هشدار پلیس به پیام‌رسان‌های ایرانی برای امنیت داده های کاربران

باشگاه خبرنگاران جوان - سرهنگ رامین پاشایی، رئیس مرکز امداد و فوریت‌های سایبری پلیس فتا فراجا، با اشاره به افزایش استفاده از پیام‌رسان‌ها و سکو‌های بومی اظهار کرد: هر جا که کاربران حضور داشته باشند، مجرمان سایبری نیز برای سوءاستفاده از این فضا فعال می‌شوند. انتظار طبیعی کاربران از پلتفرم‌های داخلی این است که اطلاعات و داده‌های آنان در مقایسه با سکو‌های خارجی از امنیت بیشتری برخوردار باشد.

وی افزود: امروز دیگر با یک یا دو کاربر مواجه نیستیم، بلکه میلیون‌ها نفر از یک سکوی داخلی استفاده می‌کنند و اگر الزامات امنیتی در این بستر‌ها رعایت نشود، اطلاعات شخصی و به‌ویژه داده‌های مالی کاربران در معرض خطر قرار خواهد گرفت.

رئیس مرکز امداد و فوریت‌های سایبری پلیس فتا با تأکید بر مسئولیت صاحبان سکو‌ها و پیام‌رسان‌های داخلی گفت: ارائه‌دهندگان این خدمات موظف‌اند زیرساخت‌های خود را به‌صورت مستمر به‌روزرسانی و ایمن‌سازی کنند و در این زمینه هیچ‌گونه سهل‌انگاری قابل قبول نیست.

پاشایی تصریح کرد: اگر صاحبان این سکو‌ها در انجام به‌روزرسانی‌های امنیتی کوتاهی کنند، حجم گسترده‌ای از کاربران متحمل خسارت خواهند شد و در نتیجه نشت اطلاعات، زمینه برای ارسال پیام‌های آلوده، لینک‌های جعلی و حملات سایبری فراهم می‌شود.

وی با بیان اینکه دستگاه‌های نظارتی نیز باید در این حوزه نقش فعال‌تری ایفا کنند، گفت: نهاد‌های مسئول، از جمله سازمان بازرسی کل کشور، باید بر عملکرد سکو‌های دارای کاربران گسترده نظارت داشته باشند و در صورت بروز قصور، مسئولان مربوطه پاسخگو باشند.

رئیس مرکز امداد و فوریت‌های سایبری پلیس فتا خاطرنشان کرد: یکی از مزیت‌های سکو‌های داخلی نسبت به پیام‌رسان‌های خارجی، امکان شناسایی سریع‌تر مجرمان سایبری است. هرگاه لینک یا محتوای آلوده‌ای در این سکو‌ها منتشر شود، با استفاده از سامانه‌های رصد و گزارش‌های مردمی، در کوتاه‌ترین زمان ممکن آن را شناسایی، مسدود و حذف می‌کنیم، اما این اقدامات به‌تنهایی کافی نیست و نظارت مستمر باید به‌صورت دائمی ادامه داشته باشد.

وی ادامه داد: در بسیاری از پرونده‌ها مشاهده شده است که پیام‌های جعلی با استفاده از نام واقعی افراد و عباراتی مانند «مرضیه حاجی‌پور عزیز» یا «فرهیخته عزیز» برای کاربران ارسال می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد بخشی از اطلاعات کاربران در اختیار مجرمان قرار گرفته و همین مسئله باعث جلب اعتماد افراد و کلیک روی لینک‌های آلوده می‌شود؛ اقدامی که برای آلوده شدن تلفن همراه یا سرقت اطلاعات کافی است.

پاشایی با اشاره به افزایش پیامک‌های فریبنده گفت: برخی کاربران پیامک‌هایی با عنوان به‌روزرسانی اینترنت‌بانک، دریافت کارت سوخت یا سایر خدمات دریافت می‌کنند که در آن نام، شماره تلفن یا حتی کد ملی آنان درج شده است. این مسئله ناشی از نشت اطلاعات عمومی است و باید ریشه‌های آن شناسایی شود.

وی افزود: بخشی از این اطلاعات هنگام عضویت در باشگاه مشتریان فروشگاه‌های زنجیره‌ای، خرید از فروشگاه‌های اینترنتی یا استفاده از خدمات مختلف در اختیار مراکز ارائه‌دهنده خدمات قرار می‌گیرد و پرسش اساسی این است که این داده‌ها چگونه و با چه سطحی از امنیت نگهداری می‌شوند.

رئیس مرکز امداد و فوریت‌های سایبری پلیس فتا تأکید کرد: پلیس در جریان رسیدگی به پرونده‌ها، آسیب‌پذیری‌های موجود را به سکو‌ها و پلتفرم‌ها اطلاع می‌دهد، اما لازم است این مجموعه‌ها در کسری از ثانیه نسبت به حذف منبع آلودگی و افزایش ضریب امنیتی خود اقدام کنند.

وی با اشاره به حساسیت موضوع حفاظت از داده‌ها اظهار کرد: اگر در سکو‌های پرکاربر غفلت و سهل‌انگاری صورت گیرد، احتمال نشت گسترده اطلاعات وجود دارد؛ از همین رو معتقدم کشور نیازمند یک بازنگری و اصلاح اساسی در حوزه مدیریت و حفاظت از داده‌ها و اطلاعات است.

پاشایی همچنین به کاربران توصیه کرد هنگام دریافت پیامک یا پیام در پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی، به فرستنده آن توجه کنند و گفت: سازمان‌ها، بانک‌ها و دستگاه‌های رسمی معمولاً پیام‌های خود را با شناسه اختصاصی یا ماسک رسمی ارسال می‌کنند و کاربران نباید به پیام‌هایی که از شماره‌های ناشناس ارسال می‌شود اعتماد کنند. همچنین پیش از هرگونه اقدام، از طریق روابط عمومی سازمان مربوطه صحت پیام را استعلام بگیرند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نزدیک شدن ایام اربعین حسینی، نسبت به افزایش فعالیت مجرمان سایبری هشدار داد و گفت: براساس تحلیل پرونده‌های پلیس فتا و تجربیات سال‌های گذشته، مهم‌ترین شگرد کلاهبرداران در این ایام ارسال پیام‌هایی با عنوان دریافت وام اربعین، برنده شدن سفر زیارتی، دریافت بلیت یا سایر خدمات مرتبط با اربعین است که کاربران را به پرداخت وجه یا ورود به لینک‌های جعلی ترغیب می‌کند.

رئیس مرکز امداد و فوریت‌های سایبری پلیس فتا افزود: رزرو جعلی هتل و اماکن اقامتی، فروش بلیت‌های تقلبی هواپیما و اتوبوس و دریافت وجه از زائران از دیگر شگرد‌های رایج مجرمان سایبری است که هم در سکو‌های داخلی و هم در پیام‌رسان‌های خارجی مشاهده می‌شود.

وی با اشاره به تجربه شخصی خود گفت: حتی برای من نیز پیامکی با عنوان برنده شدن مبلغی برای سفر اربعین ارسال شده بود که در صورت کلیک روی آن، امکان سوءاستفاده از اطلاعات و تلفن همراه وجود داشت.

پاشایی همچنین به زائران توصیه کرد: در طول مسیر از اتصال به شبکه‌های وای‌فای ناشناس خودداری کنند، تلفن همراه خود را در اختیار افراد غریبه قرار ندهند و در استفاده از رومینگ نیز نهایت دقت را داشته باشند.

وی خاطرنشان کرد: همکاران پلیس فتا به‌صورت ۲۴ ساعته در تمامی پایانه‌های مرزی مستقر هستند و در صورت بروز هرگونه مشکل، زائران می‌توانند به آنان مراجعه کنند. همچنین در صورت نیاز به خدمات اضطراری سایبری، شماره ۰۹۶۳۸ به‌صورت شبانه‌روزی آماده ارائه راهنمایی، مشاوره و خدمات تخصصی است.

رئیس مرکز امداد و فوریت‌های سایبری پلیس فتا در پایان با تأکید بر ارتقای دانش سایبری شهروندان گفت: کاربران باید از کلیک روی هرگونه لینک ناشناس خودداری کنند و حتی در صورت دریافت لینک‌هایی که ظاهراً متعلق به بانک‌ها یا سازمان‌های رسمی است، ابتدا از طریق روابط عمومی یا مراجع رسمی، صحت آن را بررسی کنند تا از دارایی و اطلاعات شخصی خود محافظت شود.