آقای رئیس‌جمهور، مخاطب این بایدها خود شمایید
پزشکیان درباره وضعیت «نه جنگ، نه صلح» و فشار بر معیشت هشدار داده؛ راه خروج از این وضعیت اما اصلاحات داخلی شامل صنعت، بانک، بودجه و دیپلماسی از موضع ثبات است و نباید سراغ نسخه تسلیم یا انتظار برای توافق رفت.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ مسعود پزشکیان می‌گوید وضعیت «نه جنگ، نه صلح» کار را به جایی رسانده که بسیاری گرفتار نان شب‌شان هستند و باید راهی برای خروج از این وضعیت پیدا کرد. این جمله، به رسمیت شناختن یک واقعیت است زیرا تداوم بلاتکلیفی پرهزینه بوده و انتظار برای جنگ بعدی بر قیمت‌ها، سرمایه‌گذاری و اشتغال اثر می‌گذارد.
سوال اصلی اما این است که راه خروج چیست؟ برخی اصلاح‌طلبان در سال‌های گذشته همین جمله را به نسخه‌ای ساده‌شده تبدیل کرده‌اند: «زور دارند، باید کوتاه آمد.»
به باور منتقدان، این نسخه نه راه‌حل است و نه واقع‌گرایی؛ در عمل به تسلیم می‌رسد.
آنها می‌گویند با همین اظهار ضعف، عملاً دو جنگ تحمیل شد و زمینه برای تحمیل جنگ سومی هم فراهم می‌شود؛ چون هر بار که «راه خروج» فقط از مسیر امتیازدهی تعریف شود، طرف مقابل انگیزه پیدا می‌کند فشار را بیشتر کند.
نکته مهم‌تر این است که این نسخه، علت و معلول را جابه‌جا می‌کند. «نه جنگ، نه صلح» فقط محصول تحریم نیست؛ محصول سال‌ها تعویق اصلاحات داخلی هم هست: ناترازی بانکی، نقدینگی مهارنشده، بودجه متکی به درآمدهای ناپایدار و ظرفیت خالی صنعت مسائلی است که سال‌ها حل نشده باقی مانده است.
سعید لیلاز در مصاحبه‌های اخیر خود تأکید می‌کند که حتی اگر مذاکره هم انجام شود، بدون اصلاح ساختار داخلی، بخش اصلی مشکلات باقی می‌ماند. به بیان او، بحران اقتصادی الزاماً نتیجه تحریم نیست و کشورهایی با روابط گسترده بین‌المللی هم به دلیل سیاست‌گذاری نادرست با بحران روبه‌رو شده‌اند.
بنابراین، دولت باید راه خروج را پیدا کند؛ اما نه با انتظار برای یک توافق، بلکه با چند اقدام مشخص:
اول فعال‌سازی ظرفیت خالی صنعت زیرا بخش قابل‌توجهی از کارخانه‌ها به دلیل کمبود نقدینگی، مقررات دست‌وپاگیر و بی‌ثباتی سیاست‌ها نیمه‌تعطیل‌اند. روشن کردن همین ظرفیت، نزدیک‌ترین راه به تولید و اشتغال است.
دوم اصلاح نظام بانکی است، تا ناترازی بانک‌ها اصلاح نشود، هر افزایش دستمزد یا یارانه در بهترین حالت مسکّن موقت است و در بدترین حالت به تورم بیشتر می‌رسد. اصلاح بانکی، پیش‌شرط معیشت است.
سوم هدایت بودجه به تولید و بازسازی چون بازسازی واحدهای آسیب‌دیده و پروژه‌های عمرانی با تأمین داخلی، هم تقاضا ایجاد می‌کند و هم اشتغال و این همان معنای عملی «توجه به داخل» است.
چهارم خروج از «انتظار برای توافق»، دیپلماسی باید از موضع ثبات داخلی دنبال شود. اگر داخل اصلاح شود، مذاکره هم از موضع بهتری پیش می‌رود؛ اگر داخل اصلاح نشود، حتی توافق هم بخش اصلی مشکلات را حل نمی‌کند.
راه خروج از «نه جنگ، نه صلح» نه با تسلیم باز می‌شود و نه با شعار. راه خروج، ساختن یک اقتصاد قابل پیش‌بینی در دل بی‌ثباتی بیرونی است. این راه سروصدای کمتری دارد، اما تنها راهی است که «نان شب» را از یک مطالبه سیاسی به یک نتیجه اقتصادی تبدیل می‌کند.
#پزشکیان
#رئیس‌جمهور
#نه‌جنگ_نه‌صلح
