فصل تازهای همکاریهای اقتصادی ازبکستان و ترکیه؛ از انرژی پاک تا هایتک

رئیس جمهور ازبکستان در نخستین نشست شورای عالی این کشور و ترکیه ضمن تشریح اولویتهای اقتصادی تاشکند تا سال 2030 از سرمایهگذاران و شرکتهای ترکیهای برای مشارکت در پروژههای بزرگ صنعتی، انرژی، کشاورزی، داروسازی، زیرساختی و فناوری دعوت کرد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در تاشکند، «شوکت میرضیایف» رئیس جمهور ازبکستان در نخستین نشست شورای عالی ازبکستان و ترکیه ضمن تشریح اولویتهای اقتصادی تاشکند تا سال 2030 میلادی از سرمایهگذاران و شرکتهای ترکیهای برای مشارکت در پروژههای بزرگ صنعتی، انرژی، کشاورزی، داروسازی، زیرساختی و فناوری دعوت کرد.
این نشست با حضور هیئت بلندپایه ترکیه به ریاست «جودت ییلماز» معاون رئیسجمهور این کشور برگزار شد.
میرضیایف با اشاره به توافق خود با «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه برای ایجاد این سازوکار جدید، تأکید کرد که شورای عالی همکاریهای تجاری میتواند شتاب تازهای به روابط اقتصادی و سرمایهگذاری میان دو کشور ببخشد.
همزمان با این نشست، همایش تجاری ازبکستان و ترکیه در تاشکند با حضور بیش از 200 فعال اقتصادی برگزار شد؛ رویدادی که به گفته رئیس جمهور ازبکستان، بیانگر علاقه جدی بخش خصوصی دو کشور به گسترش همکاریهای متقابل است.
اهداف اقتصادی ازبکستان تا سال 2030
رئیس جمهور ازبکستان در این نشست با تشریح دستاوردهای اصلاحات اقتصادی این کشور اعلام کرد که اقتصاد ازبکستان از سال 2017 میلادی تاکنون سه برابر شده و حجم سرمایهگذاریهای خارجی جذبشده از مرز 150 میلیارد دلار عبور کرده است.
بر اساس برنامههای توسعهای تاشکند، هدفگذاری شده است که حجم تولید ناخالص داخلی ازبکستان تا سال 2030 میلادی به 300 میلیارد دلار برسد. همچنین قرار است تولیدات صنعتی این کشور دو برابر شود، 2 میلیون فرصت شغلی با دستمزد بالا در بخش صنعت ایجاد شود و سهم محصولات فناورانه پیشرفته به یکسوم تولیدات صنعتی افزایش یابد.
میرضیایف با تأکید بر جایگاه ترکیه بهعنوان یکی از شرکای راهبردی ازبکستان، توسعه همکاریهای عملی و اجرای پروژههای مشترک را از الزامات تحقق این اهداف دانست.
انرژی، معدن و صنایع پیشرفته؛ محورهای جدید همکاری
یکی از مهمترین محورهای مطرحشده در این نشست، توسعه همکاریهای معدنی و انرژی بود. ازبکستان قصد دارد تا سال 2030 میلادی میزان استخراج طلا را به 175 تن، نقره را به 500 تن و ظرفیت تولید مس را به 500 هزار تن افزایش دهد.
همچنین افزایش ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر به 25 گیگاوات و رساندن سهم این منابع به 54 درصد از کل تولید برق کشور در دستور کار قرار دارد. ایجاد منطقه ویژه صنعتی هستهای در استان «جزخ» نیز از دیگر برنامههای تاشکند است. قرار است در این منطقه تولید محصولات صنعتی در 15 حوزه مختلف، از جمله تجهیزات و ملزومات مورد نیاز نیروگاههای هستهای برنامهریزیشده در ازبکستان و دیگر کشورهای آسیای مرکزی راهاندازی شود.
در همین راستا، رئیس جمهور ازبکستان از شرکتهای ترکیهای دعوت کرد در پروژههای مشترک حوزه معدن، فرآوری عمیق مواد معدنی و انرژیهای «سبز» مشارکت کنند.
توسعه صنایع برق و الکترونیک با سرمایهگذاری ترکیه
گسترش همکاریهای صنعتی، بهویژه در حوزه صنایع برق و الکترونیک، از دیگر اولویتهای اقتصادی دو کشور اعلام شد. ازبکستان قصد دارد تا سال 2030 میلادی صادرات محصولات این بخش را به 5 میلیارد دلار برساند و 11 میلیارد و 600 میلیون دلار سرمایهگذاری جذب کند.
در این چارچوب، از شرکتهای ترکیهای دعوت شد با همکاری بنگاههای ازبکستانی در زمینه فرآوری عمیق مس، تولید تجهیزات الکترونیکی، ترانسفورماتورها، لوازم خانگی و تجهیزات برقی پروژههای مشترک راهاندازی کنند.
کشاورزی مدرن و مشارکت در ساخت تاشکند جدید
بخش کشاورزی نیز جایگاه ویژهای در برنامههای همکاری اقتصادی دو کشور دارد.
با توجه به تجربه ترکیه در این حوزه، توسعه تولید کودهای آلی و معدنی، ساخت ماشینآلات کشاورزی، احداث گلخانههای مدرن، گسترش باغداری، استفاده از فناوریهای نوین آبیاری و ایجاد انبارهای سردخانهای از جمله زمینههای پیشنهادی برای همکاری عنوان شد.
ازبکستان همچنین به دنبال ایجاد زنجیره کامل ارزش در بخش کشاورزی است؛ زنجیرهای که از تولید محصولات آغاز شده و با فرآوری عمیق، بستهبندی و عرضه به مصرفکنندگان از طریق شبکههای بزرگ خردهفروشی تکمیل شود.
میرضیایف در بخش دیگری از سخنان خود، سرمایهگذاران ترکیهای را به مشارکت فعال در پروژه ساخت «تاشکند جدید» و طرحهای بزرگ زیرساختی دعوت کرد.
ساخت مجتمعهای تجاری و مسکونی، هتلها، مراکز آموزشی و درمانی در این شهر جدید، از جمله فرصتهای سرمایهگذاری معرفیشده به شرکتهای ترکیهای بود.
همچنین توسعه آزادراههای عوارضی، فرودگاهها و مراکز لجستیکی بهعنوان محورهای مهم همکاری در حوزه حملونقل مطرح شد.
ایجاد منطقه صنعتی ویژه برای شرکتهای داروسازی ترکیه
بومیسازی تولید محصولات پزشکی و دارویی از دیگر اولویتهای دولت ازبکستان است. در همین راستا، تاشکند با ارائه مشوقهای مالیاتی و گمرکی، تأمین زیرساختها و اختصاص زمین و فضاهای تولیدی در پارک دارویی تاشکند، به دنبال جذب سرمایهگذاران خارجی است.
میرضیایف پیشنهاد کرد منطقه صنعتی ویژهای بهطور مستقل برای شرکتهای داروسازی ترکیه ایجاد شود تا زمینه فعالیت و سرمایهگذاری این شرکتها در ازبکستان بیش از پیش فراهم شود.
واگذاری داراییهای دولتی و فرصتهای تازه برای سرمایهگذاران
برنامههای خصوصیسازی و مشارکت دولتی ـ خصوصی نیز از دیگر محورهای مهم مذاکرات اقتصادی دو کشور بود.
به گفته رئیس جمهور ازبکستان، این کشور قصد دارد طی سالهای 2026 و 2027 میلادی داراییهای دولتی، املاک و زمینهایی به ارزش مجموع 8 میلیارد و 400 میلیون دلاررا برای واگذاری عرضه کند. در حال حاضر، همکاری با شرکتهای ترکیهای در چند پروژه مهم از جمله خصوصیسازی کارخانه خودروسازی سمرقند، نوسازی شبکههای برق استان سمرقند و ساخت فرودگاه بینالمللی جدید بخارا در جریان است.
میرضیایف همچنین از بانکها، صندوقهای سرمایهگذاری و شرکتهای صنعتی ترکیه دعوت کرد مشارکت فعالتری در روند خصوصیسازی و تحولات اقتصادی ازبکستان داشته باشند.
فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی؛ افق تازه روابط اقتصادی
توسعه فناوریهای دیجیتال و خدمات مالی نیز بهعنوان یکی از محورهای مهم همکاریهای آینده معرفی شد. ازبکستان قصد دارد صادرات خدمات فناوری اطلاعات خودرا به 5 میلیارد دلار افزایش دهد. در همین زمینه، با توجه به مشوقهای مالیاتی و گمرکی ارائهشده به شرکتهای مستقر در پارک فناوری اطلاعات (IT Park)، از شرکتهای ترکیهای برای اجرای پروژههای مشترک در زمینه برونسپاری خدمات، توسعه نرمافزار و هوش مصنوعی دعوت شد.
تأکید تاشکند بر بهبود فضای سرمایهگذاری
میرضیایف در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر تداوم اصلاحات اقتصادی اظهار داشت: ما همچنان اصلاحات مبنی بر بهبود فضای سرمایهگذاری در کشور و رفع موانع غیرضروری اداری در برابر فعالان اقتصادی را بهصورت مستمر ادامه خواهیم داد.
بر اساس سیاستهای دولت ازبکستان، در مناطق ویژه اقتصادی این کشور متناسب با میزان سرمایهگذاری و رعایت شرایط تعیینشده، معافیتها و مشوقهای مالیاتی و گمرکی برای مدت 3 تا 10 سال ارائه میشود. همچنین برای سرمایهگذاران بزرگ، ساختمانهای صنعتی آماده، زمین و زیرساختهای مهندسی مورد نیاز فراهم شده است.
منطقه صنعتی «اوستیم» با مساحت 100 هکتار در استان تاشکند، یکی از نمونههای اجرای این سیاست است که هماکنون برنامه توسعه و گسترش آن در حال اجراست. رئیس جمهور ازبکستان اعلام کرد آمادگی دارد تجربه موفق این منطقه را به دیگر استانهای کشور نیز تعمیم دهد.
استقبال شرکتهای ترکیهای از فرصتهای سرمایهگذاری در ازبکستان
در پایان این نشست میرضیایف با ابراز اطمینان از دستیابی دو کشور به نتایج بهتر در آینده، بر اهمیت تداوم همکاریهای اقتصادی تأکید کرد.
در دیدار و گفتوگوی رئیسجمهور ازبکستان با مدیران شرکتهای ترکیهای نیز نمایندگان بخش خصوصی ضمن قدردانی از فرصتها و تسهیلات فراهمشده برای فعالیت در ازبکستان، گزارشی از پروژههای در حال اجرا و برنامههای آینده خود ارائه کردند و دیدگاهها و پیشنهادهایشان را برای توسعه همکاریهای دوجانبه مطرح ساختند.
مجموع محورهای مطرحشده در این نشست نشان میدهد که تاشکند در پی گسترش روابط اقتصادی با آنکارا از سطح مبادلات تجاری فراتر رفته و توسعه سرمایهگذاری مشترک، انتقال فناوری، بومیسازی تولید و مشارکت شرکتهای ترکیهای در پروژههای راهبردی را در کانون برنامههای اقتصادی خود قرار داده است.











