ترامپ در جنگی گیر کرده که راه خروجی از آن دیده نمی‌شود

باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - با ورود جنگ دونالد ترامپ علیه ایران به ششمین ماه خود، هجوم تهدیدات و دیپلماسی این هفته، بن‌بست فزاینده‌ای را آشکار کرده است. او در تلاش برای خارج کردن آمریکا از جنگی ناپسند است که در ابتدا ادعا می‌کرد تنها چند هفته طول می‌کشد.

ترامپ بین یک توافق موقت نوظهور که توسط ایران و عمان مذاکره می‌شود و به تهران کنترل تنگه هرمزی را می‌دهد که هرگز پیش از جنگ در اختیار نداشت، یا عملی کردن تهدیدات خود مبنی بر تشدید شدید و خطر بحرانی طولانی‌تر، گیر کرده است.

به گفته تحلیلگران، گزینه اول بزرگترین امتیازی را به ایران اعطا می‌کند که از زمان حمله آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه داشته است و حداقل برای فعلاً، نظارت جمهوری اسلامی بر این شریان حیاتی حمل نفت را رسمیت می‌بخشد – موضوعی که دولت ترامپ متعهد به جلوگیری از آن بود.

مسیر دوم، احتمالاً موج تازه‌ای از حملات هوایی، می‌تواند برای ترامپ پیش از انتخابات سرنوشت‌ساز میان‌دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر، مملو از خطرات سیاسی باشد، در حالی که به نظر می‌رسد شانس موفقیت بیشتری نسبت به بمباران‌های قبلی که نتوانست تهران را به زانو درآورد، ارائه نمی‌دهد.

در عوض، ترامپ می‌تواند حفظ وضعیت ناپایدار موجود را انتخاب کند. این به معنای حفظ محاصره بنادر ایران و پاسخ دوره‌ای به هرگونه حمله به کشتیرانی است. اما این رویکرد نیز راهی برای خروج آبرومندانه برای ترامپ از جنگی که پیش‌بینی می‌کرد تا اواسط آوریل تمام شود، ارائه نمی‌دهد.

آرون دیوید میلر، مذاکره‌کننده پیشین خاورمیانه برای دولت‌های دموکرات و جمهوری‌خواه، گفت: «این یک منوی گزینه‌های بد است، اما ترامپ ممکن است به این درک رسیده باشد که نمی‌تواند اجازه دهد این جنگ بی‌پایان ادامه یابد. «چیزی باید تسلیم شود، و آن ممکن است به رسمیت شناختن یک واقعیت جدید ایرانی در تنگه باشد.»

یک مقام آمریکایی در پاسخ به سوالات رویترز و به شرط ناشناس ماندن، گفت که هرگونه مسیر کشتیرانی «موقت» باید «بدون هیچ مانعی» و بدون نظارت هیچ‌یک از طرفین باشد.

سلطه بر کشتیرانی

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اصرار داشته است که تنگه هرمز – جایی که ایران از زمان شروع جنگ، تقریباً سلطه کامل بر یک‌پنجم محموله‌های نفت و گاز طبیعی مایع جهان داشته است – باید به عنوان یک آبراه بین‌المللی باز باقی بماند که تحت کنترل ایران نباشد و عاری از عوارض یا هزینه‌ها باشد.

اما ترامپ پیشتر برخی از اظهارات روبیو در مورد جنگ را تکذیب کرده است و تحلیلگران می‌گویند که او ممکن است دوباره چنین کند.

او مدعی شد: «ما خیلی خوب پیش می‌رویم. خواهیم دید. ظرف ۴۸ ساعت متوجه می‌شویم. آنها روز بسیار خوبی داشتند. مذاکرات خوب بود.»

به گفته آنها، با قیمت بالای بنزین در آمریکا، کاهش محبوبیت خود و ناپسند بودن جنگ برای عموم مردم، فضای مانور رئیس‌جمهور به طور فزاینده‌ای محدود شده است.

با طولانی شدن درگیری، لاف‌زدن‌های ترامپ کار چندانی برای وادار کردن ایران به عقب‌نشینی نکرده است و تحلیلگران می‌گویند که به نظر می‌رسد این رئیس‌جمهور باشد که بیشترین مصالحه را انجام خواهد داد.

بازگشایی تنگه به عنوان پیش‌شرطی برای بازگشت به مذاکرات بین ایران و آمریکا دیده می‌شود، که دولت ترامپ می‌خواهد بر برنامه هسته‌ای ایران متمرکز شود – هدف اصلی اعلام‌شده کارزار نظامی رئیس‌جمهور.

این سوال همچنان باقی است که آیا آمریکا آماده پذیرش هرگونه ترتیبی است که بین ایران و عمان، که در دو سوی تنگه قرار دارند، به دست آید.

یک منبع ارشد ایرانی و دو مقام منطقه‌ای به رویترز گفتند که شرایط پیشنهادی به تهران برخی کنترل بر کشتی‌های ورودی به خلیج از طریق تنگه را می‌دهد. ترامپ گفته است که توافقی برای بازگشایی آبراه قریب‌الوقوع است، اما مقامات ایرانی گفته‌اند که جزئیات هنوز باید حل شود.

حتی اگر توافق ایران و عمان نهایی شود و مذاکرات آمریکا و ایران ازسر گرفته شود، کارشناسان نسبت به شانس توافق صلح نهایی بر اساس یادداشت تفاهمی که آمریکا و ایران در ژوئن امضا کردند، اما به سرعت از هم پاشید، تردید دارند. آن توافق اولیه نیز از ابتدا به ایران برخی تخفیف‌های تحریمی می‌داد که انتقاد برخی از هم‌حزبی‌های جمهوری‌خواه ترامپ را برانگیخت.

یک مقام کاخ سفید به شرط ناشناس ماندن گفت که مقامات دولت ترامپ به طور فزاینده‌ای پذیرفته‌اند که این درگیری احتمالاً تا زمان انتخابات میان‌دوره‌ای به نوعی ادامه خواهد داشت. در برخی ایالت‌ها، رأی‌گیری زودهنگام از ماه سپتامبر آغاز می‌شود.

این امر خطرات سیاسی بیشتری را برای ترامپ ایجاد می‌کند، که برای یک دوره دوم با وعده‌های اجتناب از مداخلات خارجی و تمرکز بر نگرانی‌های اقتصادی آمریکایی‌ها مبارزه کرد، در حالی که حزب جمهوری‌خواه او برای حفظ کنترل کنگره تلاش می‌کند.

این مقام آمریکایی به رویترز گفت که تصمیمات ترامپ در مورد ایران توسط «نظرسنجی‌های متغیر» هدایت نمی‌شود.

اهداف اصلی جنگ محقق نشده است

اگرچه ترامپ به طور مرتب ادعای پیروزی به دلیل کشتن بسیاری از رهبران ایران و تضعیف توانایی‌های نظامی آن را داشته است، اکثر تحلیلگران موافقند که رئیس‌جمهور آمریکا در بسیاری از اهداف خود برای جنگ ناکام مانده است.

او روز شنبه گفت که پس از درخواست شرکای خاورمیانه‌ای برای فرصت دوباره به دیپلماسی، برنامه‌های حملات جدید بزرگ‌مقیاس را لغو کرده است، اما در عین حال تهدید کرد که در صورت شکست این تلاش، ضربه سختی خواهد زد.

برخی تحلیلگران پیشنهاد کردند که عقب‌نشینی ترامپ ممکن است ناشی از نگرانی‌هایی در مورد کاهش ذخایر موشکی آمریکا نیز باشد. با این حال، ترامپ انکار کرده است که آمریکا با کمبود مهمات مواجه است.

با این وجود، ترامپ روز چهارشنبه پیام جدید و متناقضی به ایران صادر کرد. او در یک تجمع در لاس‌وگاس گفت: «ترجیح می‌دهم توافق کنم، چون نمی‌خواهم مردم را بکشم. «اما در نقطه‌ای، خواهیم کشت.»

پنج منبع آگاه از مذاکرات گفتند که ایران به متحدان خلیج‌فارس واشنگتن هشدار داده است که هرگونه حمله جدید آمریکا، تلافی علیه زیرساخت‌های انرژی آنها را به دنبال خواهد داشت.

جاناتان پانیکوف، معاون پیشین افسر اطلاعاتی آمریکا برای خاورمیانه، گفت که چین، روسیه و کره شمالی از نزدیک نظاره‌گر هستند.

او گفت: «آن‌ها در حال یادگیری محدودیت‌های آمریکا برای سال‌های آینده هستند.»

حتی برخی از جنگ‌خواهان ایران که عمدتاً از جنگ ترامپ حمایت کرده‌اند، توصیه به احتیاط می‌کنند.

منبع: رویترز