گره کوری به نام ترافیک در کرمانشاه
هادی نوروزی/سردبیر
کرمانشاه دیگر آن شهر آرام دهه‌های گذشته نیست؛ ریتم زندگی شتاب‌زده شده و نبض خیابان‌هایش زیر بار سنگین آهن و دود، کند می‌زند.
امروز اگر در ساعات اوج ترافیک گشتی در معابر اصلی شهر از «دبیراعظم» و «میدان مصدق» گرفته تا «بلوار طاق‌بستان» و «نوبهار» بزنید، با تصویری آشنا اما نگران‌کننده روبه‌رو می‌شوید: خودروهایی که صف در صف ایستاده‌اند، بوق‌های ممتدی که اعصاب شهر را می‌خراشند و پیاده‌هایی که برای عبور از عرض خیابان باید از میان هزارتوی خودروهای بی‌محابا عبور کنند. واقعیت این است که خیابان‌های کرمانشاه دیگر گنجایش این حجم عظیم از خودرو را ندارند و کالبد فرسوده شبکه معابر شهری، نفس‌های آخر را می‌کشد.
با این حال، نگاهی ژرف‌تر به این بحران روزمره نشان می‌دهد که ریشه مشکل صرفاً در کمبود عرض خیابان‌ها، هندسه ناکارآمد تقاطع‌ها یا افزایش بی‌رویه شماره‌پلاک‌ها خلاصه نمی‌شود. اگرچه توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی، ساخت تقاطع‌های غیرهم‌سطح و هوشمندسازی مدیریت شهری از ملزومات انکارناپذیری است که مدیریت شهری باید با شتاب بیشتری دنبال کند، اما این اقدامات تنها نیمی از مسیر است. نیمه دیگر و شاید حیاتی‌تر پازل، به مقوله‌ای به نام «فرهنگ رانندگی» بازمی‌گردد؛ گوهری گم‌شده که غیبت آن بیش از هرچیزی شیرازه نظم عمومی را در کرمانشاه متلاشی کرده است.
امروزه توجه به مقررات راهنمایی و رانندگی، به تکالیفی مکانیکی و ترس از جریمه‌های قانونی تقلیل یافته است. رانندگی بیش از آنکه تجلی قانون‌مداری باشد، گاه به صحنه‌ای برای بروز فرهنگ عجله، سبقت‌های غیرمجاز از سمت راست، توقف در حریم تقاطع‌ها و بی‌توجهی به حقوق عابران پیاده تبدیل شده است. تا زمانی که این نگاه اصلاح نشود و فرهنگ احترام متقابل، صبر ترافیکی و رعایت حقوق شهروندی در پشت فرمان نهادینه نگردد، تزریق خودروی بیشتر به معابر، تنها گره کور ترافیک را کورتر خواهد کرد.
توسعه فرهنگ رانندگی در کرمانشاه نیازمند یک عزم ملی و استانی است. دستگاه‌های متولی آموزش، رسانه‌های جمعی و نهادهای مدنی باید دست‌به‌دست هم دهند تا رانندگی را نه به عنوان یک رقابت فردی، بلکه به عنوان شاخصی مهم از بلوغ اجتماعی و مدنی بازتعریف کنند. شهر ما، با پیشینه درخشان و مردمی فرهنگ‌دوست، سزاوار خیابان‌هایی ایمن، روان و آرام است؛ خیابان‌هایی که در آن رانندگی نه مظهر خشم و شتاب، بلکه جلوه‌ای از همدلی و احترام باشد.
