۳ پرونده جدید ایران در مسیر ثبت جهانی/ مطالبه ۱۰ همت برای مرمت ۱۴۹ اثر تاریخی جنگ‌زده

باشگاه خبرنگاران جوان - سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، پنج‌شنبه هشتم مردادماه ۱۴۰۵، به همراه معاونان وزارتخانه و جمعی از پیشکسوتان و چهره‌های ماندگار میراث فرهنگی، در مجموعه فرهنگی‌تاریخی سعدآباد با محمدرضا عارف، معاون اول رییس جمهور، دیدار و گفت‌و‌گو کرد.

این نشست با محوریت بررسی روند حفاظت و مرمت آثار تاریخی آسیب‌دیده، تقویت جایگاه میراث فرهنگی در سیاست‌گذاری‌های کلان کشور، تبیین دستاورد‌های اخیر جمهوری اسلامی ایران در عرصه بین‌المللی و بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان و پیشکسوتان این حوزه برگزار شد.

آخرین وضعیت ۱۴۹ اثر آسیب‌دیده در جنگ

صالحی‌امیری در این دیدار با اشاره به خسارت‌های واردشده به ۱۴۹ اثر تاریخی کشور در جریان تجاوز اخیر، اظهار کرد: این خسارت‌ها مستندسازی شده و گزارش‌های حقوقی و فنی آن به مراجع و مجامع بین‌المللی، از جمله یونسکو، ارائه شده است و وزارت میراث فرهنگی با جدیت تشکیل پرونده حقوقی این جنایت علیه میراث‌فرهنگی ایران را دنبال می‌کند.

او با تاکید بر اینکه ثبت این اقدام به‌عنوان جنایت علیه میراث فرهنگی، اهمیتی فراتر از جبران خسارت‌های مادی دارد، افزود: جامعه جهانی باید بداند تعرض به میراث تمدنی ملت‌ها، تعرض به حافظه تاریخی بشریت است و پیگیری حقوقی این پرونده با همه ظرفیت‌های ملی و بین‌المللی ادامه خواهد یافت.

وزیر میراث فرهنگی درباره روند مرمت آثار آسیب‌دیده نیز گفت: اقدامات حفاظتی اولیه انجام شده، مطالعات تخصصی در حال تکمیل است و به‌زودی فراخوان مرمت آثار منتشر خواهد شد. مرمت این بنا‌ها فرآیندی کاملا تخصصی، زمان‌بر و مبتنی بر بازشناسی، کدگذاری و جانمایی دقیق تمامی اجزای آسیب‌دیده است و با بازسازی‌های معمول تفاوت ماهوی دارد.

صالحی امیری با اشاره به پیش‌بینی سه مسیر برای تأمین منابع مالی این طرح ملی، تصریح کرد: منابع دولتی، مشارکت‌های مردمی و مسئولیت اجتماعی علاقه‌مندان به ایران و همچنین مشارکت دستگاه‌ها و بنگاه‌های اقتصادی برای تقبل مرمت بنا‌های شاخص، سه محور اصلی تامین اعتبارات این برنامه خواهد بود.

او افزود: بازدید امروز معاون اول رئیس‌جمهور از بخش‌های آسیب‌دیده و گفت‌وگوی مستقیم با پیشکسوتان میراث‌فرهنگی، زمینه توجه ویژه دولت به اعتبارات این حوزه در تدوین لایحه بودجه سال آینده را فراهم خواهد کرد.

۳ پرونده ایران در دستور ثبت جهانی 

وزیر میراث فرهنگی همچنین با اشاره به موفقیت اخیر در ثبت‌جهانی مجموعه «قلعه الموت و استحکامات وابسته» اظهار کرد: این دستاورد، حاصل تلاش جمعی متخصصان و دیپلماسی فرهنگی کشور بود و اکنون سه پرونده مهم «توس»، «مساجد تاریخی ایران» و «بندر تاریخی سیراف» با شتاب برای ثبت‌جهانی در دستور کار قرار گرفته است.

او با قدردانی از نقش رسانه‌ها در انعکاس خسارت‌های واردشده به میراث‌فرهنگی ایران، خاطرنشان کرد: اگرچه رسانه‌های داخلی و ده‌ها رسانه بین‌المللی این رخداد‌ها را بازتاب دادند، اما برای تبیین ابعاد این جنایت فرهنگی همچنان نیازمند روایت‌گری گسترده‌تر در سطح افکار عمومی جهان هستیم.

مطالبه ۱۰ همت برای مرمت ۱۴۹ اثر تاریخی جنگ‌زده

در ادامه این نشست، علی دارابی، قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، ثبت جهانی مجموعه قلعه الموت را نمادی از استمرار جایگاه تمدنی ایران در عرصه جهانی دانست و با اشاره به قرار گرفتن ایران در زمره کشور‌های دارای بیشترین آثار ثبت‌شده جهانی، گفت: مرمت ۱۴۹ اثر آسیب‌دیده نیازمند اعتباری بالغ بر ۱۰ همت است و سرمایه‌گذاری در حوزه میراث فرهنگی، سرمایه‌گذاری برای آینده، هویت و اقتدار فرهنگی کشور محسوب می‌شود.

او همچنین بر توسعه همکاری‌های منطقه‌ای با کشور‌های حوزه تمدنی نوروز و تقویت دیپلماسی میراث‌فرهنگی تاکید کرد.

سناریو‌هایی برای گردشگری درگیرشده با جنگ 

انوشیروان محسنی‌بندپی، معاون گردشگری، نیز با تشریح اقدامات دولت چهاردهم در حوزه گردشگری، از لحاظ شدن این وزارتخانه برای نخستین‌بار در بند «ب» تبصره ۱۵ قانون بودجه، افزایش سرمایه‌گذاری، تقویت جایگاه گردشگری در نظام حکمرانی و تدوین برنامه‌ریزی برای سه سناریوی «جنگ»، «نه جنگ و نه صلح» و «صلح پایدار» خبر داد و بر استمرار حمایت‌های دولت از فعالان بخش خصوصی، به‌ویژه در دوران جنگ، تاکید کرد.

بهروز ندایی، معاون توسعه مدیریت و سرپرست معاونت صنایع‌دستی، نیز تدوین برنامه عملیاتی پنج‌ساله، پیگیری مسائل معیشتی و حرفه‌ای هنرمندان صنایع‌دستی و انعقاد تفاهم‌نامه‌های بین‌بخشی برای حمایت از این جامعه را از مهم‌ترین اقدامات دوره جدید وزارتخانه برشمرد.

در بخش دیگری از نشست، حمیده چوبک، مدیر پایگاه جهانی الموت، حمایت‌های وزیر میراث فرهنگی از فرآیند ثبت‌جهانی این پرونده را کم‌سابقه توصیف کرد و گفت: تعاملات بین‌المللی، همکاری‌های علمی و پژوهشی و کار گروهی گسترده، از مهم‌ترین عوامل موفقیت این پرونده در یونسکو بوده است.

محمدحسن طالبیان، مدیر پرونده ثبت جهانی الموت، نیز ثبت جهانی را نقطه تلاقی حفاظت و توسعه پایدار دانست و با اشاره به پیچیدگی و گستردگی این پرونده، از تلاش شبانه‌روزی ده‌ها متخصص و کارشناسی که در این مسیر با دشواری‌های فراوان همراه بودند، قدردانی کرد.

دانشگاه میراث فرهنگی احیا شود

پیشکسوتان و چهره‌های ماندگار حاضر در این نشست نیز با تاکید بر ضرورت احیای دانشگاه میراث فرهنگی، جبران کمبود نیرو‌های متخصص، توسعه تبادل تجربیات علمی با کشور‌های صاحب‌تجربه و افزایش توجه به مقوله حفاظت، این حوزه را نیازمند حمایت‌های راهبردی و سرمایه‌گذاری بلندمدت دانستند.

منبع: وزارت میراث فرهنگی