ژرف‌کاوی رهبر انقلاب از حقیقت استقامت بر «ربنا الله»
برخی از مسیر حق بازمی‌گردند و برای امیال دنیوی خود تئوری‌سازی دینی می‌کنند. این افراد در دام امیال نفسانی سقوط کرده‌اند اما انسان‌های با ایمان و بصیرت در مسیر حق در برابر سختی‌ها و وسوسه‌ها استقامت می‌ورزند و خوف و حزنی ندارند و رضایت الهی با آنان است.
گروه اندیشه: مؤمنان بر ایمان‌شان استقامت می‌ورزند و از حزن و ترس رها هستند چون اتصال دائمی با منبع حیات، قدرت و علم دارند. این استقامت سبب بشارت الهی بر آنان و منطق قرآن کریم است. «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کُنْتُمْ تُوعَدُونَ» «به یقین کسانی که گفتند: «پروردگار ما خداوند یگانه است!» سپس استقامت کردند، فرشتگان بر آنان نازل می‌شوند که: «نترسید و غمگین مباشید، و بشارت باد بر شما به آن بهشتی که به شما وعده داده شده است!» (فصلت ـ 30)
حضرت آیت الله العظمی امام سید مجتبی حسینی خامنه‌ای در مجموعه «رسم بندگی» که نکات معنوی و اخلاقی برگرفته از درس‌های ایشان است و به مرور از سوی رسانه رهبر معظم انقلاب منتشر می‌شود، تبیینی بسیار عمیق و ریشه‌شناسانه از مسأله استقامت و در مقابل آن دنیاطلبی و انحراف بر اساس این آیه شریفه دارند. ایشان معتقدند؛ در آزمون‌های الهی، تفاوت میان مؤمن واقعی و فرد متزلزل را مشخص می‌شود و تبیین می‌کنند که استقامت بر حق، مؤمن را از اضطراب و حزن رها ساخته و او را در پناه آرامش الهی قرار می‌دهد.
رهبر معظم انقلاب نشان می‌دهند که چگونه تداخل میان میل نفس و تشخیص حق از باطل مسیر انسان را منحرف می‌کند و در تحلیل ماهرانه‌ای درباره «تئوری‌سازی برای امیال»، توضیح می‌دهند که برخی افراد برای توجیه انحرافات خود و پوشاندن میل به دنیا، شروع به ساختن مفاهیم و توجیهات کاذب می‌کنند تا باطل را در لباس حق جلوه دهند.
ایشان در شرحی عالمانه می‌فرمایند؛ «کسانی که می‌گویند خدای ما فقط «الله» است، بعد هم بر این مطلب استقامت می‌کنند، این‌ها هیچ خوف و حزنی ندارند. خب اینجا یه نکته‌ش این است که افراد اول از اینکه ایمان بیاورند، در عرصه‌های مختلف امتحان می‌شدند. مثلاً آنهایی که قبل از هجرت پیامبر ایمان آوردند، خب این‌ها سختی‌های عجیبی را تحمل کردند و این انحراف بزرگی که بعد از پیامبر به وجود آمد در واقع همون عدم استقامت بود. چون حضرت که چیزی از خودشان نمی‌فرمودند. از ناحیه خداوند بود. این چیزهایی که منشأ تزلزل می‌شود که در واقع عدم استقامت پیش می‌آید، بخشی برمی‌گردد به آن امور مربوط به بصیرت فرد که نسبت به موضوعات، تشخیص غلط می‌دهد. جای حق و باطل را اشتباه می‌گیرد. مثلاً در زمان امیرالمؤمنین بعضی‌ها تردید کردند که این جنگیدن بر حق باشد، رفتند به عبادت تا حالا کنار کشیدند».
بصیرت؛ توانایی تشخیص حق از باطل
استقامت مؤمن، ایستادگی در برابر امواج تزلزل است که در پی امتحان الهی به سویش می‌آید. تزلزل در ایمان، همواره از مسیر جهل نمی‌آید، بلکه گاه از نقص در بصیرت نشأت می‌گیرد. بصیرت، توانایی تشخیص حق از باطل است. وقتی بصیرت تحلیل می‌رود، فرد جایگاه حق را اشتباه تشخیص می‌دهد. در تاریخ اسلام، برخی در برابر حق، به جای استقامت، به کناره‌گیری پناه بردند.
اندیشمندان اسلامی نیز در تفسیر آیه شریفه 30 سوره فصلت آورده‌اند؛ «بسیارند کسانی که دم از عشق «اللّه» می‌زنند، ولی در عمل استقامت ندارند، افرادی سست و ناتوانند که وقتی در برابر طوفان شهوات قرار می‌گیرند با ایمان وداع کرده، و در عمل مشرک می‌شوند، و هنگامی که منافعشان به خطر می‌افتد همان ایمان ضعیف و مختصر را نیز از دست می‌دهند. البته نباید فراموش کرد که «استقامت» همچون «عمل صالح» میوه درخت «ایمان» است زیرا ایمان هنگامی که عمق و نفوذ کافی پیدا کند انسان را دعوت به استقامت خواهد کرد، همان گونه که استقامت در مسیر حق نیز بر عمق ایمان می‌افزاید، و این دو تأثیر متقابل دارند. در حدیثی از پیغمبر گرامی اسلام صلّی اللّه علیه و اله آمده که شخصی خدمتش عرض کرد: «دستوری به من ده که به آن چنگ زنم و در دنیا و آخرت اهل نجات شوم». پیغمبر صلّی اللّه علیه و آله فرمود: «قل ربّی اللّه ثمّ استقم بگو: پروردگار من اللّه است و بر این گفته خود بایست». (برگزیده تفسیر نمونه، ج4، ص310)
سلطه میل نفس و تئوری‌سازی برای انحراف
یکی از خطرناک‌ترین مراحل انحراف، زمانی است که فرد، میل نفس و خواسته‌های دنیوی خود را با دین پیوند می‌زند. وقتی میل به دنیا یا قدرت بر ایمان و بصیرت چیره می‌شود، فرد شروع به تئوری‌سازی می‌کند و انحراف خود را بصیرت جا می‌زند. به عبارت دیگر، برای توجیه رفتارهای نادرست خود، قواعد و مفاهیم دینی را به نفع امیال خود بازتعریف می‌کند و باطل را در پوشش حق جلوه می‌دهد.
وقتی تمایل، به عنوان تفکر جا زده می‌شود
امام خامنه‌ای در ادامه بیانات خود در این عرصه خاطرنشان می‌کنند: «یکی هم بحث دنیاطلبی بود و در زمان سیدالشهداء (صلوات الله و سلامه علیه) خب اون بزرگانی که بودند، این‌ها نیامدند، دیگر. دیگر توجیه نمی‌شود کرد که این پیر بوده و فلان. خب مگر حبیب بن مظاهر پیر نبوده؟ آن بصیرت هم تحت تأثیر دنیاطلبی قرار می‌گیرد. البته خیلی اوقات افراد می‌گویند مثلاً این تفکرش این است. اصلا تفکر ندارد این فرد. این تمایل فقط دارد. بعد می‌رود برای آن فکرسازی می‌کند. اصطلاحاً تئوریزه اش می‌کند. شروع می‌کند انواع تبصره ها را به آن زدن که رفتار و امیال خودشان را توجیه کنند. آن کسی که زیر پا گذاشت این حرف را، حرف خدا را زیر پا گذاشته. یعنی «ربنا الله» را گفت تا همین جا. لذا این «فلا خوف علیهم و لا هم یحزنون» مال این فرد نیست».
این تئوری‌سازی، پوششی است برای پوشاندن زیر پا گذاشتن فرمان الهی. فرد با این کار، امر حق را برای خود به شکلی که با میلش سازگار باشد، تغییر می‌دهد.
تاریخ اسلام؛ صحنه بزرگی از تقابل میان ایمان و بصیرت با دنیاطلبی و انحراف
تاریخ اسلام، صحنه بزرگی از تقابل میان ایمان و بصیرت با دنیاطلبی و انحراف است. بزرگان و شهدایی همچون حبیب بن مظاهر، حتی در پیری نیز از بصیرت و استقامت باز نماندند اما کسانی که در میانه‌های راه، تحت تأثیر وسوسه‌های دنیوی قرار گرفتند، دچار نوعی کوری بصیرتی شدند و در واقع به جای پیروی از خدا، از خود پیروی کردند. برای این پیروی هم دلایلی الهی‌نما تراشیدند. در تاریخ انقلاب اسلامی هم در کنار رویش‌های فراوان شاهد چنین ریزش‌ها و انحرافات بوده‌ایم.
امام شهید معتقدند؛ «اگر کسی یا جریانی بخواهد به نام عقل‌گرائی، از ارزشهای اسلامی و انقلابی عدول کند، این انحراف است». (1390/3/14 بیانات در مراسم بیست و دومین سالگرد رحلت امام خمینی) یا در تاریخ 1383/6/31 در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری بیان داشتند: «بعضی به نام نواندیشی و به نام اصلاح، در هدف‌ها تغییر ایجاد می‌کنند؛ در هدف‌ها تجدیدنظر می‌کنند؛ این اصلاح نیست؛ این برگشتن از راه و عقبگرد است، همان ارتجاع است».
رویش ما از ریزشمان بیشتر بوده است و پیش رفته‌ایم
امام شهید در عین حال معتقدند؛ «ما پیشرفت داشته‌ایم و در این ریزش و رویشی که نظام اسلامی دارد، مجموعاً رویش ما از ریزشمان بیشتر بوده است و پیش رفته‌ایم. (بیانات در دیدار دانشجویان نمونه و نمایندگان تشکل‌های مختلف دانشجویی 25/7/1385)
ثمره استقامت و پیامد انحراف
انحراف، ریشه در عدم استقامت و درگیر شدن با میل نفس دارد. استقامت بر حق، راه رسیدن به آن آرامشی است که در قرآن از آن یاد شده و هیچ خوف و حزنی را بر دل مؤمن نمی‌نشاند. تزلزل و تئوری‌سازی برای باطل، مسیر گمراهی و دوری از حقیقت است. راه نجات، بازگشت به مسیر تزکیه، بصیرت قرآنی و پاکسازی روح از دنیاطلبی است تا بتوان در برابر آزمایش‌های الهی، بر «الله» استوار بود.
ملت سرافراز ایران با هدایت‌های پیامبرگونه رهبران انقلاب اسلامی، عبودیت، مقاومت، استقامت و پیشرفت را سرمشق خود قرار داده و دشمنان را مستأصل ساخته است. امام شهید 5 فروردین 1385 در دیدار کاروان‌های راهیان نور در منطقه دهلاویه تأکید کردند: «استکبار جهانی بداند که این ملت فولاد آبدیده است».
«به منظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.»
#اندیشه
#استقامت
#مقاومت
#انحراف
#دنیاطلبی
#ایمان
ٍ#بصیرت
#رویش
#ریزش
#ارتجاع
#عمل_صالح
#تئوری
