جنگ اراده ها، روایتی از وضعیت فعلی جنگ آمریکا علیه ایران
در ماه هفتم از جنگ تحمیلی سوم، وضعیت میان ایران و آمریکا در یک «بن‌بست فرسایشی» قرار گرفته است که در آن هر دو طرف هزینه‌های سنگینی می‌پردازند، اما هیچ‌کدام قادر به تحمیل اراده خود بر دیگری نیست. سه لایه هم‌زمان در جریان است. طرح نظامی آمریکا و اسرائیل برای حملات «کوتاه اما شدید» پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، جنگ اقتصادی با هدف «انزوای مطلق» که پیش‌بینی‌های فروپاشی آن شکست خورده، و یک «پیشنهاد سازش» قطر/پاکستان که در پس‌زمینه در حال چرخش است. ایران با بستن کامل تنگه هرمز و تشدید حملات به کشتیرانی، اهرم اصلی خود را حداکثر کرده است. این یادداشت، با تکیه بر مستندات میدانی و چارچوب فکری رهبران انقلاب، نشان می‌دهد که «تاب‌آوری» متغیر تعیین‌کننده این مرحله است و هر تحلیلی که «طرح حمله» را علت اصلی بحران ببیند، در دام روایت‌ها افتاده است.
اهمیت این تحلیل هنگامی دوچندان می‌شود که دریابیم دشمن تمام توان خود را بر دو نقطه متمرکز کرده است: «تاب‌آوری مردم» و «ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان» . رهبر معظم انقلاب در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ این دو نقطه را دقیقاً به عنوان کانون جنگ ترکیبی دشمن شناسایی کردند. اگر این تحلیل درست خوانده نشود، خطر آن است که «طرح حمله جدید» به عنوان علت اصلی بحران تلقی شود، در حالی که علت اصلی «بن‌بست راهبردی» است: آمریکا نمی‌تواند ببرد و نمی‌تواند عقب‌نشینی کند.
نیویورک‌تایمز به نقل از مقامات آگاه گزارش داده است که آمریکا و اسرائیل «طرح‌های مشخصی» برای ازسرگیری حملات «کوتاه اما شدید» پس از انتخابات میان‌دوره‌ای تدوین کرده‌اند . اهداف احتمالی شامل زیرساخت‌های انرژی، تأسیسات هسته‌ای و زرادخانه موشکی و پهپادی است . وزیر دفاع آمریکا هگست در سفر به اسرائیل با نتانیاهو درباره این طرح‌ها گفتگو کرده است .
اما این «طرح» با «اجرا» فاصله اساسی دارد. ترامپ بارها طرح‌های بازگشت به عملیات گسترده را وتو کرده و اکنون نیز تردید دارد. او در ۳۰ مهر گفت: «بیشتر مردم معتقدند که پس از انتخابات در ایران دست به کاری خواهیم زد؛ باید ببینیم چه اتفاقی می‌افتد» . این جمله، خود اعتراف به عدم قطعیت است. نیویورک‌تایمز نیز تأکید کرده که ترامپ احتمالاً تا پس از انتخابات صبر می‌کند و از حمله به پالایشگاه‌ها اجتناب خواهد کرد، زیرا نمی‌خواهد قیمت بنزین بیشتر افزایش یابد
وزیر خزانه‌داری آمریکا از «فشار حداکثری» به «کمپین انزوای مطلق» روی آورده است. فرمانده سنتکام ادعا کرده که محاصره دریایی «نفوذناپذیر» است و ایران «هیچ صادرات و وارداتی از راه دریا ندارد» . اما این ادعا با واقعیت میدانی فاصله دارد: ایران همچنان از مسیرهای زمینی و فروش نفت ذخیره‌شده صادرات محدود دارد.
مهم‌تر آنکه پیش‌بینی فروپاشی دو هفته‌ای که بسنت در ۵ مهر مطرح کرده بود، تا ۱۹ مهر محقق نشد و دلار حتی از سقف خود عقب نشست. رهبر انقلاب در پیام هفته دولت (شهریور ۱۴۰۵) صریحاً فرمودند: «بی‌تردید هر سخن ناامیدکننده و تضعیف‌کننده انگیزه‌های ملی... ممنوع است.» این یک خط قرمز برای تحلیل است: نه فروپاشی‌گرایی، نه پیروزی‌گرایی.
سخنگوی سپاه در ۲۹ مهر اعلام کرد: «تنگه هرمز صددرصد بسته است و هیچ اجازه‌ای برای عبور و مرور نمی‌دهیم» . ناوهای آمریکایی از فاصله ۷۰۰ کیلومتری تنگه خارج شده‌اند . سپاه در ۳۰ مهر از اصابت به چهار کشتی «متخلف» و برخورد سه کشتی دیگر با مین خبر داد .
این یک «بازدارندگی تهاجمی» است ایران نه تنها تنگه را بسته، بلکه با هدف قرار دادن کشتی‌های متخلف، هزینه عبور غیرمجاز را افزایش داده است. سخنگوی سپاه تأکید کرد «کل ذخیره نفت قابل دسترس آمریکا ۱۱۰ میلیون بشکه است؛ اگر تنگه باز است چرا می‌گویند تنگه باز است؟ خب باز است. عقلای جهان می‌فهمند تنگه باز نیست» .
قطر و پاکستان یک «پیشنهاد میانه» به ایران و آمریکا ارائه کرده‌اند که گفته می‌شود «پاسخ مثبت» هر دو طرف را دریافت کرده است. عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، آن را به مقامات ایرانی در تهران منتقل کرده است . بر اساس این پیشنهاد، ایران با بازرسی مخفیانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیسات هسته‌ای خود موافقت می‌کند و در مقابل، آمریکا اجازه می‌دهد ایران سود ۶ میلیارد دلار دارایی مسدودشده در قطر را دریافت کند .
این پیشنهاد نشان می‌دهد که کانال دیپلماتیک فعال است و واشنگتن به دنبال «راه خروجی» است که «پیروزی» جلوه کند. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در ۳۰ مهر گفت: «هدف ما این نیست که تا سال ۲۰۲۹ دوام بیاوریم، بلکه پایان دادن به جنگ با شرایطی است که احتمال وقوع درگیری دیگری را کاهش دهد» .
وضعیت فعلی یک «بن‌بست فرسایشی با خطر تشدید» است. احتمال حمله نظامی جدید پس از ۱۲ آبان وجود دارد، اما قطعی نیست. جنگ اقتصادی ادامه دارد، اما پیش‌بینی‌های فروپاشی شکست خورده است. ایران با بستن کامل هرمز، اهرم اصلی خود را حداکثر کرده است. «پیشنهاد سازش» قطر/پاکستان نشان می‌دهد که راه خروج دیپلماتیک در حال جستجو است.
همان‌گونه که رهبر شهید انقلاب وعده داده بودند: «کار را مردم تمام خواهند کرد»، و رهبر جدید انقلاب تأکید کردند: «قدرت شما در صحنه، ضامن اقتدار نظام است»، آینده از آنِ ملتی است که با «تاب‌آوری» خود، محاسبات دشمن را تغییر دهد. به فضل الهی، آینده از آنِ ماست؛ همان‌گونه که وعده الهی فرموده: «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ»
۱۴۰۵/۰۷/۳۰
اگر این نوشته را مفید یافتید، لطفاً خواندن آن را به دیگران نیز پیشنهاد دهید.
