ازدواج با یک نفر، زندگی با دو گذشته مالی!

باشگاه خبرنگاران جوان - وقتی پای سفره عقد مینشینیم، فقط با همسرمان عهد نمیبندیم؛ ما در واقع داریم با فایلهای بایگانینشدهی گذشتهمان وارد یک زندگی مشترک میشویم.
معصومه حاتمی، زوجدرمانگر، معتقد است که هر کدام از ما، یک «سناریوی مالی» داریم که سالها پیش توسط والدینمان نوشته شده است. یکی با ترسِ از فقر بزرگ شده و «پسانداز» را مثل یک سنگرِ امن میبیند، و دیگری با طعمِ آزادی، «خرج کردن» را مساوی با لذت بردن از زندگی میداند.
اما دردسر دقیقاً از جایی شروع میشود که این دو سناریو زیر یک سقف با هم رو به رو میشوند؛ چون هر کدام در دنیایِ باورهای شخصیِ خودشان زندگی میکنند. دکتر حاتمی معتقد است کلیدِ آرامش، نه در تغییرِ رفتار همسر، بلکه در رمزگشایی از ۳ تفاوتِ بنیادین است که زوجین معمولاً تا قبل از بروزِ بحران، حتی به حرف زدن دربارهشان فکر هم نمیکنند.
این زوج درمانگر میگوید: «در ازدواج ما با باورهای مالی خودمان وارد زندگی مشترک میشویم. هر فرد، چه زن و چه مرد، پیش از ازدواج تجربهها و باورهایی درباره پول پیدا میکند. این باورها ممکن است از خانواده، شرایط دوران کودکی، تجربههای اقتصادی، ارزشها و اتفاقات مهم زندگی شکل گرفته باشند.»
او برای روشنتر شدن این تفاوت عمیق، دو الگوی رفتاری رایج را مثال میزند و توضیح میدهد: «برای مثال، فردی که در خانوادهای با مشکلات مالی بزرگ شده است، ممکن است همیشه به خودش بگوید باید پسانداز کند؛ زیرا ذهن او پسانداز را مهمترین راه ایجاد امنیت میداند. در مقابل، فردی که همیشه به استقلال مالی اهمیت داده یا در خانوادهای بدون مشکلات اقتصادی بزرگ شده است، ممکن است حساسیت کمتری نسبت به کنترل مخارج داشته باشد و ترجیح بدهد آزادانه پول خود را خرج کند.».
اما فاجعه از کجای رابطه کلید میخورد؟
دقیقاً از همانجایی که این دو دنیای متفاوت روبهروی هم مینشینند و زبانِ ترجمه رفتارهای یکدیگر را بلد نیستند. دکتر حاتمی با اشاره به سوءتفاهمهای فرسایشی میگوید: «هیچکدام از این دو نگاه لزوماً اشتباه نیستند؛ اما اگر زوجین درباره این تفاوتها صحبت نکنند، ممکن است به سوءتفاهمهای بزرگی تبدیل شوند. برای مثال، یکی از زوجین میگوید: باید هر ماه بخشی از درآمدمان را پسانداز کنیم؛ اما دیگری پاسخ میدهد: پس چه زمانی قرار است زندگی کنیم؟ چرا همیشه باید نگران آینده باشیم؟»
این روانشناس و زوجدرمانگر لایههای پنهان این مشاجره را واکاوی میکند: «در چنین گفتوگویی، نفر اول به دنبال امنیت است و نفر دوم به دنبال لذت بردن از زندگی. اگر این تفاوتها با برچسبهایی مانند خسیس، بیفکر یا بیمسئولیت همراه شوند، اختلاف عمیقتر خواهد شد. اما اگر نیازهای پشت این رفتارها شناخته شوند، زوجین میتوانند بهجای جنگیدن با یکدیگر، راهحل مناسبی پیدا کنند.»
۳ تله مالی که پیش از امضای عقدنامه باید خنثی شوند
برای اینکه پیش از شروع زندگی یا حتی در میانه راه، خانهتان به میدان مینِ فاکتورها تبدیل نشود، باید مرزهای مالی شفاف شوند. دکتر معصومه حاتمی سه تفاوت محوری و چالشبرانگیز را برمیشمارد که نادیده گرفتنشان رابطه را به بنبست میکشاند:
پسانداز در برابر خرج کردن!
«یکی از افراد ممکن است برای آینده پسانداز کند و دیگری به تجربهها و نیازهای امروز اهمیت بیشتری بدهد. در جلسات مشاوره پیش از ازدواج بهتر است درباره میزان درآمد، اعتقاد به پسانداز و نحوه نگهداری پول سؤال شود. برای مثال، آیا پسانداز باید در حساب مشترک باشد یا هر فرد حساب جداگانهای داشته باشد؟»
امنیت در برابر استقلال!
«یکی از زوجین ممکن است از داشتنِ حساب مشترک و تصمیمگیری کاملاً هماهنگ احساس امنیت کند؛ اما دیگری به مقداری پول شخصی و آزادی در تصمیمهای کوچک نیاز داشته باشد.» وقتی این تفاوت به رسمیت شناخته نشود، یکی از طرفین حس کنترلشدن پیدا میکند و دیگری حس طرد شدن و پنهانکاری!
برنامهریزی در برابر انعطاف!
«یکی از زوجین دوست دارد تمام مخارج از قبل مشخص و ثبت شوند؛ اما دیگری ترجیح میدهد بخشی از درآمد را آزادانه خرج کند. ممکن است یک نفر بخواهد تمام هزینهها، از قبضها و خرید مواد غذایی تا مخارج شخصی، دقیقاً ثبت شوند؛ اما همسرش از این میزان کنترل احساس ناراحتی و خفگی کند.»
تفاوتها ناسازگاری نیستند، اگر...
آیا وجود این تفاوتها در یک رابطه به این معنی است که دو نفر برای هم ساخته نشدهاند؟ پاسخ حاتمی قاطعانه منفی است. او این گفتوگو را با یک پرسش تعیینکننده به پایان میرساند و خط پایانی بر قضاوتهای شتابزده میکشد: «تفاوت در این ترجیحات به معنای ناسازگاری قطعی نیست. مسئله اصلی این است که آیا زوجین میتوانند درباره این تفاوتها مذاکره کنند و به توافق برسند؟»
منبع: فارس











