چشم روشنی گامی در مسیر تهران به شهری دوستدار خانواده و کودک

عضو هیئت علمی گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران با تأکید بر نقش مدیریت شهری در حمایت از خانواده‌ها گفت: طرح «چشم‌روشنی» گامی در مسیر تحقق شهر دوستدار خانواده و کودک به شمار می‌رود.

فاطمه ترابی در گفت‌وگو با خبرنگار شهر درباره ابعاد جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی طرح «چشم‌روشنی» شهرداری تهران با اشاره به اینکه تولد فرزند آغاز دوره‌ای از هزینه‌های مستمر مراقبتی، تغذیه‌ای و بهداشتی است، بیان داشت: طرح «چشم‌روشنی» با ارائه اعتباری چندوجهی برای تأمین بخشی از نیازهای کودک و خانواده، رویکردی فراتر از پرداخت‌های یک‌باره دارد و می‌تواند در کاهش بخشی از فشارهای اقتصادی ماه‌های نخست زندگی کودک مؤثر باشد.

این جمعیت‌شناس با تأکید بر مسئولیت اجتماعی شهر در قبال نسل آینده تصریح کرد: فرزندآوری علاوه بر هزینه‌های خانوادگی، منافع بلندمدت اجتماعی نیز دارد. خانواده بخش عمده هزینه‌های پرورش فرزند را می‌پردازد، درحالی‌که جامعه در آینده از ثمرات حضور شهروندان توانمند و مولد بهره‌مند می‌شود. مشارکت مدیریت شهری در تأمین بخشی از هزینه‌های اولیه کودک، بیانگر این رویکرد است که کودک تنها عضو یک خانواده نیست بلکه شهروند آینده شهر نیز محسوب می‌شود.

ترابی همچنین حمایت مستقیم از مادران را یکی از ابعاد مهم سیاست‌های خانواده‌محور دانست و گفت: بخش قابل‌توجهی از هزینه‌های فرزندآوری به شکل زمان، فرصت‌های شغلی و کار مراقبتی بدون دستمزد بر دوش مادران قرار دارد. اختصاص اعتبار به مادر می‌تواند ضمن تقویت عاملیت اقتصادی او، ارزش اجتماعی کار مراقبتی و نقش مادری را به رسمیت بشناسد و به بهبود وضعیت سلامت، تغذیه و آموزش کودک کمک کند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های مدیریت شهری در حمایت از خانواده‌ها خاطرنشان کرد: تجربه مادری در فضای واقعی شهر شکل می‌گیرد؛ از معابر و ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی تا فروشگاه‌ها، بوستان‌ها و مراکز فرهنگی. شهرداری تهران می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت‌هایی همچون فروشگاه‌های شهروند، میادین میوه و تره‌بار، مراکز فرهنگی و شرکت شهر سالم، خدمات شهری را به نیازهای مادران و کودکان پیوند دهد و بدون ورود به حوزه قانون‌گذاری ملی در توسعه محیطی خانواده‌محور نقش‌آفرینی کند.

معاون پژوهشی و فناوری مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، استمرار حمایت‌ها را نیز عاملی مهم در تقویت احساس امنیت خانواده‌ها دانست و افزود: حمایت‌های قابل پیش‌بینی می‌توانند بخشی از نگرانی‌های اقتصادی خانواده را کاهش دهند. تداوم اعتبار در دو سال نخست زندگی کودک علاوه بر کمک به تأمین اقلام ضروری می‌تواند احساس همراهی اجتماعی با مادران را تقویت کند و زمینه بهره‌مندی خانواده‌ها از خدمات فرهنگی و تفریحی را فراهم آورد.

ترابی در ادامه بروزرسانی اعتبار متناسب با تورم، پیش‌بینی بودجه پایدار برای استمرار طرح، افزایش انعطاف‌پذیری در نحوه مصرف اعتبار و توسعه زیرساخت‌های شهری مناسب مادر و کودک را از جمله راهکارهای ارتقای این طرح برشمرد.

وی همچنین بر ضرورت ارزیابی مستمر و مبتنی بر شواهد تأکید کرد و گفت: سنجش آثار طرح بر وضعیت سلامت کودک، شرایط مادران و رضایت خانواده‌ها می‌تواند به شناسایی نقاط قوت و زمینه‌های بهبود کمک کند و اثربخشی حمایت‌های مدیریت شهری را در بلندمدت افزایش دهد.

این استاد دانشگاه در جمع‌بندی دیدگاه خود تأکید کرد: طرح «چشم‌روشنی» را باید بخشی از مجموعه سیاست‌های حمایتی خانواده دانست که در کنار سایر اقدامات اقتصادی، اجتماعی و زیرساختی می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی خانواده‌ها و شکل‌گیری شهری دوستدار مادر، کودک و خانواده کمک کند.

انتهای پیام/