بازخوانی راهبردهای دفاعی ایران در نشست تخصصی پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس

پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شهید حاج قاسم سلیمانی، با برگزاری نشست علمی-تخصصی «الزامات جغرافیایی مؤثر در راهبرد دفاعی تنگه هرمز»، بستری برای واکاوی یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین کانون‌های تنش در جغرافیای سیاسی جهان فراهم آورد.

به گزارش سپاه نیوز، پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شهید حاج قاسم سلیمانی، با برگزاری نشست علمی-تخصصی «الزامات جغرافیایی مؤثر در راهبرد دفاعی تنگه هرمز»، بستری برای واکاوی یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین کانون‌های تنش در جغرافیای سیاسی جهان فراهم آورد.

این نشست به همت گروه پژوهشی جغرافیای راهبردیِ پژوهشکده دفاع مقدس پژوهشگاه و با حضور رئیس پژوهشگاه سردار سرلشکر پاسدار دکتر سید یحیی صفوی و جمعی از نخبگان دفاعی، حقوقی و ژئوپلیتیک برگزار شد.

این نشست با نگاهی فراتر از مباحث مرسوم، به تبیین دکترین جمهوری اسلامی ایران در قبال این گذرگاه حیاتی پرداخت. در دنیای امروز که امنیت انرژی، ترازوی اصلی قدرت‌های بزرگ محسوب می‌شود، تنگه هرمز صرفاً یک آبراهه نیست؛ بلکه یک «شریان حیاتی» و یک «اهرم استراتژیک» در دستان جمهوری اسلامی ایران است.

واکاوی چندوجهی در نشست تخصصی

در این نشست، محورهای پنج‌گانه ژئوپلیتیک، ژئواستراتژیک، ژئواکونومیک، ژئوکالچر و ابعاد حقوقی-سیاسی، به عنوان ستون‌های اصلی تحلیل امنیت تنگه هرمز مورد موشکافی قرار گرفت. اساتید حاضر در این جلسه، بر این نکته تأکید ورزیدند که هرگونه راهبرد دفاعی در این منطقه، نیازمند فهم دقیق از "درهم‌تنیدگی امنیت ملی ایران" و "نیازهای متغیر اقتصاد جهانی" است.

حق حاکمیت؛ مقتدرانه و قانونمند

سردار سرلشکر پاسدار دکتر سید یحیی صفوی در این نشست با تبیین رویکرد جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: «تنگه هرمز، بخشی جدایی‌ناپذیر از آب‌های سرزمینی ماست. حاکمیت و مدیریت ما بر این منطقه، نه یک ادعای سیاسی، بلکه یک حق مسلم حقوقی و جغرافیایی است.»

وی افزود: «ایران به دنبال تنش‌زایی نیست، اما در اعمال حق حاکمیت خود نیز مقتدر است. وقتی این آبراهه به بستری برای عبور تجهیزات نظامی تبدیل می‌شود که مستقیماً امنیت ملی ایران را هدف قرار داده است، مدیریت و محدودسازی تردد، نه تنها حق، بلکه تکلیف راهبردی نیروهای مسلح ماست.»

تنگه هرمز؛ شریان جهانی که جایگزین ندارد

رئیس پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس، فرضیه افول اهمیت تنگه هرمز در پی احداث خطوط لوله یا مسیرهای جایگزین را رد کرد و افزود: «تنگه هرمز در شبکه انرژی جهانی یک "گلوگاه استراتژیک" است. علیرغم تمام تلاش‌ها برای ایجاد مسیرهای موازی، وابستگی جهان به این گذرگاه، یک وابستگی ساختاری است. اهمیت این تنگه در بازار پرنوسان امروز جهان، حتی بیش از گذشته است؛ چرا که بیش از 20% جریان نفت و انرژی جهان همچنان بر مدار این گلوگاه می‌چرخد.»

مدیریت هوشمندانه؛ تیغ دو لبه

دکتر صفوی با تمایز قائل شدن میان «بستن تنگه» و «مدیریت تنگه» خاطرنشان کرد: «راهبرد اصلی ما، مدیریت هوشمندانه تنگه هرمز در مقابل محاصره دریایی آمریکایی ها علیه کشور و مردم عزیزمان است. مدیریت این تنگه، تبدیلِ این گلوگاه برای رفع تحریم های دریایی و مسیری برای رسیدن به صلح و امنیت پایدار منطقه بامشارکت کشورهای منطقه است.