پهلوانی که کنار مردم ایستاد؛ روایت «آخرین زنگی زمانه» از قهرمانی که فراموش شده بود

باشگاه خبرنگاران جوان - خاکی درباره سوژه این فیلم مستند توضیح داد: مستند «آخرین زنگی زمانه» روایت پرتره سید حسن رزاز، پهلوان زمان قاجاری است؛ این فیلم روایت پهلوانی است که در تاریخ گم شده است و سعی من این بود که غبار فراموشی را کنار بزنم و باز اسم سید حسن رزاز را به سر زبان‌ها بیاورم و زنده نگه دارم. 

وی درباره انگیزه ساخت این مستند گفت: از دوران نوجوانی به ورزش‌های زورخانه‌ای بسیار علاقه‌مند بودم؛ به ویژه آنکه در نزدیکی محل سکونت ما در یکی از محلات پایین شهر تهران، یک زورخانه بود و بسیاری از پهلوانان زورخانه را از نزدیک می‌دیدم. البته در گذر زمان، بیشتر زورخانه‌های شخصی تعطیل شدند و تنها چند زورخانه در تهران باقی مانده است. همین موضوع تبدیل به یک دغدغه برایم شد و وقتی سراغ پیشکسوتان ورزش زورخانه‌ای می‌رفتم و در مورد فرهنگ پهلوانی و چهره‌های شاخص دوره‌های مختلف از آنها سوال می‌پرسیدم، فقط یک اسم به زبان می‌آوردند و آنهم سید حسن رزاز بود. همین موضوع باعث شد سراغ زندگی او بروم که در نهایت به ساخت مستند «آخرین زنگی زمانه» منجر شد. 

او با اشاره به اینکه فیلمش در ژانر پرتره ساخته شده است، گفت: مستند آخرین زنگی زمانه در ژانر پرتره است و برشی از زندگی سیدحسن رزار از دورانی که او پهلوان مشهور پایتخت شده تا فوت او را روایت می‌کند. معتقدم سید حسن رزاز یکی از افرادی بود که سمت درست تاریخ ایستاد، او در ماجرای به توپ بسته شدن مجلس با مردم همراهی کرد و حتی توسط محمدعلی شاه محکوم به اعدام و در نهایت تبعید شد. 

این فیلمساز مستند درباره روند تحقیق و پژوهش مستند خود گفت: پژوهش این فیلم ۶ ماه زمان برد، که بخش عمده آن تحقیقات میدانی بود؛ تحقیقات کتابخانه‌ای برایم کافی نبود، چرا که چند کتابی که در مورد سید حسن رزاز نوشته شده است، به صورت اساطیری به او پرداخته‌اند و در روایت مستند، کمی کلیشه‌ای به نظر می‌رسند. به همین دلیل سراغ تحقیق‌های میدانی رفتم و از طریق نوه‌های سید حسن و کسانی که بستگان او در خانواده پدری و مادری بودند، اطلاعات کسب کردم. جالب است بدانید که از سید حسن رزاز، فقط ۱۲ عدد عکس موجود است که آنها نیز بسیار سخت پیدا شد. 

خاکی درباره فرم روایی مستند آخرین زنگی زمانه توضیح داد: وقتی فیلمنامه این فیلم تمام شد، ترجیح دادم فرم این مستند را به گونه‌ای انتخاب کنم که هیچ بازیگری در فیلم نباشد و فیلم فقط به صورت استعاره‌ای روایت شود. برهمین اساس سعی کردیم در تاریکخانه، عکس سید حسن رزاز را ظهور کنیم و تا زمان مرگ او که بسیار مبهم و پرماجرا نیز بوده است، پیش برویم. تولید این فیلم حدود دوسال و نیم زمان برد. شش ماه درگیر تحقیق و پژوهش بودیم، یک سال نگارش فیلمنامه زمان برد و یک سال هم پروسه ساخت و پس تولید طول کشید.

عوامل تولید این مستند عبارتند از: 

کارگردان: مهرداد خاکی، نگارش فیلمنامه: خسرو نقیبی، روایت فیلم: زنده یاد همایون ارشادی، فیلمبردار: محمود پری، صداگذار: ندا محسنی و اصلاح رنگ: مجد وفایی.

براساس این گزارش، فیلم مستند «آخرین زنگی زمانه» امشب جمعه ۱ اسفند ساعت ۱۹ از شبکه مستند سیما پخش می‌شود و بازپخش‌های آن ساعت ۲۴ جمعه ۱ اسفند و ۹ صبح شنبه ۲ اسفند است.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی سیما