صندوق‌های صدور و ابطالی طلا؛ راهکاری برای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بازار طلا

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - مهدی بیات‌منش، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به ماهیت صندوق‌های صدور و ابطالی طلا اظهار کرد: این صندوق‌ها از جمله ابزار‌های نوین مالی محسوب می‌شوند که امکان سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بازار طلا را فراهم می‌کنند. در این صندوق‌ها، سرمایه‌گذاران به‌جای خرید فیزیکی سکه یا شمش، واحد‌های سرمایه‌گذاری خریداری می‌کنند و مدیر صندوق منابع تجمیع‌شده را عمدتاً در گواهی سپرده سکه طلا، شمش طلا و سایر اوراق مبتنی بر طلا سرمایه‌گذاری می‌کند.

او با بیان تفاوت این صندوق‌ها با صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) افزود: در صندوق‌های صدور و ابطالی، خرید و فروش واحد‌ها مستقیماً از طریق خود صندوق انجام می‌شود و برخلاف ETF ها، واحد‌ها در بازار بورس معامله نمی‌شوند. سرمایه‌گذار با ثبت درخواست صدور یا ابطال، اقدام به خرید یا فروش می‌کند و قیمت‌گذاری نیز بر مبنای خالص ارزش دارایی‌ها (NAV) صورت می‌گیرد.

این کارشناس بازار سرمایه، حذف ریسک‌های نگهداری فیزیکی طلا را از مهم‌ترین مزایای این صندوق‌ها دانست و گفت: ریسک سرقت، هزینه‌های نگهداری و اجرت خرید در این نوع سرمایه‌گذاری وجود ندارد. همچنین امکان ورود با مبالغ کمتر فراهم شده و سرمایه‌گذاران می‌توانند متناسب با توان مالی خود وارد بازار طلا شوند. مدیریت حرفه‌ای دارایی‌ها نیز باعث می‌شود سرمایه‌گذاری با رویکردی تخصصی انجام گیرد.

بیات‌منش با اشاره به نقدشوندگی این صندوق‌ها تصریح کرد: سرمایه‌گذاران می‌توانند مطابق مقررات صندوق، واحد‌های خود را ابطال کرده و وجه آن را دریافت کنند. علاوه بر این، شفافیت اطلاعاتی، ارائه گزارش‌های دوره‌ای و نظارت نهاد ناظر، سطح اطمینان سرمایه‌گذاران را افزایش می‌دهد.

او در پاسخ به این پرسش که این صندوق‌ها برای چه افرادی مناسب‌تر هستند، گفت: صندوق‌های صدور و ابطالی طلا برای افرادی با دیدگاه میان‌مدت و بلندمدت که به‌دنبال پوشش ریسک تورم هستند، گزینه‌ای مناسب محسوب می‌شود. همچنین افرادی که دانش تخصصی یا فرصت کافی برای رصد مداوم بازار طلا ندارند، می‌توانند از طریق این صندوق‌ها به‌صورت غیرمستقیم سرمایه‌گذاری کنند.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری در صندوق‌های صدور و ابطالی طلا

این کارشناس بازار سرمایه در عین حال با اشاره به ریسک‌های این ابزار مالی خاطرنشان کرد: هرچند طلا به‌عنوان دارایی امن شناخته می‌شود، اما سرمایه‌گذاری در صندوق‌های صدور و ابطالی طلا خالی از ریسک نیست نخستین ریسک، نوسان قیمت طلا است؛ چراکه قیمت طلا تحت تأثیر عواملی همچون نرخ ارز، سیاست‌های پولی جهانی، نرخ بهره، شرایط اقتصادی و تحولات ژئوپلیتیک قرار دارد و بازده این صندوق‌ها تضمین‌شده نیست. ریسک نرخ ارز از دیگر عوامل اثرگذار بر عملکرد این صندوق‌هاست. در بازار داخلی، ارزش دارایی‌های مبتنی بر طلا علاوه بر قیمت جهانی، به نرخ ارز وابسته است و هرگونه تغییر یا مداخله سیاستی در بازار ارز می‌تواند بر بازده صندوق اثر بگذارد.

بیات‌منش ریسک نقدشوندگی را نیز مورد توجه قرار داد و گفت: برخلاف ETF ها، ابطال واحد‌ها در صندوق‌های صدور و ابطالی به‌صورت آنی انجام نمی‌شود و معمولاً با چند روز کاری فاصله همراه است. در دوره‌های نوسان شدید بازار یا افزایش هم‌زمان درخواست‌های ابطال، ممکن است پرداخت وجه با تأخیر انجام شود.

بیات‌منش در پایان تأکید کرد: صندوق‌های صدور و ابطالی طلا برای سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت و نوسان‌گیری مناسب نیستند و بیشتر برای افرادی با افق سرمایه‌گذاری میان‌مدت و بلندمدت طراحی شده‌اند. موفقیت در استفاده از این ابزار مالی، مستلزم شناخت دقیق ریسک‌ها، انتخاب افق سرمایه‌گذاری مناسب و رعایت اصل تنوع‌بخشی در سبد دارایی‌هاست.

گفتنی است، به تازگی علی‌اکبر ایرانشاهی در مراسم رونمایی از نخستین صندوق سرمایه‌گذاری صدور و ابطالی طلا اعلام کرده بود: انگیزه اصلی از ایجاد این نوع صندوق‌ها، کنترل و کاهش هیجانات در بازار طلا و فراهم‌سازی بستر سرمایه‌گذاری شفاف‌تر و باثبات‌تر در این حوزه است.