بحران پهپادی ترامپ؛ وقتی پدافند ایران استراتژی هوایی آمریکا را زمین‌گیر کرد

باشگاه خبرنگاران جوان؛ ستایش اسکندری - مجله «نشنال اینترست» در یادداشتی نوشت این هزینه‌ها آمریکا را به سمت بهره‌گیری از پهپاد‌های ارزان‌قیمت و تولید انبوه سوق داده است.

نزدیک به دو دهه است که پهپاد «ام‌کیو-۹ ریپر» نماد تمام‌عیار جنگ‌های پهپادی آمریکا بوده و وظیفه شناسایی، مراقبت و حملات دقیق را در نبرد‌های خاورمیانه بر عهده داشته است. اما تجربه عملیات‌های اخیر در جنگ با ایران نشان داد که پدافند‌های هوایی مدرن، موازنه اقتصادی جنگ‌های بدون سرنشین را تغییر داده‌اند و ریپر دیگر مانند گذشته در امان نیست.

در واقع، نیروی هوایی آمریکا حدود ۳۰ فروند از این پهپاد‌ها را در طول مبارزات خود علیه ایران از دست داد، یک عقب‌گرد پرهزینه، با توجه به اینکه قیمت هر فروند این پهپاد حدود ۳۰ میلیون دلار است.»

در مواجهه با سیستم‌های پدافندی پیشرفته، ارتش آمریکا اکنون به دنبال مدل جدیدی است که تکیه‌گاه آن «تولید انبوه و ارزان‌قیمت» باشد؛ رویکردی که بازتاب‌دهنده روند نوین جنگ‌های امروزی و تمایل به استفاده از سامانه‌های خودکار و کم‌هزینه است.

جزئیات زیادی از پهپاد جایگزین منتشر نشده، اما نام آن یعنی «هواگرد پیمانه‌ای انبوه» به‌خوبی نشان می‌دهد که اولویت جدید پنتاگون، تولید در مقیاس وسیع و قابلیت چشم‌پوشی از تلفات تجهیزاتی است.

پهپاد ریپر همچنان هواگردی فوق‌العاده توانمند است؛ این پهپاد می‌تواند ساعت‌ها در آسمان گشت‌زنی کند، به جمع‌آوری اطلاعات بپردازد، اهداف را نابود کند و حتی کار نشانه‌گذاری اهداف را برای سایر جنگنده‌ها انجام دهد.

فرماندهان نیروی هوایی همواره از ریپر به عنوان یکی از ارزشمندترین دارایی‌های خود در عملیات‌های اخیر یاد کرده‌اند.

نقطه ضعف بزرگ ریپر برای ارتش آمریکا، قیمت بسیار بالای آن است. این موضوع در محیط‌های کم‌خطر که نیرو‌های زمینی دشمن ابزار چندانی برای مقابله نداشتند، مشکل‌ساز نبود. اما رویارویی با حریفان مجهز به پدافند‌های پیشرفته مانند ایران، به سرنگونی تعداد زیادی از این پهپاد‌ها انجامید؛ وضعیتی که ادامه پرداخت هزینه‌های آن دیگر برای واشنگتن توجیه‌پذیر نیست.

به همین دلیل، نیروی هوایی آمریکا به جای اعزام تعداد محدودی پهپاد گران‌قیمت، به دنبال به‌کارگیری ناوگان بزرگی از پهپاد‌های نسبتاً ارزان‌قیمت است؛ پرنده‌هایی که حتی در صورت سرنگون شدن چند فروند از آنها، کل سیستم آسیب نبیند و به کار خود ادامه دهد.

این راهبرد با تکیه بر «تعداد بالا» تلاش می‌کند سیستم پدافند دشمن را اشباع و سردرگم کند. مقامات نظامی، برنامه جدید پهپادی آمریکا را چیزی میان یک موشک پیشرفته و یک هواپیمای سنتی توصیف می‌کنند. با توجه به ماهیت این پروژه، کنترل هزینه‌ها اولویت نخست طراحی خواهد بود.

واحد نوآوری‌های دفاعی پنتاگون صراحتاً اعلام کرده است که تکیه بر هواگرد‌هایی با قیمت بیش از ۳۰ میلیون دلار در هر فروند، دیگر از نظر اقتصادی قابل دفاع نیست. انتظار می‌رود پهپاد‌های جدید بسیار ارزان‌تر باشند تا روند تولید آنها نیز آسان‌تر شود.