شیادی در لباس روحانیت؛ نسخه‌های معنوی و بازار خرافاتش!
باشگاه خبرنگاران جوان - این روز‌ها باید مراقب روحانی‌نما‌هایی یا افراد به‌ظاهر آخوندی باشیم که در اینستاگرام از عرفان و معنویت حرف می‌زنند، اما مردم را به سمت رمالی، خرافات و کار‌های بی‌اساس می‌برند. هر حرفی که با نام دین زده می‌شود، لزوماً حرف دین نیست و هر کسی که لباس روحانیت دارد، لزوماً راه اهل‌بیت علیهم‌السلام را نشان نمی‌دهد. نباید فریب شهرت، ظاهر مذهبی و ادعا‌های عجیب را بخوریم. باید ببینیم حرف این افراد با قرآن و احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام سازگار است یا نه. راه خدا از انجام واجبات، دوری از گناه و پیروی از اهل‌بیت علیهم‌السلام می‌گذرد، نه از نسخه‌های عجیب و ادعا‌های بی‌دلیل.
گاهی هم برای باورپذیر کردن این نسخه‌ها، از آیات قرآن استفاده می‌کنند؛ مثلاً می‌گویند فلان آیه را چند بار بخوان، فلان ذکر را در ساعت خاصی بگو یا این دستور را چند روز انجام بده تا مشکلت حل شود. درحالی‌که صرف استفاده از آیه قرآن، درستی این نسخه‌ها را ثابت نمی‌کند. باید دید این دستور‌ها چه اساسی دارند و آیا برای آنها دلیل معتبری از دین وجود دارد یا نه. قرآن را نباید دستاویز ادعا‌هایی کرد که معلوم نیست از کجا آمده‌اند.
بخشی از این انحراف‌ها ممکن است از مشکلات مالی شروع شود. کسی که نتوانسته از راه درست زندگی خود را اداره کند، ممکن است برای کسب درآمد سراغ کار‌هایی برود که مشتری بیشتری دارند. وقتی می‌بیند بازار فال‌گیری، رمالی، دعانویسی و ادعا‌های عجیب در فضای مجازی گرم است، وسوسه می‌شود که از این بازار عقب نماند. کم‌کم او هم بساطی پهن می‌کند، برای خودش مشتری جمع می‌کند و با وعده حل مشکلات مردم، دنبال درآمد می‌رود.
البته مشکلات مالی به‌تنهایی دلیل انحراف نیست بلکه مسئله از جایی شروع می‌شود که فرد برای پول درآوردن، از دین و اعتقادات مردم هزینه می‌کند.
اما کار به همین‌جا ختم نمی‌شود. کسی که وارد این مسیر شده، برای اینکه کارش را توجیه کند، به رفتار خودش رنگ دینی می‌دهد؛ مثلاً بگوید این کار‌ها را از استادانم یاد گرفته‌ام، اجازه دارم، اهل باطن هستم یا از راه‌های خاصی به این مطالب رسیده‌ام. گاهی هم چند اصطلاح دینی و روایت را کنار حرف‌هایش می‌آورد تا مردم راحت‌تر اعتماد کنند. به این ترتیب، به‌جای اینکه کار خودش را با قرآن و احادیث معتبر بسنجد، از کار خودش برای اثبات درستی راهش دلیل می‌سازد.
مشکل دیگر این است که وقتی کسی مدتی در این مسیر پیش می‌رود، کم‌کم خودش هم باور می‌کند راه درستی انتخاب کرده است. وقتی عده‌ای دورش جمع می‌شوند، از او تعریف می‌کنند و حرف‌هایش را می‌پذیرند، دیگر کمتر حاضر می‌شود در کار خودش تردید کند. هرچه شهرتش بیشتر شود، برگشتن از این مسیر هم برایش سخت‌تر می‌شود؛ چون هم درآمدش را از دست می‌دهد، هم مشتریانش را و هم جایگاهی را که در میان آنها پیدا کرده است.
این میان، مردم بیشترین آسیب را می‌بینند. کسی که گرفتار بیماری، اختلاف خانوادگی، مشکلات مالی یا نگرانی درباره آینده است، معمولاً به دنبال راه نجات می‌گردد. اگر در چنین شرایطی به این افراد اعتماد کند، ممکن است پول و وقت خود را صرف وعده‌هایی کند که هیچ پشتوانه‌ای ندارند. گاهی هم به‌جای مراجعه به پزشک، مشاور یا فرد آگاه، منتظر اثر یک دعا، طلسم یا دستور عجیب می‌ماند و مشکلش طولانی‌تر می‌شود.
آسیب، فقط مالی نیست. این افراد ممکن است ترس و نگرانی را در دل مردم بیشتر کنند؛ مثلاً به آنها بگویند کسی برایشان سحر کرده، زندگی‌شان بسته شده یا فردی در اطرافشان دشمن آنهاست. چنین حرف‌هایی می‌تواند آرامش خانواده را به هم بزند و میان زن و شوهر، فرزندان و نزدیکان اختلاف ایجاد کند. کسی که برای حل یک مشکل به دنبال آرامش بوده، گاهی با چند ادعای بی‌اساس گرفتار نگرانی‌های تازه می‌شود.
از همه بدتر، این رفتار‌ها به نام دین تمام می‌شود. وقتی مردم از یک فرد معمم یا مدعی معنویت فریب می‌خورند، ممکن است تصور کنند مشکل از اصل دین است؛ درحالی‌که باید میان تعالیم اهل‌بیت علیهم‌السلام و کار‌های بی‌دلیل کسانی که از نام دین استفاده می‌کنند، فرق گذاشت. چنین افرادی با رفتار خود اعتماد مردم را به روحانیت و معارف دینی هم آسیب می‌زنند و راه را برای بدبینی کسانی باز می‌کنند که شاید با دیدن این رفتار‌ها از دین فاصله بگیرند.
برای همین، نباید هر ادعایی را فقط به دلیل لباس روحانیت، شهرت در فضای مجازی یا نقل چند روایت پذیرفت. اگر کسی برای هر مشکلی نسخه‌ای عجیب می‌پیچد، از نیرو‌های پنهان حرف می‌زند، مردم را به پرداخت پول برای کار‌های نامعلوم تشویق می‌کند یا ادعاهایش را فراتر از پرسش و بررسی می‌داند، باید با احتیاط بیشتری به او نگاه کرد.
راه درست این است که حرف‌ها و رفتار‌های او را با قرآن، احادیث معتبر اهل‌بیت علیهم‌السلام و احکام روشن دین بسنجیم. اعتبار دینی با ادعا به دست نمی‌آید و لباس روحانیت هم مجوز فریب مردم نیست.
بهترین و مطمئن‌ترین راه برای طلب حاجت، مراجعه به دعا‌هایی است که محدثان بزرگ شیعه از احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام گردآوری کرده‌اند. اهل‌بیت علیهم‌السلام برای گرفتاری‌های انسان دعا‌ها و دستور‌های عبادی به ما آموخته‌اند؛ از طلب حاجت و آرامش دل گرفته تا پناه بردن به خدا از شرور و آفات. حتی درباره سحر و امور ناشناخته نیز دعا‌ها و تعویذ‌هایی در منابع روایی نقل شده است.
چرا به‌جای اعتماد به نسخه‌های بی‌پایه و ادعا‌های افراد ناشناس، سراغ میراثی نرویم که با ذکر منبع و سند می‌توان آن را بررسی کرد؟ البته هر دستوری که به نام دین عرضه می‌شود، معتبر نیست؛ باید میان دعا‌های نقل‌شده از اهل‌بیت علیهم‌السلام و نسخه‌هایی که افراد بدون دلیل به آنها نسبت می‌دهند، تفاوت گذاشت.
لازم است دستگاه قضایی و دادگاه ویژه روحانیت فکری جدی به این مسئله کنند و اجازه ندهند عده‌ای با سوءاستفاده از لباس روحانیت و اعتقادات مردم، در فضای مجازی بازار خرافات و نسخه‌های معنوی بی‌اساس را داغ کنند.
منبع: تسنیم
