واردات برق؛ فرصتی برای عبور صنایع از محدودیت‌های انرژی و تداوم تولید
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - تأمین پایدار انرژی یکی از مهمترین پیش‌نیاز‌های استمرار فعالیت واحد‌های صنعتی و حفظ ظرفیت تولید کشور است؛ موضوعی که با توجه به محدودیت‌های احتمالی تأمین برق و سوخت، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در این میان، واردات برق از کشور‌های همسایه به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده برای تأمین انرژی صنایع، می‌تواند راهکاری مکمل در کنار تولید داخلی برق و توسعه نیروگاه‌های اختصاصی باشد.
احسان ذبیح‌زاده، سخنگوی صنعت برق کشور، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: بر اساس مذاکرات وزارت نیرو با کشور‌های همسایه و ضوابط تعیین‌شده، صنایع این امکان را دارند که برق مورد نیاز خود را از طریق واردات تأمین کنند.
او افزود: بر اساس ماده ۴ قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق، صنایع انرژی‌بر که از مصرف‌کنندگان عمده برق در کشور هستند، موظف‌اند برق مورد نیاز خود را از طریق احداث نیروگاه‌ها، اعم از نیروگاه‌های حرارتی با راندمان بالا و نیروگاه‌های تجدیدپذیر، تأمین کنند. در کنار این مقررات، امکان واردات برق نیز برای صنایع فراهم شده است.
ذبیح‌زاده ادامه داد: صنایع می‌توانند با تولیدکنندگان برق در کشور‌هایی که با ایران ارتباط الکتریکی دارند و ظرفیت انتقال برق میان آنها فراهم است، توافق کنند. در حال حاضر، از نظر زیرساخت‌های انتقال برق خریداری‌شده از کشور‌های دیگر و رساندن آن به محل مصرف صنایع در نقاط مختلف کشور، مشکلی وجود ندارد و خطوط انتقال برای این کار آماده هستند.
او با توصیه به صنایع برای استفاده از این ظرفیت، گفت: واردات برق می‌تواند بخش بزرگی از مشکلات احتمالی صنایع در صورت بروز محدودیت‌های سوخت را برطرف کند و به تداوم تولید آنها کمک کند. وزارت نیرو آمادگی لازم را برای همکاری، مساعدت و تسهیل فرایند واردات و انتقال برق به محل مصرف صنایع اعلام کرده است.
در ادامه نیز اردشیر مذکوری، مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران، با اشاره به ظرفیت‌های موجود برای توسعه مبادلات برق با کشور‌های همسایه گفت: زیرساخت‌های فنی مورد نیاز برای واردات ۶۰۰ مگاوات برق از ترکیه فراهم است، اما انجام مبادلات و تأمین برق از این مسیر، مستلزم پیگیری توافق‌ها، قراردادها و ترتیبات تجاری از سوی بخش خصوصی است.
بررسی ظرفیت‌های اعلام‌شده نشان می‌دهد واردات برق می‌تواند به‌عنوان یکی از ابزار‌های متنوع‌سازی سبد تأمین انرژی صنایع، نقش مؤثری در کاهش آسیب‌پذیری واحد‌های تولیدی در برابر محدودیت‌های احتمالی برق و سوخت ایفا کند.
از مهمترین مزایای این روش می‌توان به کاهش احتمال توقف خطوط تولید، جلوگیری از کاهش ظرفیت فعالیت کارخانه‌ها، افزایش قابلیت برنامه‌ریزی تولید و کمک به حفظ اشتغال و زنجیره تأمین اشاره کرد. همچنین استفاده از ظرفیت برق کشور‌های همسایه می‌تواند در کنار احداث نیروگاه‌های اختصاصی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، فشار بر منابع داخلی تأمین برق را کاهش دهد.
با این حال، تحقق این مزایا به بررسی اقتصادی واردات، تعیین قیمت تمام‌شده برق، انعقاد قرارداد‌های مطمئن با تولیدکنندگان خارجی، تضمین استمرار انتقال و مدیریت ریسک‌های تجاری و ارزی وابسته است؛ بنابراین صرف فراهم بودن زیرساخت انتقال، به معنای تحقق واردات اقتصادی و پایدار نیست و بخش خصوصی باید با ارزیابی دقیق هزینه‌ها و منافع، برای استفاده از این ظرفیت اقدام کند.
از سوی دیگر، ظرفیت فنی واردات ۶۰۰ مگاوات برق از ترکیه، فرصت قابل توجهی برای توسعه همکاری‌های منطقه‌ای در حوزه انرژی به شمار می‌رود؛ ظرفیتی که در صورت نهایی شدن توافق‌های تجاری و اجرایی شدن قراردادها، می‌تواند بخشی از نیاز صنایع را پوشش دهد.
در مجموع، واردات برق برای صنایع را باید فرصتی مکمل برای افزایش امنیت انرژی و استمرار تولید دانست؛ فرصتی که زیرساخت فنی آن فراهم شده و وزارت نیرو نیز آمادگی خود را برای تسهیل اجرای آن اعلام کرده است.
اکنون انتظار می‌رود صنایع انرژی‌بر با بررسی توجیه اقتصادی واردات برق و تسریع در مذاکرات و انعقاد قرارداد‌های خارجی، از این امکان برای کاهش ریسک محدودیت‌های انرژی استفاده کنند تا واردات برق در کنار توسعه نیروگاه‌های داخلی و تجدیدپذیر، به ابزاری مؤثر برای حفظ پایداری تولید و حمایت از اقتصاد کشور تبدیل شود.
