تولید ۶۱۶ میلیون محتوا در سکو‌های ایرانی/ روبیکا ۷۸۰ میلیارد بازدید ثبت کرد
باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - محمدامین الله‌داد، رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی، در نشست اعلام نتایج ارزیابی عملکرد پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی ایرانی در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵، با تشریح تازه‌ترین آمار فعالیت سکو‌های بومی اظهار کرد: بررسی عملکرد چهار پیام‌رسان ایتا، بله، سروش‌پلاس و روبیکا به همراه شبکه اجتماعی ویراستی نشان می‌دهد در مجموع ۶۱۶ میلیون محتوا در این سکو‌ها تولید شده است؛ آماری که از گسترش فعالیت کاربران و افزایش نقش پلتفرم‌های داخلی در جریان تولید و مصرف محتوا حکایت دارد.
وی با اشاره به میزان بازدید محتوای منتشرشده در این سکو‌ها افزود: روبیکا به دلیل برخورداری از ظرفیت گسترده محتوای ویدیویی، در نیمه نخست سال جاری ۷۸۰ میلیارد بازدید ثبت کرده و میزان بازدید محتوای ایتا نیز به ۸۷ میلیارد رسیده است.
الله‌داد تأکید کرد: این ارقام بر اساس رصد‌های مرکز ملی فضای مجازی و اطلاعات دریافتی از سکو‌ها استخراج شده و در انتشار آنها تلاش شده است آمار به‌صورت حداقلی و با رعایت امانت‌داری ارائه شود؛ بنابراین حجم واقعی فعالیت‌ها می‌تواند فراتر از اعداد اعلام‌شده باشد.
فعالیت نزدیک به یک میلیون صفحه و کانال عمومی در پنج سکوی داخلی
رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی در تشریح وضعیت صفحات و کانال‌های فعال گفت: در حال حاضر روبیکا حدود ۵۱۲ هزار صفحه و کانال عمومی فعال دارد و ایتا با ۲۹۸ هزار و ۵۰۰ صفحه در جایگاه بعدی قرار گرفته است. همچنین ۲۶ هزار صفحه در بله، ۲۹ هزار صفحه در سروش‌پلاس و ۱۱۵ هزار صفحه در ویراستی فعال هستند.
وی توضیح داد: این آمار صرفاً صفحات و کانال‌های عمومی را شامل می‌شود و فعالیت‌های خصوصی، گروه‌های غیرعمومی و پیام‌های شخصی در محاسبات لحاظ نشده‌اند.
به گفته الله‌داد، افزایش تعداد صفحات عمومی یکی از نشانه‌های پویایی سکو‌ها و استمرار حضور مخاطبان است؛ زیرا تولیدکنندگان محتوا زمانی به فعالیت خود ادامه می‌دهند که برای محتوای منتشرشده مخاطب وجود داشته باشد.
میانگین بازدید هر محتوا در روبیکا به ۳۴۲۷ رسید
وی با بیان اینکه تعداد بازدید‌ها به‌تنهایی معیار کاملی برای ارزیابی موفقیت یک پیام‌رسان نیست، اظهار کرد: هر سکو متناسب با ویژگی‌های خود جامعه مخاطبان متفاوتی دارد و ممکن است یک پیام‌رسان با وجود بازدید کمتر، از کاربران وفادارتر و تعامل پایدارتری برخوردار باشد.
الله‌داد در تشریح میانگین بازدید هر محتوا گفت: این شاخص در روبیکا ۳۴۲۷ بازدید، در بله ۱۷۱۴ بازدید، در ایتا ۳۶۶ بازدید و در سروش‌پلاس ۶۵ بازدید ثبت شده است.
وی افزود: میانگین بالاتر روبیکا را می‌توان با ماهیت ویدیومحور بخشی از محتوای این سکو مرتبط دانست. درباره ویراستی نیز به دلیل تفاوت ساختار انتشار و مشاهده محتوا، شاخص ضریب نفوذ مورد بررسی قرار گرفته که حدود ۸۰ درصد برآورد شده است.
محتوای سیاسی و امنیتی در صدر توجه کاربران
رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به تأثیر تحولات اخیر بر رفتار کاربران گفت: موضوعات مرتبط با جنگ و مسائل نظامی در شش ماه گذشته سهم قابل توجهی از تولید محتوا و بازدید‌های سکو‌های ایرانی را به خود اختصاص داده‌اند.
وی افزود: در روبیکا نزدیک به ۵۳ درصد محتوای منتشرشده به موضوعات سیاسی و امنیتی اختصاص داشته و این حوزه حدود ۵۰ درصد بازدید‌ها را جذب کرده است.
الله‌داد ادامه داد: محتوای سرگرمی در روبیکا ۱۶.۷ درصد تولیدات و ۱۵.۷ درصد بازدید‌ها را شامل می‌شود. در مقابل، محتوای اقتصادی با وجود سهم ۱۵.۶ درصدی از تولید، توانسته ۱۸.۱ درصد بازدید‌ها را به خود اختصاص دهد که نشان‌دهنده توجه بیشتر مخاطبان به این حوزه نسبت به سهم تولید آن است.
وی درباره شبکه اجتماعی ویراستی نیز گفت: محتوای سیاسی با سهم ۴۲.۷ درصدی از تولید و ضریب نفوذ ۴۴.۷ درصدی، جایگاه برجسته‌ای در این شبکه دارد. همچنین محتوای دینی و انقلابی ۲۳.۷ درصد تولیدات و ۲۷.۶ درصد مخاطبان را به خود اختصاص داده و سهم محتوای اجتماعی و فرهنگی نیز به ترتیب ۹.۶ و ۸.۱ درصد گزارش شده است.
افزایش سهم محتوای اقتصادی در پیام‌رسان بله
الله‌داد با اشاره به تغییر الگوی فعالیت کاربران در پیام‌رسان بله اظهار کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد فعالیت‌های اقتصادی و معیشتی در این سکو روندی صعودی پیدا کرده و سهم این دسته از محتوا‌ها از ۱۱ درصد به ۱۹.۴ درصد افزایش یافته است.
وی افزود: در حال حاضر محتوای اقتصادی و معیشتی ۲۱.۵ درصد بازدید‌های بله را به خوداختصاص داده و همزمان سهم موضوعات مرتبط با جنگ در این پیام‌رسان کاهش یافته است.
رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی تأکید کرد: رشد کانال‌های اقتصادی، اطلاع‌رسانی قیمت‌ها، تحلیل بازار و فعالیت‌های معیشتی در بله و روبیکا نشان‌دهنده شکل‌گیری ظرفیت‌های تازه‌ای برای توسعه اقتصاد دیجیتال بر بستر سکو‌های ایرانی است.
سروش‌پلاس در مسیر تبدیل شدن به رقیب جدی سایر پیام‌رسان‌ها
وی با اشاره به رشد فعالیت‌های محتوایی در سروش‌پلاس گفت: رصد جدی این پیام‌رسان از حدود سه ماه گذشته آغاز شده و نتایج نشان می‌دهد تولید محتوا در حوزه‌های سرگرمی، خانواده، سبک زندگی و خدمات مرتبط با این موضوعات افزایش قابل توجهی داشته است.
الله‌داد افزود: در گذشته بخش قابل توجهی از کانال‌های سبک زندگی، آشپزی و فروش صنایع دستی در ایتا فعالیت می‌کردند، اما اکنون سروش‌پلاس نیز در حال جذب بخشی از این بازار است و کانال‌های فیلم، سریال و سرگرمی در این سکو در حال گسترش هستند.
وی تصریح کرد: هرچند سهم بازدید محتوای سروش‌پلاس هنوز متناسب با حجم تولیدات آن نیست، اما روند رشد این پیام‌رسان نشان می‌دهد می‌تواند در آینده به رقیبی جدی برای دیگر سکو‌های داخلی تبدیل شود.
سهم ۲۸ درصدی سبک زندگی از بازدید‌های ایتا
رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی درباره الگوی محتوایی ایتا اظهار کرد: موضوعات سیاسی و امنیتی در کنار محتوای اجتماعی و سبک زندگی، بخش عمده فعالیت کاربران این پیام‌رسان را تشکیل می‌دهند.
وی افزود: محتوای اجتماعی و سبک زندگی در ایتا ۲۳.۵ درصد تولیدات را شامل می‌شود، اما سهم آن از بازدید‌ها به ۲۸.۲ درصد می‌رسد که بیانگر استقبال قابل توجه مخاطبان از این دسته محتواهاست.
الله‌داد نقش ارتباطات خانوادگی، گروه‌های فامیلی و بازنشر محتوا در این گروه‌ها را از عوامل مؤثر در افزایش بازدید و وفاداری کاربران ایتا دانست.
کاربران پیام‌رسان‌های داخلی پس از جنگ ماندگار شدند
وی با اشاره به تغییرات رفتار کاربران در جریان تحولات اخیر گفت: بررسی روند فعالیت پیام‌رسان‌های داخلی نشان می‌دهد پس از افزایش مراجعه کاربران در دوره جنگ، میزان استفاده از این سکو‌ها به سطح پیشین بازنگشته و بخش قابل توجهی از کاربران جدید، حضور خود را حفظ کرده‌اند.
الله‌داد افزود: پیش از این، برخی کاربران به دلیل ناآشنایی با امکانات و خدمات پیام‌رسان‌های ایرانی یا برداشت‌های ذهنی درباره عملکرد آنها، تمایل کمتری به استفاده مستمر داشتند؛ اما گسترش شبکه ارتباطی کاربران و حضور اطرافیان در این سکو‌ها موجب افزایش استفاده از آنها شده است.
وی ادامه داد: بررسی‌های انجام‌شده از تیر و مردادماه نشان‌دهنده ثبات قابل توجه کاربران و تداوم وفاداری آنها به پیام‌رسان‌های داخلی است.
رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی همچنین اعلام کرد: موضوعات مربوط به جنگ، به‌ویژه تحولات تنگه هرمز، همچنان از مهمترین محور‌های مورد توجه مخاطبان است و در حوزه سیاسی نیز اخبار مرتبط با مذاکرات بیشترین توجه را به خود جلب می‌کند.
اقتصاد دیجیتال در پیام‌رسان‌های ایرانی وارد مرحله تازه‌ای شده است
الله‌داد با اشاره به توسعه فعالیت‌های اقتصادی در سکو‌های داخلی اظهار کرد: افزایش کانال‌های فروش، تحلیل اقتصادی و اطلاع‌رسانی بازار نشان می‌دهد پیام‌رسان‌های ایرانی دیگر صرفاً ابزار ارتباطی نیستند و به بستری برای فعالیت‌های اقتصادی پایدار تبدیل شده‌اند.
وی افزود: حضور مستمر کاربران وفادار، بازار مشخصی برای هر سکو ایجاد کرده است و همین مراجعه مداوم مخاطبان می‌تواند زمینه توسعه کسبوکارها و افزایش گردش اقتصادی را فراهم کند.
رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی تأکید کرد: در حوزه سبک زندگی و سرگرمی نیز وفادارترین گروه‌های مخاطبان شکل گرفته‌اند و این موضوع از ظرفیت بالای محتوای عمومی و خدمات روزمره برای حفظ کاربران حکایت دارد.
آمار کاربران فعال جزو اطلاعات تجاری سکوهاست
وی در پاسخ به پرسشی درباره تعداد کاربران فعال پیام‌رسان‌های داخلی توضیح داد: داده‌های مورد استفاده در گزارش‌های مرکز عمدتاً مربوط به اطلاعات عمومی قابل مشاهده در سکوهاست و آمار دقیق کاربران فعال، بخشی از اطلاعات تجاری شرکت‌ها محسوب می‌شود.
الله‌داد افزود: با این وجود، بررسی روند تولید محتوا و میزان بازدید‌ها می‌تواند تصویری از تغییرات فعالیت مخاطبان ارائه دهد. برای مثال، افزایش ده‌برابری بازدید محتوای یک سکو نسبت به سال گذشته، نشانه تحول قابل توجه در میزان مصرف محتوا و فعالیت مخاطبان آن است.
انتشار گزارش مهرماه و استمرار پایش سکو‌های ایرانی
رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به رویکرد جدید این مرکز در ارزیابی فضای مجازی کشور گفت: پایش مستمر رفتار و نگرش کاربران در چهار محور اخبار نظامی، سیاسی و دیپلماتیک، اقتصاد و معیشت و مسائل فرهنگی و اجتماعی در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: گزارش مهرماه نیز تهیه شده و برای انتشار عمومی آماده است. همچنین از مردادماه، روند مقایسه عملکرد پیام‌رسان‌ها به‌صورت منظم دنبال می‌شود تا تغییرات رفتار کاربران و تحولات محتوایی سکو‌های داخلی با دقت بیشتری بررسی شود.
الله‌داد درباره نظارت بر محتوای مجرمانه و اخبار جعلی نیز اظهار کرد: مأموریت اصلی مرکز پایش و فراداده، تحلیل کلان فضای مجازی و بررسی رفتار عمومی کاربران است و رسیدگی موردی به محتوای مجرمانه در حوزه وظایف مستقیم این بخش قرار ندارد.
وی خاطرنشان کرد: موضوعات مرتبط با تخلفات، قانون‌مندی فضای مجازی و الزامات حکمرانی از سوی بخش‌های مسئول در مرکز ملی فضای مجازی و سایر نهاد‌های ذی‌ربط پیگیری می‌شود و موارد شناسایی‌شده نیز در چارچوب سازوکار‌های تعیین‌شده به مراجع مربوط اعلام خواهد شد.
رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی در پایان تأکید کرد: توسعه گزارش‌های تحلیلی و افزایش آگاهی عمومی از ظرفیت‌های سکو‌های ایرانی می‌تواند به تقویت اعتماد کاربران، پایداری فعالیت‌های اقتصادی و رشد زیست‌بوم دیجیتال کشور کمک کند.
