آمادگی ناسا برای پرتاب ماهواره‌ای کوچک جهت کاوش در کیهانِ نخستین
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - ماهواره «اسپرایت» (SPRITE) ناسا که تقریباً هم‌اندازه یک توستر است و توسط متخصصان «آزمایشگاه فیزیک جوی و فضایی» دانشگاه کلرادو بولدر ساخته شده، کهکشان‌های نزدیک را در طیف فرابنفش دور بررسی خواهد کرد. این ماهواره چگونگی خروج نور ستارگان از کهکشان‌ها را مطالعه کرده و فناوری‌هایی را که برای تلسکوپ آینده ناسا در نظر گرفته شده‌اند، آزمایش خواهد کرد.
دانشمندان به دنبال درک این موضوع هستند که چگونه تابش یونیزه‌کننده از کهکشان‌ها نشت کرده و در فضای میان‌کهکشانی پخش می‌شود؛ فرآیندی که تصور می‌شود نقش حیاتی در شکل‌گیری کیهانِ نخستین داشته است. کهکشان‌های دارای ستارگان پرجرم، منبع این تابش هستند، اما آشکارسازی آن همچنان دشوار است.
اگرچه تلسکوپ فضایی هابل بسیاری از این کهکشان‌ها را کشف کرده، اما توانایی آن محدود به رصد کهکشان‌های بسیار دوردست است؛ در چنین فواصلی، حتی اجرام عظیم نیز تنها به صورت نقاطی از نور دیده می‌شوند.
این ماهواره کوچک حامل ابزار اخترفیزیکی منحصر‌به‌فردی است: یک طیف‌سنج فرابنفش دور که تصویربرداری و طیف‌سنجی را در دامنه‌ای از طول‌موج‌ها ترکیب می‌کند که پیش از این امکان‌پذیر نبود.
به گفته برایان فلمینگ، اخترفیزیکدان و پژوهشگر ارشد این پروژه در دانشگاه، بیشتر رصدخانه‌های کنونی تنها نقاط خاصی از یک کهکشان را مطالعه می‌کنند، در حالی که نواحی مجاور که در تصویر یکسان به نظر می‌رسند، ممکن است در واقع تفاوت‌های قابل‌توجهی با هم داشته باشند. او می‌گوید: «ما تولد و مرگ ستارگان پرجرم و همچنین تابش یونیزه‌کننده‌ای را که به محیط میان‌کهکشانی نشت می‌کند، مطالعه خواهیم کرد.»
علاوه بر این، این ماهواره به عنوان بستری آزمایشی برای پوشش‌های آینه و آشکارساز‌های پیشرفته‌ای عمل خواهد کرد که برای استفاده احتمالی در «رصدخانه جهان‌های قابل سکونت» (Habitable Worlds Observatory) ناسا ارزیابی می‌شوند. پرتاب آن مأموریت شاخص برای اواخر دهه ۲۰۳۰ برنامه‌ریزی شده است و این نخستین باری خواهد بود که چنین پوشش‌هایی در مدار زمین مورد استفاده قرار می‌گیرند.
منبع: science.mail.ru
