اجتماعی 15:10 - 05 آذر 1401

میراث ناملموس ایران در صف یونسکو/ کدام میراث ایرانی جهانی می‌شود

خبرگزاری مهر _ گروه جامعه؛ فاطیما کریمی _ بر اساس تعریف سازمان جهانی و فرهنگی یونسکو، میراث فرهنگی به دو دسته «میراث ملموس و ناملموس» تقسیم می‌شود. میراث ناملموس برای نخستین بار در ادبیات حقوقی بین‌المللی در قالب کنوانسیون ۲۰۰۳ مطرح شد.

با تصویب این کنوانسیون جامعه بین‌المللی گام مهمی برای صیانت از میراث ناملموس که در ایران به آن میراث معنوی هم گفته می‌شود، برداشت. میراث معنوی به اقدام‌ها، نمایش‌ها، ابزارها، دانش، مهارت‌ها و مصنوعات سنتی و دستی و فضاهای فرهنگی مرتبط با آنها گفته می‌شود که جوامع، گروه‌ها و در برخی موارد افراد، آنها را به‌مثابه بخشی از میراث فرهنگی خود می‌شناسند.

این میراث از نسلی به نسل دیگر منتقل و به‌طور مداوم توسط جوامع و گروه‌ها در پاسخ به محیط، طبیعت و تاریخ بازآفرینی شده و حس هویت و استمرار را به ارمغان آورده و به این ترتیب احترام به تنوع فرهنگی و خلاقیت بشری را ترویج می‌دهند.

ایران در ۲۲ آذر ۱۳۸۴ این کنوانسیون را در مجلس به تصویب رساند و شورای نگهبان در ۱۵ دی همان سال آن را تأیید کرد و به‌عنوان چهلمین کشور عضو به کنوانسیون ۲۰۰۳ پیوست.

عضویت در این شورا راه را برای ثبت میراث معنوی کشورمان از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری وقت به‌عنوان متولی این امر از ابتدای مهرماه ۱۳۸۵ هموار کرد.

میراث ناملموس ایران در صف یونسکو/ کدام میراث ایرانی جهانی می‌شود
تصویر ساز رباب از پرونده چند ملیتی ایران، تاجیکستان و ازبکستان

غیر از صدها پرونده ثبت‌شده ملی، تاکنون ایران میراث ناملموسی مانند نوروز، موسیقی ایرانی، تعزیه، موسیقی بخشی‌های خراسان، مهارت بافت فرش عشایری قشقایی، مهارت بافت فرش کاشان، مهارت سنتی دریانوردی، آئین پهلوانی و زورخانه‌ای و… را به ثبت جهانی رسانده است.

دو روز مانده به آغاز نشست بررسی پرونده‌های میراث ناملموس

هر ساله در آذرماه نشست کمیته بین الدول حفاظت از میراث ناملموس در یکی از کشورها برگزار می‌شود و پرونده‌های پیشنهادی در آن مورد بررسی قرار می‌گیرند تا در فهرست جهانی یونسکو ثبت شوند.

این بار نیز هفدهمین نشست کمیته بین الدول حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس به میزبانی پادشاهی مراکش در شهر رباط از ۲۸ نوامبر تا ۳ دسامبر ۲۰۲۲ برگزار می‌شود. آقای سمیر آداره، سفیر و نماینده دائم پادشاهی مراکش در یونسکو، ریاست این گردهمایی سالانه را بر عهده دارد. مراسم افتتاحیه آن هم روز یکشنبه ۲۷ نوامبر ۲۰۲۲ در باشگاه سلطنتی برگزار می‌شود.

در این اجلاس کشورهای عضو درباره وضعیت فعلی پرونده‌هایی که قبلاً در فهرست حفاظت فوری ثبت کرده اند گزارش می‌دهند. از جمله کشور آذربایجان که در این بخش درباره وضعیت عنصر چوگان؛ اسب سواری سنتی قره باغ در جمهوری آذربایجان گزارش می‌دهد. همان پرونده‌ای که ایران پس از رسانه‌ای شدن موضوع؛ برای ثبتش اعتراض کرد و در نهایت چوگان محدود به قره باغ شد.

بخش مهمی که در آن نامزدهای میراث ناملموس برای جهانی شدن مورد بررسی قرار می‌گیرند ۴۶ پرونده را در برگرفته است. این پرونده‌ها یا به صورت سهمیه ملی از سوی یک کشور ارائه می‌شوند و یا به صورت پرونده‌های چند ملیتی هستند که به صورت مشارکتی از سوی بیش از دو کشور ارائه شده‌اند.

میراث ناملموس ایران در صف یونسکو/ کدام میراث ایرانی جهانی می‌شود
بازی‌های سنتی زورخانه ای، ورزش و کشتی؛ پرونده ملی آذربایجان

برخی از این عناصر یا پرونده‌ها، به دلیل شباهت‌های فرهنگی میان کشورهای همسایه مشترک هستند به همین دلیل کشورها یا آن را به صورت پرونده چند ملیتی ثبت می‌کنند یا در تلاش هستند آن عنصر را تنها به نام کشور خودشان به ثبت برسانند در این صورت یونسکو اعلام کرده هر پرونده ملی تنها می‌تواند یک سال و نیم یک بار ارائه شود اما پرونده‌های چند ملیتی محدودیتی ندارند.

پرونده‌های پیشنهادی ایران با مشارکت کشورهای دیگر

امسال در بخش بررسی نامزدها برای ثبت احتمالی در فهرست نمایندگان میراث فرهنگی ناملموس بشریت؛ ایران پرونده یلدا یا چله را به این اجلاس ارائه کرده است. این پرونده قبلاً به صورت ملی ارائه شده و مورد موافقت قرار نگرفته بود. اما این بار پرونده یلدا با کشور افغانستان به صورت مشترک بررسی خواهد شد. در این صورت هر کشوری که چنین آئینی را داشته باشد نیز می‌تواند به این پرونده افزوده شود.

مهارت ساخت و نواختن عود یا همان بربط نیز از جمله پرونده‌های پیشنهادی ایران برای بررسی در این اجلاس است. این پرونده نیز با مشارکت کشور سوریه ارائه شده است. هنر ساخت و نواختن رباب نیز سومین پرونده پیشنهادی است که با همکاری و مشارکت کشورهای ایران، تاجیکستان و ازبکستان ارائه شد.

میراث ناملموس ایران در صف یونسکو/ کدام میراث ایرانی جهانی می‌شود
حکایت‌های ملانصرالدین

پرونده جشن مهرگان را نیز ایران و تاجیکستان ارائه کردند. این پرونده از جمله پرونده‌های برگشت داده شده بود چون یونسکو اعلام کرد این جشن بیشتر از آنکه در ایران برپا باشد به صورت مفصل در تاجیکستان برگزار می‌شود به همین دلیل این پرونده توسط تاجیکستان ارائه شده و ایران به آن پیوست تا به صورت مشترک جهانی شود.

در میان پرونده‌های چند ملیتی باز هم دیده می‌شود که ترکمنستان نیز پرونده هنر سوزن دوزی به سبک ترکمنی را با همکاری ایران ارائه کرده است.

افغانستان ایران و آذربایجان، ترکیه، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان نیز به صورت مشترک پرونده نوغان داری و تولید سنتی ابریشم برای بافندگی را به صورت پرونده چند ملیتی ارائه کرده اند که شانس زیادی برای ثبت دارد چون این پرونده با مشارکت هفت کشور ارائه شده و یونسکو نیز در راستای اهداف خود این نوع پرونده‌ها را که نشان از مشارکت چندین کشور با یکدیگر است را برای ثبت در اولویت قرار می‌دهد.

فرهنگ پهلوانی، سبک کمال الدین بهزاد در هنر مینیاتوری، نخل خرما و روایت‌های ملانصرالدین در فهرست پرونده‌های پیشنهادی کشورهای دیگر قرار دارند

بررسی‌های خبرنگار مهر درباره پرونده‌های پیشنهادی کشورهای دیگر که برای ثبت در فهرست میراث ناملموس جهانی ارائه کرده اند، نشان می‌دهد؛ ایران هنوز به برخی از این پرونده‌ها به صورت کامل رسیدگی نکرده تا بتواند خود را نیز در آنها مشارکت دهد.

از طرفی برخی پرونده‌ها به صورت ملی از سوی کشورها ارائه می‌شوند که در این صورت نیز متولیان ثبت میراث فرهنگی در ایران می‌بایست روی آنها دقت بیشتری کنند شاید که قابل پیگیری باشند.

مثلاً نخل خرما، دانش، مهارت، سنت و مهارت‌های مربوط به آن با همکاری امارات، بحرین، مصر، عراق، اردن، کویت، موریتانی، مراکش، عمان، قطر، فلسطین، عربستان سعودی، سودان، تونس و یمن نیز پیشنهاد داده شده است.

روایت‌های ملانصرالدین و چند نفر دیگر از جمله افراد سخنور نیز در قالب پرونده‌ای با همکاری آذربایجان قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکیه، ترکمنستان و ازبکستان ارائه شده است.

«فرهنگ پهلوانلیق: بازی‌های سنتی زورخانه ای، ورزش و کشتی» نیز به صورت پرونده ملی از سوی آذربایجان برای ثبت پیشنهاد شد.

میراث ناملموس ایران در صف یونسکو/ کدام میراث ایرانی جهانی می‌شود
سبک هنر مینیاتور کمال الدین بهزاد پیشنهاد شده از سوی افغانستان

«سبک کمال الدین بهزاد در هنر مینیاتوری» عنوان پرونده‌ای است که افغانستان آن را به صورت ملی ارائه کرده و در شرح آن نیز نوشته که سنت مینیاتوری شامل نقاشی چهره‌ها و صحنه‌های دقیق، رنگارنگ و پیچیده به تصویر کشیده می‌شود و داستانهای اجتماعی، مسائل اقتصادی و اسطوره‌های منطقه‌ای را با استفاده از مداد، قلم مو، رنگ دانه‌های طبیعی و برگ‌های طلا یا نقره بیان می‌کند. این هنر در قندهار، بلخ، کابل، هرات و غور نیز رایج است. البته که کمال الدین بهزاد هنرمند افغانستانی بوده است.

با این وجود قرار است کارشناسان کمیته بین الدول میراث ناملموس در یونسکو همه این پرونده‌ها را طی شش روز بررسی کرده و در صورت موافقت اعضای کمیته به ثبت جهانی برسانند.

پرونده‌های پیشنهادی میراث ناملموس ایران در سال ۲۰۲۳

ایران امسال پرونده‌های پیشنهادی خود را برای بررسی در کمیته بین الدولی که قرار است در سال ۲۰۲۳ برگزار شود ارسال کرده است. پرونده‌های زیارت رضوی، هنر تذهیب و افطاری جز پرونده‌هایی هستند که نوروز ۱۴۰۱ به یونسکو ارسال شدند.

میراث ناملموس ایران در صف یونسکو/ کدام میراث ایرانی جهانی می‌شود
جشن مهرگان در تاجیکستان

پرونده زیارت رضوی به دلیل محدودیت‌های سهمیه‌ای یونسکو نتوانسته بود در اجلاس کمیته بین الدول سال گذشته مطرح شود بنابراین با تأخیر مجدد برای یونسکو ارسال شد.

پرونده برنامه پاسداری خود از زیارت رضوی نیز با موضوع ارتقای فرهنگ میزبانی از زوار حضرت رضا (ع) دومین پرونده‌ای است که در فهرست برنامه‌های خوب پاسداری یونسکو ثبت می‌شود.

افطاری نیز جزو پرونده‌های چند ملیتی خواهد بود که با همکاری ترکیه، ازبکستان ارائه می‌شود. پرونده بعدی تذهیب است که آن هم به صورت مشترک توسط ایران، ترکیه، آذربایجان، تاجیکستان و ازبکستان تدوین شد و قرار است در فهرست میراث ناملموس قرار گیرند.


11748528
 
پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار اجتماعی

اجتماعی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، در این هفته همزمان با برگزاری نمایشگاه بین المللی گردشگری تهران که از روز ۱۸ تا ۲۱ بهمن ماه در محل دائمی نمایشگاه‌ها برگزار می‌شود، ۹۲ تأسیسات گردشگری نیز در پایتخت افتتاح خواهد شد. در این میان ۶۲ دفتر خدمات مسافرتی که در مجموع ...
اجتماعی
«خبرگزاری فارس» رییس شورای شهر تهران گفت: بارها گفته ایم که نمایشگاه‌های پر مخاطب در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی برگزار نشود و به شهر آفتاب برود.
اجتماعی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر، سازمان هواشناسی اعلام کرد: امروز بارش‌های پراکنده در مناطق مرزی آذربایجان‌غربی، کردستان، خراسان‌رضوی و خراسان جنوبی، آذربایجان‌شرقی، کرمانشاه، زنجان وارتفاعات البرز غربی رخ خواهد داد. از دوشنبه با ورود سامانه بارشی به غرب کشو...
اجتماعی
«صراط نیوز» به گزارش پایگاه خبری صراط به نقل از تسنیم، پنجمین روز از جشنواره فیلم فجر بعد از سه روز نمایش سه فیلم قدری بارش سبک می‌شود و با دو فیلم روز پنجم را سپری خواهد کرد. بحث روز، مردم و سینما روز گذشته در خبری اعلام شد که اولین فیلمی که به سانس فوق‌العا...
اجتماعی
«خبرگزاری فارس» مدیرعامل سازمان عمرانی مناطق شهرداری تهران از آغاز عملیات احداث ۴ میدان میوه و تره‌بار در مناطق یک و ۴ شهرداری تهران خبر داد.
اجتماعی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، بررسی لایحه عوارض طرح ترافیک سال ۱۴۰۲ در دستور کار یکصد و بیست و هفتمین جلسه شورای شهر تهران قرار گرفت. در ابتدای بررسی این لایحه مجتبی شفیعی مدیرعامل سازمان حمل و نقل ترافیک شهرداری تهران با اشاره به عوارض طرح ترافیک گفت: درآ...
اجتماعی
«خبرگزاری فارس» رئیس کل دادگستری استان فارس از برگزاری دادگاه متهمان پرونده حادثه تروریستی حرم شاهچراغ (ع) خبر داد.
اجتماعی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر، سید احمد علوی در یکصد و بیست و هفتمین جلسه شورای اسلامی شهر تهران با بیان اینکه نمایشگاه گردشگری تهران از ۱۸ بهمن ماه در نمایشگاه بین المللی آغاز خواهد شد، اظهار کرد: گردشگری یکی از ابزار جهاد تبیین است و امیدواریم شهرداری همچن...
اجتماعی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر، یعقوب سلیمانی دبیرکل جمعیت هلال‌احمر، در جلسه شورای معاونین جمعیت گفت: سازمان جوانان هلال‌احمر مصداق پویایی این جمعیت است و اعتقاد دارم که تعالی و نشاط هلال‌احمر به سازمان جوانان وابسته است. وی ادامه داد: به همین دلیل است که ...
اجتماعی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر، مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران در حاشیه صحن امروز شورای شهر در واکنش به ماجرای اخذ عوارض از قبور اظهارداشت: آنچه در خصوص بهشت زهرا مطرح شده عوارض نیست و بهای خدمات است. وی افزود: وزارت کشور این بها را برای کل کشور اعلام کرد...

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی (ویژه)

تبلیغات متنی







































صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است