری صد‌ها برابر داده بیشتر است.

شایان ذکر است که در سال ۲۰۰۹، هابل یک دوربین جدید با ۸ مگاپیکسل در طیف مرئی و ۱ مگاپیکسل در طیف مادون قرمز دریافت کرد. دوربین ابزار میدان وسیع (WFI) در تلسکوپ نانسی گریس رومن از ۱۸ آرایه تشکیل شده است که هر کدام وضوح ۱۶ مگاپیکسل دارند. یک تصویر واحد که توسط تلسکوپ گرفته می‌شود، حاوی اطلاعاتی در مورد ۳۰۰ میلیون عنصر تصویری خواهد بود.

یکی دیگر از ابزار‌های این رصدخانه فضایی، کروناگراف است که برای کاهش نور ستارگان دوردست در میدان دید تلسکوپ طراحی شده و امکان تشخیص سیارات فراخورشیدی کم‌نور بسیار نزدیک به ستارگان مرکزی درخشان آنها را فراهم می‌کند. به همین منظور، طبق گفته ناسا، کروناگراف به سیستمی از ماسک‌ها و منشور‌های ویژه مجهز شده است. به لطف این، همراه با سایر فناوری‌های پیشرفته، انتظار می‌رود کروناگراف روی نانسی گریس رومن صد‌ها برابر کارآمدتر از نمونه‌های قبلی خود باشد.

صورت فلکی رصدخانه‌های فضایی

در حال حاضر چندین رصدخانه فضایی در فضای نزدیک به زمین فعالیت می‌کنند، اما برخی از آنها در ارتفاعات پایین‌تر از مدار ماهواره‌ها در گردش هستند که تعداد آنها به سرعت در حال افزایش است. ستاره‌شناسان در حال حاضر زنگ خطر را به صدا درآورده‌اند و هشدار می‌دهند که اگر بشریت برنامه‌های خود را برای پرتاب تمام ماهواره‌های برنامه‌ریزی شده در طول دهه آینده ادامه دهد، ۹۶ درصد از تصاویر تلسکوپ‌های فضایی فعلی و آینده ممکن است توسط تداخل ماهواره‌ای آلوده شوند.

تلسکوپ فضایی قدیمی هابل که در ارتفاع تقریبی ۴۸۰ کیلومتری در حال چرخش است، به دلیل میدان دید کوچکترش، کمتر تحت تأثیر تداخل ماهواره‌ها قرار می‌گیرد. با این حال، ابزار‌هایی مانند تلسکوپ مادون قرمز SPHEREx که قرار است در مارس ۲۰۲۵ در مدار تقریبی ۶۵۰ کیلومتری پرتاب شود و رصدخانه چینی Xuntian که با دوربین ۲.۵ گیگاپیکسلی برای پرتاب آماده می‌شود، می‌توانند تأثیر بیشتری از این فناوری‌های جدید بپذیرند.

منبع: TASS