نظامی‌سازی خلیج فارس امنیت زیستی و غذایی منطقه را به خطر می‌اندازد

باشگاه خبرنگاران جوان - سازمان حفاظت محیط زیست جمهوری اسلامی ایران، با اعلام اینکه محیط زیست، قربانی خاموش منازعات است، نسبت به تبعات «نظامی‌سازی فزاینده» در خلیج فارس و دریای عمان و تبعات بالقوه و بالفعل آن بر محیط زیست منطقه و جهان به کشور‌های منطقه هشدار داد.

این هشدار طی نامه‌ای خطاب به وزرای محیط زیست امارات متحده عربی، بحرین، کویت، عربستان سعودی، قطر و عمان اعلام شده است.

در این نامه آمده است: «خلیج فارس و دریای عمان، به‌عنوان پهنه‌هایی با ویژگی‌های اکولوژیک منحصر‌به‌فرد و شکننده، نقش حیاتی در تأمین امنیت غذایی، اقتصادی و زیستی میلیون‌ها نفر از ساکنان منطقه ایفا می‌کنند. هرگونه بی‌ثباتی یا درگیری نظامی در این منطقه، مستقیماً اکوسیستم‌های دریایی، تنوع زیستی، منابع آب و خاک، کیفیت هوا و سلامت انسان‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.»

در این نامه، به تبعات جنگ‌های پیشین در منطقه همچون «تخریب زیرساخت‌های نفتی»، «نشت گسترده آلاینده‌ها»، «انتشار مواد شیمیایی خطرناک» و «آسیب به زیستگاه‌های ساحلی و دریایی» اشاره شده که پیامد‌هایی ماندگار و فرامرزی برجای می‌گذارند و «آثار این خسارات همچنان در آب‌ها، رسوبات دریایی و چرخه‌های زیستی منطقه قابل مشاهده است.»

در بخش دیگری از این نامه، با اشاره به حملهٔ ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به تأسیسات صلح‌آمیز هسته‌ای کشور و نگرانی‌های عمیق در پی این حمله دربارهٔ نشت مواد خطرناک و «تهدید کم‌سابقهٔ ایمنی زیستی و هسته‌ای» آمده است: «هرگونه آسیب به چنین تأسیساتی می‌تواند منجر به انتشار مواد پرتوزا، آلودگی منابع آب و خاک، تهدید سلامت نسل‌های کنونی و آینده، و بروز فجایع زیست‌محیطی غیرقابل جبران شود. مخاطرات این‌گونه اقدامات محدود به مرز‌های جغرافیایی نبوده و تبعات آن کل منطقه و حتی فراتر از آن را در بر می‌گیرد.»

این نامه همچنین اضافه می‌کند: «استمرار تهدید به عملیات نظامی، استقرار تسلیحات پیشرفته و حضور ناو‌های دارای سوخت هسته‌ای در این پهنه‌های حساس، با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل در تعارض است.»

اشاره به بند ۲ ماده ۴ منشور ملل متحد، که بر اساس آن «هرگونه تهدید به توسل به زور یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی کشور‌ها ممنوع است و دولت‌ها متعهد به حفظ صلح و امنیت بین‌المللی می‌باشند» بخش دیگری از این نامه است که در ادامه آن آمده است: «همچنین مطابق اصول حقوق بین‌الملل محیط زیست و قواعد مرتبط در حقوق بشردوستانه بین‌المللی، دولت‌ها موظف‌اند از وارد آمدن خسارات گسترده، بلندمدت یا شدید به محیط زیست طبیعی جلوگیری نموده و اصل پیشگیری و احتیاط را رعایت نمایند. بدیهی است تداوم چنین رویکرد‌هایی نه تنها ثبات سیاسی، بلکه امنیت زیست‌محیطی منطقه را نیز به مخاطره می‌اندازد.»

در این نامه با بیان اینکه «محیط زیست، قربانی خاموش منازعات است» خطاب به وزرای محیط زیست منطقه آمده است: «با توجه به مسئولیت مشترک ما در قبال حفاظت از محیط زیست و اجرای تعهدات ناشی از اسناد بین‌المللی مرتبط، ضروری است وزرای محیط زیست منطقه با رویکردی مسئولانه و فراتر از ملاحظات سیاسی کوتاه‌مدت، نسبت به این تحولات واکنش نشان دهند.»

در این نامه از «دیپلماسی محیط زیستی» به‌عنوان پلی برای کاهش تنش‌ها و تقویت اعتمادسازی در منطقه یاد شده و آمده است: «امروز بیش از هر زمان دیگر، نیازمند صدایی واحد برای جلوگیری از تبدیل خلیج فارس و دریای عمان به عرصه آزمون خطرناک‌ترین سلاح‌ها و رقابت‌های پرمخاطره نظامی هستیم.»