دانشگاه کپنهاگ: زمین و مریخ با هم شکل گرفتند، اما مسیر‌های متفاوتی را طی کردند
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - دانشمندان دانشگاه کپنهاگ دریافته‌اند که زمین و مریخ، با وجود اینکه حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش در مجاورت یکدیگر شکل گرفته‌اند، مسیر‌های تکاملی بسیار متفاوتی را پیموده‌اند.
بر اساس گزارش نشریه *Nature Astronomy*، کلید حل این معما در غلظت عناصر فرار (موادی که به آسانی تبخیر می‌شوند) در جو و پوسته این دو سیاره نهفته است.
دانشمندان خاطرنشان می‌کنند که سیارات سنگی می‌توانند از طریق برخورد اجرام بزرگ (سیارک‌ها)، انباشت سنگ‌ریزه‌ها (جذب ذرات کوچک) یا ترکیبی از هر دو فرآیند رشد کنند. اگرچه مطالعه جدید این مدل رشد ترکیبی را تأیید می‌کند، اما تفاوت‌های قابل‌توجهی را نیز در سهم هر یک از این فرآیند‌ها در شکل‌گیری زمین و مریخ آشکار می‌سازد.
هایان وانگ، استادیار این دانشگاه، اشاره می‌کند که حدود ۷۵ درصد از جرم زمین از دو پیش‌سیاره (پروتوپلنت) ناشی شده که از طریق انباشت سنگ‌ریزه‌ها شکل گرفته بودند، در حالی که سیارک‌ها تنها ۲۵ درصد در تشکیل آن نقش داشتند. این وضعیت در مورد مریخ کاملاً برعکس است: ۷۵ درصد از جرم آن از سیارک‌ها تأمین شده و یک‌چهارم باقی‌مانده از طریق انباشت سنگ‌ریزه‌ها شکل گرفته است.
پژوهشگران برای بازسازی تاریخچه این سیارات، عناصر فرار موجود در پوسته و گوشته آنها مانند سدیم، روی و پتاسیم را تحلیل کردند. از آنجا که این عناصر در دما‌های بالا به آسانی تبخیر می‌شوند، فراوانی کنونی آنها اطلاعاتی درباره شرایط شکل‌گیری سیارات به دست می‌دهد.
دانشمندان با استفاده از مدل‌های رایانه‌ای بررسی کردند که کدام سناریو‌ها با ترکیب سیارات مورد مطالعه بیشترین مطابقت را دارند؛ اگرچه ترکیب دقیق واحد‌های سازنده اولیه منظومه شمسی همچنان ناشناخته است، اما تفاوت‌های میان زمین و مریخ حتی با تغییر پارامتر‌های مدل نیز همچنان پابرجاست.
روش به کار گرفته شده در این مطالعه، تصویری دقیق‌تر از شکل‌گیری سیارات نسبت به روش‌های متداول تحلیل ایزوتوپی که ممکن است تفاسیر گوناگونی داشته باشند ارائه می‌دهد. این رویکرد به مطالعات آتی درباره سیارات سنگی فراخورشیدی کمک خواهد کرد. شرایط شکل‌گیری یک سیاره بر میزان مواد فرار از جمله آب که آن سیاره می‌تواند در خود نگه دارد، تأثیر می‌گذارد. درک چگونگی از دست رفتن مواد فرار در حین شکل‌گیری سیارات، دانشمندان را قادر می‌سازد تا قابلیت سکونت سیارات فراخورشیدی را با دقت بیشتری پیش‌بینی کنند.
منبع: science.mail.ru
