انتحار هژمونی؛ واشنگتن علیه جهان

باشگاه خبرنگاران جوان؛ سمیه خلیلی - گزارش اندیشکده بروکینگز بیش از آنکه یک واکاوی سیاسی باشد، سندی بر پایان «عصر ثبات آمریکایی» است. این تحلیل نشان می‌دهد که ایالات متحده چگونه برای حفظ بقای لرزان خود، به رادیکالیسم سیاسی روی آورده و اصول نظم پساجنگی را که خود روزی برای مهار بحران‌ها بنا کرده بود، به آتش کشیده است.

گذار از «رهبری» به «اخاذی بین‌المللی»

بر اساس تحلیل ملانی سیسون، رویکرد فعلی واشینگتن بر پایه «آسیب زدن صریح به دیگران» بنا شده است. این دیگر یک رقابت دیپلماتیک نیست، بلکه نوعی «شبیخون اقتصادی» است. استفاده از اهرم‌های مالی و تهدید به فتح نظامی علیه کشور‌های دیگر، نشان‌دهنده تغییر ماهیت آمریکا از یک قدرت نظم‌دهنده به یک «آنارشیست دولتی» است که تنها زبان زور را به‌رسمیت می‌شناسد.

احتضار اعتماد و تنهایی استراتژیک

داگلاس ریدیکر به درستی به «محو شدن اعتماد» اشاره می‌کند. وقتی کاخ سفید با روابط دیرینه و اتحاد‌های امنیتی برخورد «معامله‌گرایانه» می‌کند، در واقع در حال امضای حکم اخراج خود از معادلات جهانی است.

اروپا در بن‌بست: هشدار استیون پایفر درباره «اروپای تنها» لایه دیگری از این بحران را فاش می‌کند. آمریکا با تحقیر متحدان فراآتلانتیک، آنها را به این نتیجه رسانده که امنیت و تجارت‌شان نباید به دمدمی‌مزاجیِ سیاستمداران واشینگتن گره بخورد. این «طلاق استراتژیک»، آمریکا را در بلندمدت به جزیره‌ای منزوی بدل خواهد کرد.

ترامپیسم؛ میراث‌دار یک ساختار فرسوده

اگرچه دنیل همیلتون، ترامپ را یک «شتاب‌دهنده» می‌نامد، اما واقعیت تندتر از این حرف‌هاست. ترامپیسم میوه درختی است که ریشه‌هایش در بن‌بست‌های داخلی آمریکا و ناتوانی این کشور در پذیرش جهان چندقطبی نهفته است. واشنگتن که نمی‌تواند با قدرت‌های نوظهور و چالش‌های نوین (مثل بحران‌های اقلیمی و سایبری) مقابله کند، به «تخریب زمین بازی» روی آورده است.

جهانِ سرگشته و پایان اعتبار

نتیجه نهایی این رویکرد، آن‌گونه که پاتریشیا کیم تحلیل می‌کند، یک «سیستم بین‌المللی سرگشته» است. فرسایش مداوم قواعد بین‌المللی توسط آمریکا، جهان را به سمتی سوق داده که در آن نه انتقال قدرت، بلکه «خلاء قدرت» حکم‌فرماست. این وضعیت مخرب، بیش از آنکه رقبای آمریکا را ضعیف کند، اعتبار جهانی این کشور را برای همیشه لکه‌دار کرده است.

آمریکا دیگر نه می‌خواهد و نه می‌تواند نقش پلیس جهان را بازی کند؛ اما مشکل اینجاست که او می‌خواهد نقش «آشوب‌طلب بزرگ» را بر عهده بگیرد تا مانع از شکل‌گیری هر نظم عادلانه دیگری شود. گزارش بروکینگز به صراحت می‌گوید: جهان در حال عبور از آمریکا است، و این عبور با هزینه‌ای سنگین برای ثبات جهانی همراه خواهد بود.