باید از استفاده تزئینی از هوش مصنوعی پرهیز کرد

باشگاه خبرنگاران جوان؛ نرگس امام‌جمعه - دومین دوره کنفرانس حکمرانی داده و هوش مصنوعی صبح امروز با حضور رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، معاون حکمرانی الکترونیک و هوشمند سازی دولت و جمعی از اساتید دانشگاه‌ها و مسئولان این حوزه برگزار شد.

در این آئین محسن صدر، رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران گفت: یکی از مسائل اساسی، اطمینان از صحت اطلاعات در سازمان‌های مختلف است. برای نمونه، ممکن است افراد در بانک‌ها، دانشگاه‌ها و سایر نهاد‌ها نشانی‌های متفاوتی را ثبت کرده باشند؛ در حالی که اگرچه اطلاعات هویتی از طریق کد ملی قابل شناسایی است، اما اطلاعات مربوط به محل سکونت لزوماً به‌صورت یکپارچه ثبت نشده است. 

وی افزود: برای ارائه خدمات دولتی، مشخص بودن هویت و محل سکونت دقیق متقاضی ضرورت دارد؛ از این رو، صحت اطلاعات هویتی و اقامتی، پیش‌شرط اصلی در مسیر تحقق حکمرانی داده محسوب می‌شود. 

صدر با اشاره به سازوکار پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، گفت: در این راستا از مردم درخواست شده است تا اطلاعات نشانی خود را بررسی و صحت آن را تأیید کنند. وی تصریح کرد: اگر نشانی ثبت‌شده صحیح باشد، باید مبنای ارائه خدمات قرار گیرد و در صورت تغییر محل سکونت، امکان اصلاح اطلاعات از طریق سازوکار‌های مشخص فراهم باشد. 

رئیس سازمان فناوری اطلاعات با اشاره به میزان استقبال از این طرح، اظهار کرد: در یک بازه زمانی حدود یک‌ونیم‌روزه، نزدیک به سه میلیون سرپرست خانوار وارد پنجره ملی خدمات دولت هوشمند شده و به پنج پرسش پاسخ داده‌اند که یکی از محور‌های اصلی این پرسش‌ها، بررسی و تأیید نشانی محل سکونت بوده است. 

وی با تأکید بر ضرورت تبدیل صحت داده‌ها به یک مطالبه عمومی، افزود: برای تحقق حکمرانی داده، باید از داده‌های پراکنده و گاه نادرست عبور کرده و به سمت داده‌های معتبر و قابل استفاده حرکت کنیم. وی خاطرنشان کرد: این مسیر نیازمند همکاری مستمر دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها، بخش خصوصی و مردم است. 

صدر گفت: تلاش شده است تا دستگاه‌ها بر اساس استانداردی واحد فعالیت کنند و پلتفرم‌های آنها قابلیت اتصال به یکدیگر را داشته باشد. همچنین، لازم است بخش خصوصی در این فرایند نقش مؤثری ایفا کند و دانشگاه‌ها نیز از طریق مطالعات تخصصی و نظارت علمی، به ارتقای کیفیت اجرای پروژه کمک کنند.

وی با تأکید بر اینکه شناخت دقیق از فناوری هوش مصنوعی و اقدامات لازم برای توسعه آن ضروری است، افزود: در برخی حوزه‌ها هنوز شناخت کافی از این ابزار‌ها وجود ندارد و نخستین گام اساسی برای عبور از این وضعیت، پرداختن به مسئله داده است.

صدر با تفکیک میان «مدیریت داده» و «حکمرانی داده»، خاطرنشان کرد: مدیریت داده تنها بخشی از فرآیند حکمرانی است. برای تحقق حکمرانی داده، ایجاد استاندارد‌های مشخص و تسهیل جریان صحیح داده‌ها الزامی است. وی تصریح کرد: اگر داده‌های معتبر و استاندارد در اختیار داشته باشیم و امکان گردش صحیح آنها فراهم شود، می‌توانیم از ظرفیت‌های موجود به‌صورت مؤثر استفاده کنیم.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات با اشاره به مفهوم مالکیت داده، گفت: مالکیت داده به معنای محصور کردن و جلوگیری از استفاده دیگران از آن نیست. اگر داده‌های کلان و ارزشمند را برای جلوگیری از دسترسی دیگران ذخیره کنیم، این اطلاعات همچون اسناد کاغذی در بایگانی دستگاه‌ها بلااستفاده می‌مانند؛ لذا باید با رعایت الزامات امنیتی، امکان گردش و استفاده صحیح از داده‌ها فراهم شود.

وی در ادامه با اشاره به مأموریت سازمان فناوری اطلاعات در ایجاد پلتفرم یکپارچه خدمات دولتی گفت: هدف این است که با جلوگیری از ایجاد سامانه‌های پراکنده و متعدد توسط دستگاه‌های مختلف، نیازประชาชน به مراجعه مکرر به سامانه‌های متفاوت از بین برود. ایجاد سامانه‌های غیرمرتبط، به‌جای حل مشکلات، فرایند دریافت خدمات را برای شهروندان دشوارتر می‌کند.

صدر با اشاره به مشارکت دانشگاه‌ها در طراحی این مدل‌ها افزود: در این مسیر تلاش شده است به‌جای الگو‌های پراکنده، از مدل‌های آزموده‌شده جهانی استفاده شود و در عین حال، اقتضائات بومی کشور نیز در نظر گرفته شود.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات با اشاره به استقبال مردمی از طرح‌های جدید دولت، گفت: در یک بازه زمانی کوتاه، نزدیک به سه میلیون سرپرست خانوار وارد پنجره ملی خدمات دولت هوشمند شده‌اند که یکی از محور‌های اصلی آن، تأیید نشانی محل سکونت بوده است.

وی با تأکید بر ضرورت تبدیل صحت داده‌ها به یک مطالبه عمومی، افزود: برای تحقق حکمرانی داده، باید از داده‌های پراکنده عبور کرده و به سمت داده‌های معتبر حرکت کنیم که این مسیر مستلزم همکاری نزدیک دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی است.

صدر در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به گسترش هوش مصنوعی، از ضرورت نگاه راهبردی به این فناوری گفت و اظهار داشت: صرف استفاده از ابزار‌های هوش مصنوعی به معنای بهره‌برداری درست از ظ

امام جمعه: رفیت‌های آنها نیست. لازم است به‌جای اجرای پروژه‌های پراکنده، بر مسائل واقعی کشور تمرکز کرده و پروژه‌های اساسی و هدفمند تعریف شوند.

وی با اشاره به محدودیت‌های زیرساختی، خاطرنشان کرد: زیرساخت‌های پردازشی کشور برای پاسخگویی به تمامی نیاز‌های حوزه هوش مصنوعی هنوز کافی نیست و با محدودیت‌هایی نظیر تأمین پردازنده‌های گرافیکی روبه‌رو هستیم.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات در پایان، توسعه هوش مصنوعی در کشور را منوط به برنامه‌ریزی اساسی برای تأمین زیرساخت‌ها، استفاده صحیح از داده‌ها و مشارکت فعال متخصصان و دانشگاه‌ها دانست.