ذخیره‌سازها؛ نبض تپنده آینده نیروگاه‌های تجدیدپذیر

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  - با افزایش تقاضای مصرف برق، رشد اوج بار در فصل‌های گرم سال و ضرورت کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های صنعت برق کشور تبدیل شده است. استفاده از انرژی خورشیدی و بادی علاوه بر کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی، می‌تواند امنیت انرژی را ارتقاء داده و هزینه‌های بلندمدت تولید برق را کاهش دهد.

کارشناسان حوزه انرژی معتقدند توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تنها به احداث نیروگاه محدود نمی‌شود و برای بهره‌برداری پایدار از این منابع، ایجاد زیرساخت‌های مکمل از جمله سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی، توسعه شبکه انتقال هوشمند و مدیریت مصرف نیز ضروری است. در همین راستا، استفاده از سیستم‌های ذخیره‌ساز به عنوان یکی از ارکان اصلی شبکه‌های برق آینده، نقش مهمی در افزایش قابلیت اطمینان شبکه و استفاده حداکثری از ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی خواهد داشت.

در همین راستا به تازگی محمودپور، سرپرست توسعه نیروگاه‌های خورشیدی ساتبا، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفته است: بحث ذخیره‌ساز‌ها برای نیروگاه‌های بزرگ‌مقیاس اجباری شده و هر نیروگاه بزرگ‌مقیاسی که از این پس ساخته شود، حتماً باید به سیستم ذخیره‌ساز مجهز باشد.

او افزود: خود ساتبا به عنوان پیشرو در این زمینه، بحث توسعه ذخیره‌ساز‌ها را آغاز کرده و تا جایی که بنده حضور ذهن دارم، برنامه اجرای حدود ۵۰۰ مگاوات‌ساعت ذخیره‌ساز را در دستور کار قرار داده است. همچنین مجری محترمی در ساتبا پیگیر اجرای این طرح هستند که ان‌شاءالله در خوش‌بینانه‌ترین حالت، تا زمستان امسال ظرفیت ۵۰۰ مگاوات‌ساعت ذخیره‌ساز به شبکه برق کشور افزوده خواهد شد.

محمودپور ادامه داد: زمانی که سهم نیروگاه‌های تجدیدپذیر در شبکه برق افزایش پیدا کند، به تدریج باید به سمت استفاده از ذخیره‌ساز‌ها حرکت کنیم. خوشبختانه ساتبا به عنوان متولی این حوزه، پیشتاز این اقدام بوده و در مجوز‌های اتصال به شبکه نیروگاه‌های بزرگ‌مقیاس، الزام استفاده از سیستم‌های ذخیره‌ساز را گنجانده است که قطعاً در سال‌های آینده توسعه مناسبی خواهد داشت.

او خاطرنشان کرد: علاوه بر این، تلاش می‌شود سیستم‌های خانگی نیز به سامانه‌های ذخیره‌ساز مجهز شوند تا بتوان از یکی از مهم‌ترین مزیت‌های نیروگاه‌های تجدیدپذیر، یعنی تولید برق در محل مصرف، بهره بیشتری برد و تلفات انتقال انرژی را کاهش داد.

باید اشاره کرد سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی یکی از مهم‌ترین حلقه‌های تکمیل‌کننده زنجیره توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به شمار می‌روند. از آنجا که تولید برق از منابعی مانند خورشید و باد وابسته به شرایط طبیعی است، ذخیره‌ساز‌ها امکان ذخیره انرژی مازاد در ساعات تولید و تزریق آن در زمان اوج مصرف یا کاهش تولید را فراهم می‌کنند؛ این فناوری علاوه بر افزایش پایداری شبکه، نیاز به استفاده از نیروگاه‌های فسیلی برای جبران نوسانات تولید را کاهش داده و موجب افزایش راندمان، کاهش هزینه‌های بهره‌برداری و ارتقای امنیت انرژی می‌شود. همچنین توسعه ذخیره‌ساز‌ها زمینه را برای گسترش نیروگاه‌های خانگی، مدیریت هوشمند بار و کاهش تلفات شبکه برق فراهم خواهد کرد.

در نهایت گفتنی است، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر بدون ایجاد زیرساخت‌های ذخیره‌سازی، دستیابی به یک شبکه برق پایدار را با چالش مواجه می‌کند. الزام تجهیز نیروگاه‌های جدید به سامانه‌های ذخیره‌ساز، نشان‌دهنده حرکت صنعت برق به سمت استاندارد‌های نوین جهانی است. سرمایه‌گذاری در این بخش، علاوه بر افزایش قابلیت اطمینان شبکه، زمینه استفاده حداکثری از ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی را فراهم می‌کند. در کنار توسعه تولید، تقویت فناوری‌های ذخیره‌سازی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش ناترازی برق و ارتقای امنیت انرژی کشور ایفا کند. تداوم این رویکرد، آینده‌ای پایدارتر و اقتصادی‌تر برای صنعت برق ایران رقم خواهد زد.