شبکه‌های اجتماعی و بحران‌های ساختگی/چه کسی از توقف جریان زندگی در ایران سود می‌برد؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ ارینب سیفی - از شروع اعتراضات و ناآرامی‌های دی‌ ماه ۱۴۰۴، فعالیت حساب‌های کاربری همسو با اغتشاشگران به طور چشمگیری افزایش یافت که اثرگذاری بسیاری نیز بر مخاطبان خود داشتند. از تحریک مخاطبان با انتشار اطلاعات نادرست تا هدایت جریان اعتراضات و آموزش‌ حمله و درگیری و تبدیل اعتراضات به آشوب‌های خیابانی.

اما حتی پس از پایان ناآرامی‌ها و انتشار اخبار ضد و نقیض درباره تعداد قربانیان حوادث ۱۸ و ۱۹ دی ماه در رسانه‌های معاند، باز هم این گروه از تهدید و تحریک و روشن نگه داشتن آتش التهابات در فضای مجازی دست برنداشتند.

بسیاری از این کاربران در سکوهای مختلف شبکه‌های اجتماعی به بهانه‌ی عزاداری برای قربانیان حوادث دی ماه، به کاربران فعال و به طور ویژه‌ به کسب و کارهای آنلاین حمله کرده و با تهدید آن‌ها را وادار به تعطیل کردن فعالیت در صفحات خود کردند. این در حالی است که ماه‌های پایانی سال و روزهای منتهی به سال جدید و عید نوروز هرساله بهترین زمان برای رونق گرفتن کسب و کارهای آنلاین است.

این حملات گروهی و هدفمند در قالب نظرات زیر پست‌های صفحات فروشندگان آنلاین موجب شد تا بسیاری از آن‌ها از ترس این حملات و برای حفظ کسبو  کار خود، فعالیت‌هایشان را به مدت طولانی تعطیل کنند.

قطعی اینترنت در زمان اوج بحران دی ماه و به منظور کنترل اوضاع از سویی و حملات دسته جمعی این گروه به صفحات کسب و کارهای آنلاین، آسیب‌های زیادی را به بازار این کسب و کارها وارد کرد. این در حالی بود که تصاویر بسیاری از این گروه از کاربرهای به اصطلاح عزادار در حال تفریح و انجام فعالیت روزمره منتشر شد که تناقض حرف‌ها و ادعاهای این گروه را نشان می‌داد.

برخی از اینفلوئنسرهای اینستاگرامی و حتی چهره‌های سرشناس نیز که در این ایام وانمود به عزاداری برای جان‌باختگان ناآرامی‌های دی ماه می‌کردند نیز در حال شرکت در مهمانی‌ها و تفریح دیده شدند.

با این حال پس از گذشت بیش از چهل روز از حوادث دی ماه، این کسب و کارها که به ناچار اقدام به تعطیلی فعالیت‌های خود در صفحات مجازی خود کرده بودند، با انتشار ویدئوهایی از مخاطبان خود اجازه گرفته و فعالیت خود را از سر گرفتند.

اگرچه صفحات کسب و کارهای آنلاین با احتیاط فعالیت‌های خود را آغاز کردند اما همچنان از سوی برخی از کاربران مورد انتقاد و اعتراض قرار می‌گیرند.

کشور ما از آغاز استقرار جمهوری اسلامی تا کنون به ویژه در دهه‌های اخیر شاهد بحران‌های مختلف و عظیمی بوده است. جنگ تحمیلی ۸ساله، عملیات‌های تروریستی دهه شصت گروهک منافقین، ناآرامی‌ها و آشوب‌های مختلف، جنگ ۱۲ روزه و ... برخی از نمونه‌های شرایط بحران در کشور ما است.

اما در تمام این مقاطع بحرانی فعالیت کسب و کارها، مدارس، مراکز آموزشی و خدماتی تعطیل نشد و جریان زندگی در دل این بحران‌ها ادامه داشت. در دوران جنگ ۸ ساله دانشگاه‌ها و مدارس باز بوده و حتی در مقاطعی از دوران جنگ که امکان حضور دانش‌آموزان و تحصیل حضوری در مدارس وجود نداشت، آموزش از طریق شبکه‌های تلویزیونی ادامه داشت.

اندوه از دست دادن هموطنان، چه آن دسته که برای دفاع از میهن به شهادت رسیده و چه گروهی از جان باختگان که در جریان آشوب‌ها بی‌گناه کشته شدند، اندوه بزرگی‌ است اما باید دید چه کسی از توقف جریان زندگی در کشور ما، ایران سود می‌برد؟