هنر بهانه است، ابتذال را بچسب

وقتی پیشکسوتان تئاتر از آنچه روی صحنه می‌گذرد شرمسارند، دیگر نمی‌توان از چند اجرای مسئله‌دار حرف زد؛ پای هنری در میان است که زیر سایه ابتذال، خلاقیت و اخلاق را به حاشیه می‌راند.

خبرگزاری فارس - سینما: «خاک بر سر من که ۶۰ سال از عمرم را پای این گذاشتم!» این جمله تلخ و معنادار اکبر زنجان‌پور، بازیگر پیشکسوت تئاتر، در واکنش به وضعیت امروز این هنر است.

دلیل این عصبانیت را باید در آنچه این روزها روی صحنه تئاتر می‌گذرد جست‌وجو کرد؛ صحنه‌ای که در برخی اجراها به جای تکیه بر هنر و خلاقیت، به نمایش پوشش زنانه بر تن مردان، شوخی‌های جنسی، لمس‌های خارج از چارچوب، رفتارهای مغایر با شئونات اسلامی، بی‌حجابی و رقص و حرکات نامتعارف متوسل شده است.

هوشنگ توکلی، دیگر بازیگر پیشکسوت تئاتر نیز با انتقاد از همین وضعیت می‌گوید: «بسیاری از تئاترها را که می‌بینم، خجالت می‌کشم و بیرون می‌روم؛ هنر بدون اخلاق یعنی ابتذال؛ داریم تیشه به ریشه اخلاق می‌زنیم.»

این دو اظهارنظر، با وجود تفاوت در بیان، به یک نقطه مشترک اشاره دارند: فاصله گرفتن بخشی از تئاتر از هنر و پناه بردن به عناصر غریزی برای جذب مخاطب. گویی وقتی خلاقیت، اندیشه و قدرت روایت کم می‌آورد، بدن‌نمایی، شوخی جنسی و شکستن خطوط اخلاقی به ابزار جذابیت تبدیل می‌شود. مسئله اینجاست که روی صحنه‌ای که باید محل تعالی هنر باشد، ابتذال دارد جای خلاقیت را می‌گیرد.

لازم به ذکر است که این روند ابتذال نه تنها در آثار زرد بلکه به نوعی در آثار روشنفکری شدت بیشتری یافته است یعنی با کمی جذابیت بصری، دیالوگ‌های عوامانه و چند تکنیک در لباس روشنفکری همان محتوای زرد را القا می‌کند.

البته مرز این جنس عادی‌سازی‌ها، همان‌طور که در گزارش‌های پیشین نیز به آن اشاره شد، به صحنه تئاتر محدود نمی‌شود. رد پای آن را می‌توان در سطح جامعه نیز دید؛ با این تفاوت که ابزار ترویج و عادی‌سازی آن، گاهی تئاتر است، گاهی شبکه نمایش خانگی و گاهی سینما.

در این میان، نقش تنظیم‌گران بیش از پیش پررنگ می‌شود؛ تنظیم‌گرانی که با ایفای درست وظایف خود می‌توانند مانع شکل‌گیری و گسترش اقتصاد ابتذال شوند.

البته این مهم صرفاً با نظارت و برخورد محقق نمی‌شود، بلکه به مداخله‌گری هوشمندانه و هدایت‌گری مؤثر نیاز دارد.

#تئاتر

#بی_حجابی

#عادی_سازی