اگر حیات هرگز پدید نمی‌آمد، زمین چه شکلی بود؟

دانشمندان با شبیه‌سازی سیاره‌ای که در آن حیات هرگز شکل نگرفته است، پرسش علمی تأمل‌برانگیزی را درباره وضعیت احتمالی زمین در غیاب حیات مطرح کرده‌اند.

اگر حیات هرگز پدید نمی‌آمد، زمین چه شکلی بود؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - یک مطالعه تازه ضمن بازنگری در پرسش‌هایی پیرامون نقش حیات در شکل‌دهی به سیاره زمین، پرتویی تازه بر «فرضیه گایا» (Gaia hypothesis) افکنده است.

فرضیه گایا چیست؟

این فرضیه  که نباید با فرضیه «تیا» (Theia) اشتباه گرفته شود بیان می‌کند که حیات بر روی زمین به گونه‌ای با محیط فیزیکی خود تعامل دارد که به حفظ شرایط زیست‌پذیر در سیاره کمک می‌کند و در واقع نوعی تعادل سیاره‌ای پدید می‌آورد.

در این پژوهش جدید که به سرپرستی اخترزیست‌شناس، سامانتا گیلبرت-جانیزیک (Samantha Gilbert-Janizik) از دانشگاه واشنگتن انجام شده، محققان به گذشته بازگشتند تا بررسی کنند که زمین طی میلیارد‌ها سال، بدون چنین تأثیرات زیستی‌ای، چگونه ممکن بود تکامل یابد. آنها پرسشی بنیادین را مطرح کردند: آیا وجود حیات پیش‌شرطی برای حفظ قابلیت سکونتِ بلندمدت در یک سیاره سنگی است؟

دانشمندان چگونه این شبیه‌سازی را انجام دادند؟

این تیم پژوهشی یک مدل رایانه‌ای پیشرفته از زمینی بدون حیات طراحی کردند که تمام مؤلفه‌های دیگر محیط فیزیکی آن از هسته، گوشته و پوسته گرفته تا جو، اقیانوس‌ها و ورود انرژی خورشیدی را در بر می‌گرفت. آنها ۱۹ ویژگی کلیدی سیاره‌ای، نظیر شار گرمایی، شیمی اقیانوس‌ها و دمای سطح را شبیه‌سازی کردند و روند تحول آنها را در بازه‌ای ۵ میلیارد ساله از زمان شکل‌گیری زمین تا حدود ۵۰۰ میلیون سال در آینده مورد بررسی قرار دادند.

آنها به چه نتایجی دست یافتند؟

مشخص شد که فقدان حیات، تفاوت چشمگیری در چگونگی تحولات سیاره طی میلیارد‌ها سال ایجاد نمی‌کند؛ البته با یک استثنای مهم: نبود اکسیژن در جو، که ناشی از فقدان فرایند فتوسنتز است. اگرچه اکسیژن ممکن است برای اکثر اشکال حیات پیچیده، عنصری حیاتی و ضروری به نظر برسد، اما در اخترشناسی، «زیست‌پذیری» (habitability) به گونه‌ای دیگر تعریف می‌شود؛ یعنی توانایی یک سیاره برای حفظ آب مایع در سطح خود.

از این منظر، زمینی که فاقد حیات باشد، همچنان می‌تواند از نظر میزان آب موجود، وضعیتی مشابه زمینِ کنونی ما داشته باشد. این تیم توضیح می‌دهد که چرخه کربنات-سیلیکات - که توسط تعامل بین هوازدگی سیلیکات، انتشارات آتشفشانی و شیمی اقیانوس هدایت می‌شود - یک مکانیسم بازخورد منفی قوی ارائه می‌دهد. این مکانیسم، سطح دی اکسید کربن اتمسفر و دمای سطح را در محدوده قابل سکونت نگه می‌دارد، حتی با اینکه درخشندگی خورشید در طول ۴.۵ میلیارد سال گذشته تقریباً ۳۰ درصد افزایش یافته است.

آیا این یافته‌ها فرضیه گایا را رد می‌کنند؟

این نتایج فرضیه گایا را رد نمی‌کند؛ محققان خاطرنشان می‌کنند که نمی‌توانند این احتمال را که حیات روی زمین به فرآیند‌هایی که ثبات آب و هوا را افزایش می‌دهند، کمک می‌کند، رد کنند. آنها همچنین محدودیت‌ها و ساده‌سازی‌های خاصی را در مدل خود، از جمله فرضیات مربوط به تکتونیک صفحه‌ای، شیمی اتمسفر و فرآیند‌هایی که آب و هوا را تنظیم می‌کنند، می‌پذیرند.

با این حال، یافته‌ها نشان می‌دهد که حیات شرط لازم برای قابل سکونت ماندن یک سیاره سنگی نیست. دانشمندان نتیجه می‌گیرند که «یک زمین غیرزیستی می‌تواند از نظر ژئوفیزیک جهانی و آب و هوا به وضعیتی مشابه زمین امروزی تکامل یابد - البته بدون اکسیژن جوی فراوان» و پیشنهاد می‌کنند که «حیات و سکونت‌پذیری ممکن است تا حدی از یکدیگر متمایز باشند.»

چرا این شبیه‌سازی اهمیت دارد؟

فراتر از پاسخ به سوالات وجودی، شبیه‌سازی‌ها ممکن است به درک امضا‌های جوی و شیمیایی که در جهان‌های دوردست شناسایی می‌کنیم، کمک کنند.

منبع: ScienceAlert

آگهینرم‌افزار تما‌سگو
 
پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار علمی فناوری

علمی فناوری
«باشگاه خبرنگاران» مدیرعامل جدید شرکت مدیریت شبکه برق ایران گفت: مدیریت شبکه برق نیازمند گذار از رویکرد‌های سنتی به مدیریت هوشمند و پیش‌بینانه است.
علمی فناوری
«باشگاه خبرنگاران» بر اساس نتایج پژوهش‌های جدید در حوزه تغذیه، جایگزین کردن یک میان‌وعده با میان‌وعده‌ای دیگر می‌تواند به بهبود سطح کلسترول خون و محافظت از عروق خونی کمک کند.
علمی فناوری
«باشگاه خبرنگاران» دانشمندان با شبیه‌سازی سیاره‌ای که در آن حیات هرگز شکل نگرفته است، پرسش علمی تأمل‌برانگیزی را درباره وضعیت احتمالی زمین در غیاب حیات مطرح کرده‌اند.
علمی فناوری
«باشگاه خبرنگاران» شرکت اوپو از ساعت هوشمندی رونمایی کرد که با برخورداری از مشخصات فنی قابل‌توجه، می‌تواند به رقیبی قدرتمند در بازار ساعت‌های هوشمند تبدیل شود.
علمی فناوری
«باشگاه خبرنگاران» پدیده «ال‌نینوی فوق‌العاده» ممکن است در سال‌های آینده به مرگ حدود ۴۵۱ هزار نفر منجر شود.
علمی فناوری
«باشگاه خبرنگاران» مطالعه‌ای که در نشست سالانه «کالج آلرژی، آسم و ایمونولوژی آمریکا» ارائه شد، نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض دود آتش‌سوزی‌های جنگلی در دوران بارداری ممکن است خطر ابتلای کودکان به آسم در سنین پایین را افزایش دهد.
علمی فناوری
«باشگاه خبرنگاران» یک فوق تخصص غدد کودکان گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد که بین ۳ تا ۵ درصد از کودکان و نوجوانان کشور مبتلا به بیماری دیابت نوع یک هستند.  
علمی فناوری
«باشگاه خبرنگاران» خدمات تخصصی و فوق تخصصی سازمان بیمه سلامت ایران گفت: تمامی هزینه‌های عمل جراحی پیوند کلیه در بیمارستان‌های دولتی و دانشگاهی کشور کاملاً رایگان است.
علمی فناوری
«باشگاه خبرنگاران» مدیر عامل یک شرکت دانش‌بنیان بر ضرورت ایجاد تعامل نزدیک میان مراکز پژوهشی و واحدهای تولیدی برای دستیابی به مرجعیت فناورانه در حوزه الکتروموتورها تأکید کرد.
علمی فناوری
«باشگاه خبرنگاران» معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از برنامه‌ریزی برای شناسایی، داوری و معرفی محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان و نوآور فعال در حوزه ماشین‌های الکتریکی خبر داد.

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی (ویژه)
تبلیغات متنی

صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است