انتحار نفتی ترامپ

شکستن کف قانونی ذخایر راهبردی نفت برای فرار از توفان قیمت‌ها؛ قمار انتخاباتی ترامپ که با به خطر انداختن مخازن، بازار را هم مهار نخواهد کرد.

محمدحقگو_ با اعلام خبر آزادسازی ۴۰ میلیون بشکه دیگر از ذخایر راهبردی نفت آمریکا (SPR) توسط دونالد ترامپ، قیمت نفت برنت با افتی هیجانی به زیر ۹۷ دلار سقوط کرد. اما در پشت این مسکن چند ساعته، کارشناسان انرژی از یک «عملیات انتحاری» سخن می‌گویند؛ تصمیمی شتاب‌زده در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای که نه از موضع قدرت، بلکه از سر استیصال برای مهار بهای سرسام‌آور بنزین و گازوئیل اتخاذ شده و امنیت زیرساختی انرژی ایالات متحده را به مسلخ برده است.

عبور از خط قرمز قانونی ۲۵۲ میلیون بشکه ای

بر اساس گزارش خبرگزاری فارس، پیش از این تصمیم موجودی ذخایر استراتژیک آمریکا به ۲۸۳.۸ میلیون بشکه رسیده بود؛ سطحی بی‌سابقه که پایین‌ترین رقم از اکتبر ۱۹۸۲ تاکنون به شمار می‌رود. این در حالی است که پیش از بحران‌های اخیر، حجم ذخایر بالغ بر ۴۱۵.۴ میلیون بشکه بود.فاجعه اصلی اما در مبانی حقوقی این تصمیم نهفته است؛ قانون فدرال ایالات متحده کف حداقلی عملیاتی این ذخایر را ۲۵۲.۴ میلیون بشکه تعیین کرده است. با خروج این ۴۰ میلیون بشکه جدید، موجودی به حدود ۲۴۳ میلیون بشکه سقوط می‌کند؛ یعنی عبور آشکار و رسمی از خط قرمزی که برای حفاظت از بقای اقتصادی و امنیتی آمریکا در شرایط اضطراری وضع شده بود.

تنگه هرمز کار می‌کند؛ ترامپ انکار

این دستپاچگی در کاخ سفید، ابعاد ژئوپلیتیک ماجرا را به وضوح عیان می‌سازد. ترامپ در حالی در تریبون‌ها مدعی باز بودن و عادی بودن شرایط تنگه هرمز است که عملکرد دولتش واقعیت دیگری را فریاد می‌زند. همین دو روز پیش بود که واشنگتن برای مهار نفت ۱۰۸ دلاری، ناچار به تزریق ۸۰۰ هزار بشکه دیگر از ذخایر شد.ایالات متحده اکنون ۲۸ هفته پیاپی است که برای تعدیل ترکش‌های انسداد و ناامنی این شریان حیاتی، بی‌وقفه از ضربه‌گیر ملی‌اش خرج می‌کند. شکستن رکورد تاریخی قیمت گازوئیل و رسیدن بنزین به مرز ۴.۴۷ دلار، آژیر خطر را برای کمپین ترامپ به صدا درآورده است. این یعنی برخلاف القائات رسانه‌ای، اهرم تنگه هرمز با تمام قدرت در حال تحمیل اراده خود بر محاسبات اتاق فرماندهی واشنگتن است.

تهدید ژئومکانیکی در اعماق گنبدهای نمکی

اما بهای فنی این قمار چیست؟ نفت استراتژیک آمریکا در تانکرهای فلزی نگهداری نمی‌شود، بلکه در دل گنبدهای عظیم نمکی در خلیج مکزیک جای دارد؛ جایی که نفت با فشار و تزریق مداوم آب شیرین استخراج می‌شود. مهندسان نفت هشدار می‌دهند افت سطح ذخایر به زیر ۲۵۰ میلیون بشکه، تعادل هیدرواستاتیک را برهم زده و سطح آب را در حفرات بالا می‌برد. این رخداد فرسایشی به حل شدن نمک دیواره‌ها، دفرمه شدن هندسی مخازن و آسیب سنگین به شبکه لوله‌ها و پمپ‌ها ختم می‌شود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد در سایتی مانند «بایو چاکتاو»، نیمی از غارها به انتهای عمر ایمن خود رسیده‌اند. علاوه بر این، با افت فشار مخزن، ظرفیت اسمی تخلیه اضطراری SPR که ۴.۴ میلیون بشکه در روز طراحی شده، در چنین شرایطی عملاً به حدود ۱ تا ۱.۴ میلیون بشکه در روز افول می‌کند؛ یعنی سپر انرژی آمریکا برای هر بحران غافلگیرکننده بعدی، به‌شدت کند و کم‌اثر خواهد شد.

مسکن موقت در برابر واقعیت سخت بازار

تجربه نشان داده است که نتیجه این‌گونه مداخلات، دوام زیادی نخواهد داشت. در ماه مارس نیز با آزادسازی ذخایر، قیمت برنت موقتاً از ۱۱۹ به ۱۰۶ دلار کاهش یافت اما به سرعت دوباره به کانال‌های بالاتر از ۱۰۰ دلار بازگشت. حتی اگر این ۴۰ میلیون بشکه در قالب تبادل موقت به بازار داده شود، باز هم این واقعیت تغییر نمی‌کند که حاشیه امنیت فیزیکی آمریکا تخریب شده است. ترامپ شاید برای چند روز شعله قیمت‌ها را پایین بکشد، اما هزینه‌ای که برای این نمایش موقت خواهد پرداخت، یک انتحار تمام‌عیار در عمق غارهای نمکی خواهد بود.