احتمال وجود حیات در سیاره‌ای هم‌اندازه زمین و شبیه به «تاتوئین» در فیلم جنگ ستارگان
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - مطالعه‌ای جدید از احتمال وجود سیاره‌ای هم‌اندازه زمین خبر می‌دهد که شبیه به سیاره «تاتوئین» در مجموعه فیلم‌های «جنگ ستارگان» است و در مداری پیرامون یک سامانه ستاره‌ای دوتایی می‌چرخد؛ سامانه‌ای که می‌تواند شرایط لازم برای حیات را داشته باشد.
این تصویر، سطح خشک و سنگیِ یک جرم آسمانی قهوه‌ای‌رنگ را نشان می‌دهد که با شن و خاکستر پوشیده شده است؛ تپه‌ها و کوه‌های آتشفشانی در افق دیده می‌شوند و سیاره‌ای عظیم — که جزئیات سطحی آن مانند دهانه‌ها و دره‌ها نمایان است — در نیمه بالاییِ منظره خودنمایی می‌کند.
تمرکز این پژوهش بر سامانه ستاره‌ای دوتایی «۷۰ Ophiuchi» (هفتاد مارافسای) است؛ سامانه‌ای که با معیار‌های کیهانی نسبتاً نزدیک محسوب می‌شود و شامل دو ستاره است که به دور یکدیگر می‌چرخند. هر دو ستاره اندکی کوچک‌تر و سردتر از خورشید ما هستند.
با وجود اینکه دانشمندان دهه‌هاست این سامانه را مطالعه می‌کنند، تاکنون وجود هیچ سیاره‌ای در مدارِ هیچ‌یک از این دو ستاره تأیید نشده است.
پژوهشگران با استفاده از سامانه «۷۰ Ophiuchi» به عنوان نقطه مرجع، مدار سیارات فرضی هم‌اندازه زمین را مدل‌سازی کردند تا پایداری آنها را در «منطقه قابل سکونت» ستاره بزرگ‌تر — یعنی ناحیه‌ای که امکان وجود آب مایع در سطح سیاره وجود دارد — بسنجند.
نتایج نشان داد که وجود مدار‌های سیاره‌ای پایدار در این ناحیه امکان‌پذیر است. استیون کین، اخترفیزیکدان و از نویسندگان این مقاله که در نشریه *The Astrophysical Journal* منتشر شده، توضیح داد که علی‌رغم نزدیکی این سامانه و شناخته‌شده بودن آن از دوران باستان، ماهیت دقیقِ نحوه چرخش دو ستاره به دور یکدیگر پیش از این به‌طور کامل درک نشده بود. برای دستیابی به این هدف، دانشمندان برهم‌کنش‌های گرانشی را شبیه‌سازی کردند و سیاره‌ای فرضی با جرم زمین را در فواصل مختلف از ستاره اصلی قرار دادند تا پایداری مداری آن را ارزیابی کنند.
به گفته اسکایلر دانجلو، یکی دیگر از نویسندگان این پژوهش از دانشگاه کالیفرنیا در ریورساید، این شبیه‌سازی‌ها به شناسایی مناطقی کمک می‌کنند که در آنها سیاره می‌تواند مدار پایداری داشته باشد؛ مناطقی که با مدار‌های ناپایدار — که ممکن است منجر به پرتاب شدن سیاره به بیرون از سامانه شوند — تفاوت دارند.
این یافته‌ها بر اهمیت گسترش دامنه جست‌و‌جو برای سیارات قابل سکونت تأکید می‌کنند تا سامانه‌های ستاره‌ای متفاوت از منظومه شمسیِ تک‌ستاره‌ای ما را نیز در بر گیرد؛ به‌ویژه با توجه به اینکه سامانه‌های ستاره‌ای دوتایی در کیهان بسیار رایج‌تر هستند. دکتر کین خاطرنشان می‌کند که تمرکز سنتی بر سامانه‌هایی شبیه به منظومه ما ممکن است پتانسیل اکتشاف را محدود کند؛ به‌ویژه با در نظر گرفتن این واقعیت که از میان ۶۰۰۰ سیاره فراخورشیدیِ تأییدشده، تنها ۱۴ مورد به دور ستاره‌های دوتایی می‌چرخند.
دکتر کین نتیجه می‌گیرد که اگرچه هنوز وجود هیچ سیاره‌ای در سامانه «۷۰ افیوچی» (۷۰ Ophiuchi) تأیید نشده است، اما این پژوهش امکان‌پذیریِ وجود سیاره‌ای هم‌اندازه زمین را که مداری پایدار در ناحیه قابل‌سکونت آن سامانه داشته باشد، نشان می‌دهد.
منبع: ایندیپندنت
