یهودیان بیسوادی که تورات را تحریف کردند و گفتند کتاب خداست

قرآن در آیات ۷۷ تا ۸۳ سوره بقره، از انحراف گروهی از یهودیان پرده برمی‌دارد که به دلیل ناآگاهی از کتاب آسمانی، نوشته‌های بشری را به خدا نسبت می‌دادند و با تحریف حقیقت، باورهای نادرست خود را جایگزین تعالیم الهی می‌کردند.

گروه قرآن و فعالیت‌های دینی خبرگزاری فارس، در آیات ۷۷ تا ۸۳ سوره بقره، پرده از بخشی از انحرافات گروهی از یهودیان برداشته می‌شود، انحرافی که از پنهان‌کاری درباره حقیقت آغاز می‌شود، با نسبت دادن مطالب نادرست به خدا ادامه پیدا می‌کند و سرانجام به جایی می‌رسد که انسان، نوشته‌های تحریف‌شده را به جای فرمان الهی می‌پذیرد و به وعده‌های دروغین درباره بخشش گناهان دل می‌بندد.

در تفسیر علامه طباطبایی در المیزان، این آیات علاوه بر افشای رفتارهای نادرست برخی از اهل کتاب، هشداری درباره فاصله گرفتن از حقیقت و جایگزین کردن خواسته‌های شخصی با هدایت الهی است.

خدا از پنهان‌ترین باورهای انسان هم آگاه است

آیه ۷۷ سوره بقره با این پرسش آغاز می‌شود «أَوَلَا یَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ مَا یُسِرُّونَ وَمَا یُعْلِنُونَ» آیا نمی‌دانند خداوند آنچه را پنهان می‌کنند و آنچه را آشکار می‌سازند، می‌داند؟

این آیه به رفتار کسانی اشاره دارد که در ظاهر سخنانی می‌گویند، اما در باطن حقایقی را پنهان می‌کنند. از نگاه علامه طباطبایی، آگاهی خداوند به اعمال و اسرار انسان‌ها، مبنای هشدار به کسانی است که تصور می‌کنند می‌توانند با پنهان‌کاری، حقیقت را بپوشانند و از پیامد رفتار خود در امان بمانند.

در واقع، انحراف از جایی آغاز می‌شود که انسان میان آنچه به زبان می‌آورد و آنچه در دل دارد، فاصله می‌اندازد، به‌ویژه هنگامی که این فاصله برای پوشاندن حقیقت و گمراه کردن دیگران به کار گرفته شود.

نوشته‌های بشری چگونه جای کلام خدا می‌نشینند؟

آیه ۷۸ به گروهی از اهل کتاب اشاره می‌کند که از کتاب آسمانی شناختی عمیق ندارند و تنها به پندارها و آرزوهای خود تکیه می‌کنند «وَمِنْهُمْ أُمِّیُّونَ لَا یَعْلَمُونَ الْکِتَابَ إِلَّا أَمَانِیَّ».

واژه «أُمِّیُّونَ» در این آیه به کسانی اشاره دارد که از دانش واقعی کتاب بی‌بهره‌اند و شناختشان از تعالیم الهی بر پایه آگاهی مستند و فهم درست شکل نگرفته است. آنان به جای آنکه حقیقت کتاب را بشناسند، با مجموعه‌ای از آرزوها و تصورات زندگی می‌کنند.

در تفسیر المیزان، توجه به این نکته اهمیت دارد که ناآگاهی از کتاب الهی می‌تواند زمینه پذیرش باورهای بی‌اساس را فراهم کند. هنگامی که مردم از محتوای واقعی وحی فاصله بگیرند، دیگران می‌توانند برداشت‌ها و ادعاهای خود را به نام دین به آنان عرضه کنند.

این وضعیت، زمینه را برای مرحله خطرناک‌تری از انحراف فراهم می‌سازد: آنجا که سخن انسان نه به عنوان یک برداشت شخصی، بلکه به عنوان فرمان خدا معرفی می‌شود.

تحریف آگاهانه، نوشته‌های خود را به خدا نسبت دادند

اوج انحراف در آیه ۷۹ آشکار می‌شود، جایی که قرآن با لحنی شدید می‌فرماید که «فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ یَکْتُبُونَ الْکِتَابَ بِأَیْدِیهِمْ ثُمَّ یَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ» وای بر کسانی که کتاب را با دست خود می‌نویسند و سپس می‌گویند این از جانب خداست.

این آیه به روشنی میان کلام الهی و نوشته‌هایی که انسان‌ها به نام خدا عرضه می‌کنند، تفاوت می‌گذارد. مسئله تنها نوشتن مطالب نادرست نیست، بلکه نسبت دادن آگاهانه آن مطالب به خداوند است تا مردم تصور کنند با حکمی آسمانی روبه‌رو هستند.

علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، این رفتار را از مصادیق تحریف و دست‌کاری در تعالیم دینی می‌داند. در اینجا، گروهی از عالمان و آگاهان به جای آنکه امانت‌دار وحی باشند، از جایگاه خود برای تغییر حقیقت و گمراه کردن مردم استفاده می‌کنند.

قرآن انگیزه این کار را نیز بیان می‌کند که «لِیَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِیلًا» تا با آن بهایی اندک به دست آورند. این بها می‌تواند منافع مادی، موقعیت اجتماعی یا امتیازاتی باشد که از فریب مردم نصیب آنان می‌شود.

بنابراین، تحریف زمانی خطرناک‌تر می‌شود که در پوشش دین و با ادعای برخورداری از تأیید الهی صورت بگیرد. در چنین شرایطی، مردم ممکن است مطالبی را مقدس بشمارند که اساساً از سوی خداوند نازل نشده است.

وعده دروغین بخشش، گناه می‌کنیم و عذاب نمی‌شویم

آیه ۸۰ به یکی دیگر از باورهای نادرست اشاره می‌کند «وَقَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَیَّامًا مَعْدُودَةً» گفتند آتش دوزخ جز چند روزی به ما نخواهد رسید. یهودیان با تکیه بر تصورات خود، برای عذاب الهی مدت تعیین می‌کردند و گویی از پیش اطمینان داشتند که هر اندازه مرتکب گناه شوند، مجازاتشان محدود و کوتاه خواهد بود.

پاسخ قرآن صریح است «أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدًا فَلَنْ یُخْلِفَ اللَّهُ عَهْدَهُ أَمْ تَقُولُونَ عَلَی اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ» آیا از خدا پیمانی گرفته‌اید که او هرگز از آن تخلف نکند، یا چیزی را که نمی‌دانید به خدا نسبت می‌دهید؟

این پرسش، اساس چنین ادعاهایی را زیر سؤال می‌برد. اگر وعده‌ای از جانب خدا وجود دارد، باید بر پایه وحی و دلیل معتبر باشد، در غیر این صورت، نمی‌توان آرزوها و برداشت‌های شخصی را به خدا نسبت داد.

این آیه باطل بودن تکیه بر امتیازات موهوم را آشکار می‌کند. هیچ گروهی صرفاً به دلیل انتساب به یک پیامبر یا برخورداری از پیشینه دینی، نمی‌تواند خود را از مسئولیت اعمالش معاف بداند.

معیار نجات، ادعا نیست، ایمان و عمل است

آیه ۸۱ در پاسخ به این پندار می‌فرماید که «بَلَیٰ مَنْ کَسَبَ سَیِّئَةً وَأَحَاطَتْ بِهِ خَطِیئَتُهُ» آری، هر کس مرتکب بدی شود و گناهش او را دربرگیرد، اهل آتش خواهد بود. در مقابل، آیه ۸۲ می‌گوید که «وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ» کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، اهل بهشت‌اند.

تقابل این دو آیه، معیار واقعی سعادت را روشن می‌کند، نه ادعاهای مذهبی و نه وعده‌هایی که انسان برای آسودگی خیال خود می‌سازد، بلکه ایمان و عمل صالح تعیین‌کننده‌اند. در تفسیر المیزان، تعبیر احاطه گناه نیز نشان می‌دهد که سخن از وضعیتی است که خطا و گناه بر وجود و زندگی انسان چیره می‌شود و او را از مسیر ایمان و صلاح دور می‌کند.

پیمان الهی روشن بود، اما بنی‌اسرائیل روی گرداندند

آیه ۸۳ با یادآوری پیمان خداوند با بنی‌اسرائیل، بحث را از ادعاهای بی‌اساس به تعهدات واقعی دینی بازمی‌گرداند «وَإِذْ أَخَذْنَا مِیثَاقَ بَنِی إِسْرَائِیلَ».

این پیمان شامل پرستش خدای یگانه، نیکی به پدر و مادر، خویشاوندان، یتیمان و نیازمندان، سخن گفتن نیکو با مردم، برپاداشتن نماز و پرداخت زکات بود. با این حال، آیه می‌گوید که «ثُمَّ تَوَلَّیْتُمْ إِلَّا قَلِیلًا مِنْکُمْ» سپس جز اندکی از شما، روی گرداندید.

علامه طباطبایی در تفسیر این آیات، بر فاصله میان تعالیم الهی و رفتار پیروان آن تأکید می‌کند. مسئله اصلی این است که داشتن کتاب آسمانی، به‌تنهایی تضمین‌کننده هدایت نیست، انسان باید به محتوای آن پایبند بماند و اجازه ندهد منافع شخصی، تعصب یا باورهای ساختگی جای فرمان خدا را بگیرد.

مجموع این آیات، تصویری از انحرافی چند مرحله‌ای ارائه می‌دهد، ابتدا حقیقت پنهان می‌شود، سپس ناآگاهی زمینه پذیرش باورهای بی‌اساس را فراهم می‌کند، بعد نوشته‌های بشری به خدا نسبت داده می‌شوند و در نهایت، وعده‌های ساختگی جای مسئولیت‌پذیری در برابر اعمال را می‌گیرند.

هشدار اساسی این بخش آن است که نام دین و ادعای برخورداری از کتاب آسمانی، زمانی ارزشمند است که با حقیقت‌جویی و عمل به فرمان‌های الهی همراه باشد.

تلاوت این آیات را که در صفحه ۱۲ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.

#قرآن

#سوره_بقره

#تحریف_تورات

#یهود

#بنی_اسرائیل