شکست در صندوق، چنگ بر مسند
انتخابات رژیم صهیونی با بن‌بست ۵۳-۴۸-۱۹ پایان یافت؛ هیچ بلوکی به ۶۱ کرسی نرسید و احزاب عرب با ۱۹ کرسی کینگ‌میکر مسدودشده این دور شدند. نتانیاهو همچنان به عنوان نخست‌وزیر دولت موقت در قدرت می‌ماند و بازی مهلت‌های ائتلاف می‌تواند تا اردیبهشت ۱۴۰۶ ادامه یابد.
انتخابات سراسری اسرائیل در سال ۲۰۲۶، برخلاف تمام پیش‌بینی‌های یک‌طرفه، یک فلج سیاسی ساختاری را رقم زد. نتیجه‌ای که در آن، بزرگ‌ترین بازنده عددی، برنده استراتژیک است و اکثریت رأی‌دهندگان که خواهان تغییر بودند، به دلیل خطوط قرمز، در دام یک بن‌بست تمام‌عیار گرفتار شده‌اند. این تحلیل، با کالبدشکافی دقیق نتایج، ریاضیات پارلمانی، سناریوهای پیش‌رو و پیامدهای منطقه‌ای آن، تصویری کامل از این بحران قدرت ارائه می‌دهد.
کالبدشکافی نتایج: بن‌بست ۵۳-۴۸-۱۹ و معمای مشروعیت
نتیجه نهایی انتخابات کنست ۱۲۰ نفری، شکافی عمیق و غیرقابل پل‌زدن را در بدنه سیاسی اسرائیل آشکار کرد:
بلوک نتانیاهو (۵۳ کرسی): این بلوک متشکل از لیکود (۲۷ کرسی)، احزاب راست افراطی مانند «عوتسما یهودیت» و «صهیونیسم مذهبی» و احزاب ارتدوکس یهودی «شاس» و «یهودوت هتوراه» است. این بلوک نه تنها به حد نصاب ۶۱ کرسی نرسیده، بلکه نسبت به انتخابات قبلی (۶۸ کرسی) افتی ۱۵ کرسی‌ای را تجربه کرده است.
بلوک آیزنکوت (۴۸ کرسی): این بلوک متشکل از حزب میانه‌روی «یاشار» (۲۱ کرسی)، اتحاد «ب‌یاحد» به رهبری بنت و لاپید (۱۲ کرسی)، حزب چپ‌گرای «دموکرات‌ها» (۸ کرسی) و «اسرائیل بیتنا» (۷ کرسی) است.
احزاب عرب (۱۹ کرسی): این احزاب با کسب رکورد تاریخی ۱۹ کرسی، به «کینگ‌میکر» غیرقابل انکار این دور از انتخابات تبدیل شده‌اند. این ۱۹ کرسی شامل ۱۲ کرسی برای «قائمه المشترکه» و ۷ کرسی برای حزب اسلامی «رعام» به رهبری منصور عباس است. مشارکت بالای جامعه عرب (که بخشی از آن واکنشی به چهار سال سیاست‌های وزیر امنیت ملی راست افراطی و افزایش جرایم در جوامع عرب بود) این نتیجه بی‌سابقه را رقم زد.
ریاضیات پارلمانی: چرا هیچ‌کس نمی‌تواند حکومت کند؟
مشکل اصلی فراتر از اعداد است. قوانین رژیم صهیونی و خطوط قرمز سیاسی، هر دو مسیر ممکن برای تشکیل دولت را مسدود کرده‌اند:
۱. مسدود شدن مسیر آیزنکوت توسط خط قرمز احزاب عرب
آیزنکوت برای رسیدن به ۶۱ کرسی، ناچار به اتحاد با احزاب عرب است. ائتلاف سست‌عنوان تغییر متشکل از آیزنکوت، بنت و لیبرمن، در طول مبارزات انتخاباتی صراحتاً این گزینه را رد کرده‌اند و همکاری با احزاب عرب را خیانت به آرمان صهیونیسم می‌دانند. این یک خط قرمز ایدئولوژیک است که مسیر او را عملاً بسته است، حتی اگر رهبران عرب آمادگی خود را برای همکاری جهت برکناری نتانیاهو اعلام کرده باشند.
۲. مسدود شدن مسیر نتانیاهو توسط خط قرمز «احزاب عرب» (از سوی دیگر)
نتانیاهو نیز نه تنها شریک سنتی خود را از دست داده، بلکه شخصاً هرگونه اتحاد با احزاب عرب را «ممنوع» و «حرام» اعلام کرده و سال‌هاست که آنها را به عنوان شرکای سیاسی نامشروع معرفی می‌کند. بنابراین، او نیز برای جبران کمبود ۸ کرسی خود، راهی جز جذب مجدد شرکای راست افراطی که خود بخشی از افت محبوبیت او هستند، ندارد.
تحلیل فرآیند: دولت سایه و بازی زمان
زمان‌بندی و باقی ماندن نتانیاهو در قدرت از نظر قانونی شامل یک فرایند است که می‌توان به سه مرحله تقسیم کرد:
مرحله اول: بازی با مهلت‌ها (۲۸ + ۱۴ روز)
رئیس‌جمهور اسحاق هرتزوگ پس از رایزنی با همه احزاب، حداکثر تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ مأموریت تشکیل دولت را به یکی از نامزدها می‌دهد. با توجه به اینکه احتمالاً آیزنکوت توصیه‌های بیشتری کسب می‌کند، شانس اولی اوست. او ۲۸ روز فرصت دارد که با تمدید ۱۴ روزه، به حدود ۲۳ دسامبر ۲۰۲۶ کشیده می‌شود.
مرحله دوم: مهلت دوم (۲۸ روز بدون تمدید)
اگر آیزنکوت شکست بخورد، مأموریت به نتانیاهو یا فرد دیگری واگذار می‌شود. او ۲۸ روز فرصت دارد که به حدود ۲۰ ژانویه ۲۰۲۷ ختم می‌شود.
مرحله سوم: شانس آخر پارلمان و انتخابات زودهنگام
اگر هر دو شکست بخورند، ۶۱ نماینده کنست می‌توانند ظرف ۲۱ روز یک نامزد معرفی کنند. در غیر این صورت، کنست منحل و انتخابات جدید ظرف ۹۰ روز برگزار می‌شود که حداکثر تا اواسط آوریل ۲۰۲۷ (اردیبهشت ۱۴۰۶) خواهد بود.
نکته حیاتی: در تمام این مدت، نتانیاهو به عنوان نخست‌وزیر دولت موقت (Caretaker) در قدرت باقی می‌ماند. این یعنی او در یک وضعیت «وتو» علیه هرگونه تغییر قرار دارد و می‌تواند از این دوره برای پیشبرد اهداف راست افراطی خود استفاده کند.
جمع‌بندی تحلیلی: نتانیاهو، برنده واقعی بن‌بست
پارادوکس اصلی این است که بزرگ‌ترین بازنده عددی این انتخابات (نتانیاهو)، برنده استراتژیک آن است. او با ۵۳ کرسی نمی‌تواند دولت جدیدی تشکیل دهد، اما به لطف خلأ قدرت، همچنان در رأس دولت موقت باقی می‌ماند.
گزینه‌های پیش روی نتانیاهو:
بازی با زمان: او از مهلت‌های قانونی برای ماندن در قدرت استفاده می‌کند و همزمان با اهرم‌های فشار، در صدد تضعیف بلوک آیزنکوت و ایجاد شکاف در آن برمی‌آید.
سناریوی دولت وحدت ملی : رئیس‌جمهور هرتزوگ ممکن است برای جلوگیری از انتخابات سوم، فشارهایی برای تشکیل دولت وحدت ملی با حضور نتانیاهو و آیزنکوت وارد کند. این گزینه برای نتانیاهو راهی برای بقای سیاسی است، هرچند که با مخالفت شدید آیزنکوت مواجه است.
سناریوی انتخابات سوم: اگر همه راه‌ها بسته شود، اسرائیل به سمت سومین انتخابات در یک بازه زمانی کوتاه حرکت می‌کند. نتانیاهو ممکن است روی این حساب کند که در فضای بی‌ثباتی و ناامیدی عمومی، شانس خود را برای بازسازی ائتلاف از دست رفته افزایش دهد.
پیامد برای منطقه: این بن‌بست به معنای فلج شدن سیاست خارجی اسرائیل است. یک دولت موقت و ضعیف، توانایی اتخاذ تصمیمات استراتژیک در قبال موضوعاتی حیاتی مانند ایران، آینده غزه یا عادی‌سازی با عربستان را ندارد. در چنین شرایطی، احتمال ماجراجویی‌های نظامی محدود برای انحراف افکار عمومی از بحران داخلی یا ایجاد یک دشمن خارجی برای متحد کردن افکار عمومی، بیشتر می‌شود.
در نهایت، آنچه در اسرائیل رخ داده، یک همه‌پرسی درباره نتانیاهو بوده که پاسخ آن نیز مبهم و دوپاره است: ساکنان مناطق اشغالی او را رد کرده، اما ساختار سیاسی و خطوط قرمز احزاب، جایگزینی برای او باقی نگذاشته‌اند. این بزرگ‌ترین دستاورد و در عین حال، خطرناک‌ترین شمشیر دولبه برای نتانیاهو و منطقه است.
#اسرائیل
#نتانیاهو
#انتخابات
#ایران
#محمدمهدی_مومنی_ها
