وقتی مرزهای عراق به ابزار جنگ اقتصادی علیه ایران تبدیل می‌شوند

بسته‌شدن گذرگاه مرزی الشیب میان ایران و عراق، هم‌زمان با گزارش‌هایی درباره فشار آمریکا بر بغداد برای محدودسازی گذرگاه‌های بیشتر، نشانه‌ای از گسترش فشار اقتصادی به مسیرهای زمینی تجارت ایران است.

وقتی مرزهای عراق به ابزار جنگ اقتصادی علیه ایران تبدیل می‌شوند

باشگاه خبرنگاران جوان؛ آرزو رئوفی‌راد - واشنگتن در شرایطی به‌دنبال افزایش فشار اقتصادی بر تهران است که محدودیت‌های تجاری، مالی و حمل‌ونقلی پیش از این نیز هزینه مبادلات خارجی ایران را افزایش داده‌اند.

گزارش خبرگزاری فرانسه از فشار آمریکا بر دولت عراق برای بستن گذرگاه‌های بیشتری با ایران، از احتمال انتقال بخشی از این فشار‌ها به مرز‌های زمینی حکایت دارد. بر اساس این گزارش، مقام‌های سیاسی عراقی از درخواست واشنگتن برای محدودکردن گذرگاه‌های مرزی سخن گفته‌اند؛ هرچند این ادعا به‌طور مستقل از سوی مقام‌های رسمی آمریکا تأیید نشده است. 

گذرگاه الشیب که در سمت ایران با مرز چذابه ارتباط دارد، از مسیر‌های مهم رفت‌وآمد مسافران و انتقال کالا میان دو کشور است. مقام‌های عراقی علت تعطیلی آن را بازبینی ترتیبات امنیتی و مشکلات فنی و لجستیکی اعلام کرده‌اند.

بنابراین، هرچند گزارش‌هایی درباره فشار آمریکا منتشر شده، نمی‌توان تعطیلی این گذرگاه را صرفاً و به‌طور قطعی نتیجه دستور واشنگتن دانست. با این حال، هم‌زمانی این تصمیم با گزارش‌ها درباره تلاش آمریکا برای محدودسازی تجارت ایران، اهمیت سیاسی و اقتصادی آن را افزایش داده است. 

وقتی مرزهای عراق به ابزار جنگ اقتصادی علیه ایران تبدیل می‌شوند

عراق؛ شریک تجاری یا مجری سیاست تحریمی آمریکا؟

تجارت ایران و عراق رابطه‌ای یک‌طرفه نیست که بغداد بتواند بدون پرداخت هزینه، آن را محدود کند. مبادلات سالانه دو کشور بیش از ۱۰ میلیارد دلار برآورد شده و بخش مهمی از کالا‌های مصرفی، محصولات کشاورزی و مصالح ساختمانی از مسیر‌های زمینی میان آنها جابه‌جا می‌شود. در نتیجه، محدودیت گسترده مرزی نه‌تنها دسترسی صادرکنندگان ایرانی به بازار عراق را دشوار می‌کند، بلکه تأمین کالا برای مصرف‌کنندگان و فعالان اقتصادی عراقی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. 

نشانه‌های این وابستگی در واکنش خود بغداد نیز دیده می‌شودY پس از توقف فعالیت الشیب، مقام‌های عراقی اجازه ورود محموله‌های محصولات کشاورزی ایران را که پشت مرز مانده بودند صادر کردند؛ تصمیمی که با نگرانی بازرگانان عراقی از فساد کالا‌ها و افزایش قیمت مواد غذایی همراه بود. این اتفاق نشان می‌دهد که تجارت مرزی صرفاً موضوعی سیاسی نیست؛ اختلال در آن می‌تواند به بازار داخلی عراق منتقل شود و هزینه آن را مردم و کسب‌وکار‌های این کشور بپردازند. 

وقتی مرزهای عراق به ابزار جنگ اقتصادی علیه ایران تبدیل می‌شوند

فشار بر مرزها، هزینه‌ای دوطرفه دارد

اگر محدودیت‌ها از الشیب فراتر برود و گذرگاه‌های مهم دیگری را نیز دربر بگیرد، مسیر‌های انتقال کالا با اختلال بیشتری روبه‌رو خواهند شد. افزایش زمان حمل‌ونقل، بالا رفتن هزینه جابه‌جایی و ماندن محموله‌ها پشت مرز، از پیامد‌های محتمل چنین وضعیتی است؛ به‌ویژه برای کالا‌های فسادپذیر که تأخیر در ترخیص می‌تواند به زیان مستقیم بازرگانان و افزایش قیمت در بازار منجر شود. در همین یکی دو هفته اخیر گزارش‌ها درباره احتمال محدودیت در گذرگاه‌های دیگر منتشر شده‌اند، اما دامنه و زمان اجرای چنین تصمیمی هنوز روشن نیست. 

از سوی دیگر، تبدیل مرز‌های عراق به ابزار فشار علیه ایران می‌تواند روابط اقتصادی دو کشور را در معرض تنش قرار دهد. بغداد برای مدیریت بازار داخلی، حفظ درآمد‌های تجاری و پاسخ‌گویی به بازرگانان خود به تداوم مبادلات نیاز دارد؛ بنابراین، همراهی با سیاست محدودسازی فراگیر تجارت ایران می‌تواند میان محاسبات سیاسی دولت عراق و نیاز‌های اقتصادی این کشور تعارض ایجاد کند. چنین فشاری لزوماً به نتیجه‌ای که واشنگتن دنبال می‌کند منتهی نمی‌شود و ممکن است هزینه‌های تازه‌ای را نیز به اقتصاد عراق تحمیل کند.

اختلال در تنگه هرمز تنها برای ایران مشکل ایجاد نکرده و عراق نیز با مشکلاتی مواجه شده است. عراق در حوزه‌های مختلف، از جمله صادرات نفت، با چالش‌هایی روبه‌رو شده، هرچند تاکنون توانسته است بخشی از صادرات نفت خود را از مسیرهای دیگر انجام دهد و روزانه حدود ۷۵۰هزار بشکه نفت صادر کند. این مساله نشان می‌دهد که عراق نیز در شرایط کنونی با محدودیت‌هایی مواجه است و طبیعتا این وضعیت می‌تواند بر روابط تجاری میان ایران و عراق نیز اثرگذار باشد.

وقتی مرزهای عراق به ابزار جنگ اقتصادی علیه ایران تبدیل می‌شوند

حاکمیت اقتصادی بغداد زیر سایه فشار خارجی

مسئله اصلی فقط بسته‌ و باز شدن یک گذرگاه نیست؛ مسئله این است که تصمیم‌های تجاری عراق تا چه اندازه بر اساس نیاز‌های داخلی این کشور اتخاذ می‌شوند و تا چه اندازه از فشار‌های خارجی تأثیر می‌پذیرند. بغداد حق دارد درباره امنیت مرز‌های خود تصمیم بگیرد و با قاچاق مقابله کند، اما اقدامات امنیتی با محدودسازی گسترده تجارت به‌دلیل فشار سیاسی تفاوت دارد. تعطیلی یک مسیر به دلایل فنی و امنیتی نیز باید با توضیح شفاف، زمان‌بندی مشخص و هماهنگی با طرف مقابل همراه باشد تا هزینه آن به بازرگانان و مردم منتقل نشود.

برای ایران، تنوع‌بخشی به مسیر‌های صادراتی و تقویت سازوکار‌های گمرکی و توافق‌های مرزی می‌تواند از آسیب‌پذیری تجارت در برابر تصمیم‌های مقطعی بکاهد. برای عراق نیز حفظ ارتباط اقتصادی با همسایه‌ای که مرزی طولانی با آن دارد.

نکته مشخص و روشن این است که حاکمیت واقعی عراق زمانی ثابت می‌شود که بغداد بتواند تصمیمات خود را بر اساس منافع ملی و همسایگی اتخاذ کند، نه در سایه فشارهای خارجی. مرزهای عراق نباید میدان رقابت قدرت‌های خارجی باشد و روابط با همسایه غربی (ایران) باید بر پایه احترام متقابل و منافع مشترک حفظ شود. شفافیت در این پرونده و پرهیز از دامن زدن به اتهامات بی‌اساس علیه ایران، ضرورتی حاکمیتی برای دولت عراق است.

آگهینرم‌افزار تما‌سگو
 
پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار سیاسی

سیاسی
«باشگاه خبرنگاران» نماینده مجلس می‌گوید مسئله موتورسورای بانوان اولویت اصلی ما نیست و صرف صدور گواهینامه موتور برای بانوان کافی نیست.
سیاسی
«باشگاه خبرنگاران» بسته‌شدن گذرگاه مرزی الشیب میان ایران و عراق، هم‌زمان با گزارش‌هایی درباره فشار آمریکا بر بغداد برای محدودسازی گذرگاه‌های بیشتر، نشانه‌ای از گسترش فشار اقتصادی به مسیرهای زمینی تجارت ایران است.
سیاسی
«باشگاه خبرنگاران» روزنامه‌های امروز به موضوعاتی نظیر جان باختن ۱۲ مهندس پروژه پالایشگاه گاز دهلران در واژگونی اتوبوس و اختلافات صهیونیست‌ها بر سر نخست‌وزیری پرداختند.
سیاسی
«باشگاه خبرنگاران» قرارگاه نجف اشرف (نیروی زمینی سپاه) در اطلاعیه‌ای از انهدام تیم تروریستی پژاک در مرز‌های غربی کشور توسط رزمندگان تیپ تکاور انصارالرسول خبر داد.
سیاسی
«باشگاه خبرنگاران» وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات وزیر جنگ آمریکا درباره شمشیر و قانون، با یادآوری سرنوشت یک سردار رومی که در آخرین لشکرکشی خود شکست سنگینی خورد، نسبت به تکرار اشتباهات تاریخی هشدار داد.
سیاسی
«باشگاه خبرنگاران» وزیر امور خارجه ایران، برای شرکت در سی‌امین نشست وزرای امور خارجه کشور‌های عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، وارد اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان شد.
سیاسی
«باشگاه خبرنگاران» معاون وزیر امور خارجه گفت: کشور برای سه وضعیت دیپلماتیک، مقابله با محاصره اقتصادی و مقابله با هرگونه اقدام نظامی احتمالی آمریکا و ازسرگیری جنگ آمادگی دارد.
سیاسی
«باشگاه خبرنگاران» لاشه یک فروند پهپاد شناسایی پیشرفته «اوربیتر ۴» که احتمالا در جنگ رمضان توسط نیروی پدافند هوایی ارتش منهدم شده است، در ارتفاعات غرب کشور کشف شد.
سیاسی
«باشگاه خبرنگاران» رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت پشتیبانی همه‌جانبه از نیرو‌های مسلح و تأمین معیشت مردم در شرایط جنگی، گفت: دولت با تمام ظرفیت برای رفع مشکلات مردم تلاش خواهد کرد.
سیاسی
«باشگاه خبرنگاران» در پنجاه‌و پنجمین جلسه هیات عالی مولدسازی دارایی‌های دولت، مازاد بودن ۱۲ فقره ملک دولتی به ارزش برآوردی بیش از ۱۲۰ هزار میلیارد تومان در چند استان کشور به تصویب رسید.

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی (ویژه)
تبلیغات متنی

صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است