بن‌سلمان و زلنسکی؛ عروسک‌های تنها مانده
باشگاه خبرنگاران جوان - ائتلاف با واشنگتن تا وقتی پای تقسیم هزینه‌ها در میان نباشد، رؤیایی شیرین است؛ اما درست در لحظه‌ای که متحدان آمریکا به پشتوانه‌ای واقعی نیاز دارند، قواعد بازی تغییر می‌کند. از ریاض، جایی که حملات پیاپی انصارالله معادلات امنیتی عربستان را به چالش کشیده، تا کی‌یف که همچنان در انتظار حمایت تعیین‌کننده واشنگتن است، یک پرسش مشترک خودنمایی می‌کند: آیا ترامپ حاضر است برای نجات متحدانش هزینه بدهد یا آنها را تا اطلاع ثانوی در صف انتظار نگه می‌دارد؟
دود و آتش، توقف پرواز‌ها و نگرانی از تکرار حملات، تصویری متفاوت از امنیت در پایتخت عربستان ترسیم کرده است. مقامات سعودی شمار کشته‌شدگان حمله روز شنبه به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض را ۱۲ نفر و شمار مجروحان را بیش از ۳۰۰ نفر اعلام کردند. این حمله، سومین مورد در یک هفته گذشته و مرگبارترین حمله در خاک عربستان در بیش از یک دهه اخیر توصیف شده است. انصارالله مسئولیت رسمی این حملات را بر عهده نگرفته، اما به همه شرکت‌های هواپیمایی، کارکنان فرودگاه‌ها و مسافران هشدار داد از فرودگاه‌ها و حریم هوایی عربستان جز فرودگاه‌های مکه و مدینه دوری کنند. این هشدار در حالی صادر شد که مقامات سعودی ناچار شدند تمام پرواز‌های فرودگاه ریاض را به مقصد‌های دیگر تغییر مسیر دهند و عملیات این فرودگاه را به‌طور موقت متوقف کنند.
بن‌سلمان در اضطرار؛ ترامپ در حال بررسی
پس از شدت گرفتن حملات به فرودگاه‌های عربستان، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره پیوستن واشنگتن به حملات سعودی علیه انصارالله گفت: «ممکن است. ما بررسی می‌کنیم. تازه از حمله اخیر مطلع شده‌ایم، بنابراین تصمیم خواهیم گرفت. ما خیلی سریع حرکت می‌کنیم». این اظهارنظر مبهم، درواقع پاسخی سرد به درخواست فوری مقامات سعودی برای «حمایت دفاعی فوری» تلقی می‌شود. دو مقام سعودی به رسانه‌های آمریکایی گفته‌اند ریاض از واشنگتن خواسته «در اسرع وقت» برای کمک به ائتلاف سعودی در یمن وارد عمل شود.
اما ترامپ نه تنها تعهدی نداده، بلکه لحن او نشان می‌دهد آمریکا تمایلی به گشودن جبهه دوم در منطقه ندارد. تحلیلگران نظامی نیز تأکید کرده‌اند درگیری مستقیم آمریکا با انصارالله، منابع نظامی این کشور را که هم‌اکنون درگیر تقابل با ایران است، بیش از پیش تحت فشار قرار می‌دهد.
استیون کوک، کارشناس شورای روابط خارجی آمریکا، نوشته است: «پس از هفت ماه جنگ، پرسش‌هایی درباره توانایی آمریکا برای ادامه یک کارزار پایدار علیه انصارالله، بازگشت به نبرد با ایران در صورت لزوم و آماده‌سازی برای احتمالات در سایر نقاط جهان، به‌ویژه شرق آسیا وجود دارد».
در عربستان، حملات انصارالله به فرودگاه ریاض ضعف سیستم دفاع هوایی این کشور را آشکار کرده است. دو حمله قبلی در همین هفته به فرودگاه ریاض، چهار کشته برجای گذاشت و به یک هواپیمای تجاری سعودی که در پارکینگ فرودگاه بود خسارت سنگینی وارد کرد. این حملات نشان می‌دهد سعودی‌ها با وجود خرید‌های تسلیحاتی گسترده، همچنان در برابر حملات موشکی و پهپادی انصارالله آسیب‌پذیرند.
ائتلاف سعودی مدعی شده یک فروند پهپاد را در منطقه شرقیه رهگیری کرده و یک پرتابه نیز نزدیک فرودگاه ملک فهد دمام سقوط کرده است، اما این ادعا‌ها نتوانسته نگرانی‌ها را کاهش دهد.
به معادله «فرودگاه در برابر فرودگاه» عادت کنید
انصارالله در بیانیه‌های خود تأکید کرده حملات به فرودگاه‌های سعودی در پاسخ به تجاوزات این کشور به یمن است. ارتش یمن اعلام کرده در ۲۴ ساعت گذشته ۷۷ حمله هوایی و موشکی سعودی به استان‌های صنعا، مأرب، صعده، الجوف، حجه، تعز و عمران انجام شده و مجموع حملات سعودی‌ها از آغاز تشدید تنش‌ها به هزار و ۹۳۴ حمله رسیده است.
در چنین شرایطی، برگزاری کنگره انرژی (WPC) در ریاض با حضور بیش از ۷۰ وزیر و ۳۰۰ مدیر شرکت نفتی، در حالی که فرودگاه اصلی شهر تعطیل است، نشان‌دهنده اصرار سعودی‌ها بر عادی‌سازی اوضاع است. اما واقعیت میدانی چیز دیگری می‌گوید؛ مدارس ریاض به آموزش از راه دور منتقل شده‌اند، سفارتخانه‌های غربی از شهروندان خود خواسته‌اند از فرودگاه دوری کنند و شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی پرواز‌های خود را لغو کرده یا تغییر مسیر داده‌اند.
انصارالله با حملات خود به فرودگاه ریاض، معادله «فرودگاه در برابر فرودگاه» را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های حیاتی عربستان، در کنار اختلال در فعالیت فرودگاه اصلی پایتخت، نشان می‌دهد ادامه جنگ یمن می‌تواند هزینه‌هایی فراتر از میدان نبرد برای ریاض به همراه داشته باشد. در سوی دیگر، واشنگتن هنوز نشانه روشنی از آمادگی برای ورود مستقیم به این تقابل بروز نداده است؛ وضعیتی که عربستان را با دو چالش همزمان روبه‌رو می‌کند: مهار حملات انصارالله و اطمینان یافتن از حدود حمایت متحد آمریکایی خود.
معادله‌ای که به سود ریاض پیش نمی‌رود
انصارالله اعلام کرده اگر تجاوز سعودی ادامه یابد، پاسخ‌های شدیدتری در انتظار ریاض خواهد بود. رسانه‌های وابسته به این جنبش به نقل از وزارت خارجه دولت صنعا نوشته‌اند: «تا زمانی که دشمن سعودی تجاوز و دخالت خود در یمن را متوقف نکند، بدتر از این خواهد آمد». این تهدید در حالی مطرح می‌شود که ائتلاف سعودی وعده پاسخ «قاطع» داده، اما توانایی واقعی آن برای تغییر معادله میدانی در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
در نهایت، حملات انصارالله به فرودگاه ریاض، در کنار آشکار کردن آسیب‌پذیری‌های دفاعی عربستان، بار دیگر حدود حمایت امنیتی آمریکا از متحدانش را به پرسش کشیده است.
ترامپ که سیاست خارجی را با منطق معامله پیش می‌برد، هنوز درباره چگونگی حمایت از ریاض موضع روشنی نگرفته است. بن‌سلمان و زلنسکی، هر یک در جبهه‌ای متفاوت، حالا با یک واقعیت مشترک روبه‌رو هستند: تکیه بر واشنگتن لزوماً به معنای برخورداری از حمایت آن در لحظه بحران نیست.
منبع: روزنامه قدس
