آخرین جزئیات از معاملات برق در بورس انرژی/ قیمت‌های برق در بورس انرژی حاصل تجمیع عرضه و تقاضا برق است

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  - محمود کریمی معاون توسعه بازار بورس انرژی ایران در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: از ابتدای سال، علی‌رغم نوساناتی که در ارزش معاملات بورس انرژی وجود داشته، بازار برق این بورس بر اساس تکالیف قانون برنامه هفتم روندی رو به رشد و مثبت را طی کرده است. این نوسانات عمدتاً ناشی از شرایط اقتصادی و همچنین شرایط جنگی حاکم بر کشور بوده، اما در مجموع روند بازار‌های برق بورس انرژی مثبت و نویدبخش توسعه مبادلات برق در این بازار است.

او افزود: از ابتدای سال تاکنون، نزدیک به ۱۴ درصد از ارزش معاملات برق در بورس انرژی به تابلوی برق عادی اختصاص یافته است. همچنین تابلوی برق سبز ۲۱ درصد از ارزش معاملات را به خود اختصاص داده و ۶۵ درصد از ارزش معاملات نیز در تابلوی برق آزاد ثبت شده است.

معاون توسعه بازار بورس انرژی ایران درباره ایجاد تابلوی جدید برای معاملات برق اظهار کرد: ظرفیت‌های فعلی زیرساختی و اجرایی بورس انرژی ایران پاسخگوی نیاز‌های قانونگذار در آیین‌نامه اجرایی بند «ب» ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم است و در حال حاضر برنامه‌ای برای ایجاد تغییر در تابلو‌ها و بازار‌های بورس انرژی ایران وجود ندارد. قرار است توسعه معاملات برق از طریق همین ظرفیت‌های موجود انجام شود و در کوتاه‌مدت تغییری در ساختار تابلو‌ها و بازار‌های بورس انرژی متصور نیست.

کریمی در خصوص سامانه برخط معاملات برق و گواهی سوخت نیروگاهی نیز گفت: سامانه برخط معاملات برق بزرگ‌ترین کمکی که به فعالان این بازار می‌کند، این است که بتوانند متناسب با نیاز، رصد و پیش‌بینی خود از بازار، به‌صورت مستقیم خرید و فروش برق را از طریق سامانه معاملات برخط انجام دهند. این موضوع بخشی از فرآیند‌های اجرایی را تسهیل و الکترونیکی می‌کند و در نهایت به افزایش نقدشوندگی و شفافیت بازار کمک خواهد کرد. همچنین تسهیل فرآیند سفارش‌گذاری در سمت خرید و فروش، بر فرآیند قیمت‌گذاری برق نیز اثرگذار خواهد بود.

او درباره توسعه تابلوی برق آزاد و معاملات برق سبز نیز گفت: بزرگ‌ترین کمکی که این بازار‌ها به نیروگاه‌ها و حل ناترازی برق کشور می‌کنند، این است که عمده طرح‌های توسعه نیروگاهی بر اساس قیمت‌های کشف‌شده در تابلو‌های بورس انرژی امکان‌سنجی و تدوین می‌شوند. هرچه این قیمت‌ها کاراتر و حاصل رقابت بیشتر میان عرضه و تقاضا باشند، کیفیت مطالعات اقتصادی پروژه‌ها نیز افزایش خواهد یافت و این موضوع می‌تواند به افزایش سرمایه‌گذاری در صنعت نیروگاهی و در نهایت کمک به رفع ناترازی برق منجر شود.

او افزود: این هدف از طریق افزایش سهم معاملات برق در بورس انرژی محقق خواهد شد؛ موضوعی که قانونگذار نیز در ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم بر آن تأکید کرده است. به نظر نمی‌رسد مانع جدی در این مسیر وجود داشته باشد و اراده لازم نیز در بدنه وزارت نیرو برای تحقق اهداف تعیین‌شده در ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم وجود دارد.

معاون توسعه بازار بورس انرژی ایران درباره نحوه کشف قیمت برق در بورس انرژی و گلایه‌هایی درباره بالا بودن قیمت برق مطرح می‌شود، گفت: قیمت برق در بورس انرژی ایران حاصل تجمیع عرضه و تقاضاست. مهم‌ترین عامل اثرگذار بر این فرآیند، ناترازی برق کشور است که به‌عنوان یک متغیر اثرگذار بر عرضه و تقاضا، نقش تعیین‌کننده‌ای در قیمت‌های کشف‌شده در تابلو‌های بورس انرژی دارد.

او ادامه داد: صنایعی که از بهره‌وری بیشتری برخوردارند و سهم هزینه برق در بهای تمام‌شده محصولات آنها کمتر است، امکان خرید برق با قیمت‌های بالاتر را دارند و در مقابل می‌توانند در ایام اوج مصرف نیز تولید خود را ادامه دهند که از نظر اقتصادی برای آنها صرفه بیشتری خواهد داشت. در نهایت، این تجمیع عرضه و تقاضاست که قیمت برق را در تابلو‌های بورس انرژی ایران تعیین می‌کند و بورس انرژی صرفاً به‌عنوان یک پلتفرم بازار، هیچ‌گونه دخل و تصرفی در فرآیند کشف قیمت ندارد؛ همان‌گونه که این سازوکار در بورس‌های انرژی سایر کشور‌های جهان نیز اجرا می‌شود.

کریمی در پایان با اشاره به هدف قانون برنامه هفتم توسعه مبنی بر رساندن سهم معاملات برق در بورس انرژی به ۶۰ درصد گفت: تحقق این هدف نیازمند اصلاحات مقرراتی یا زیرساختی خاصی نیست و صرفاً به آیین‌نامه اجرایی نیاز داشت که این آیین‌نامه در ۲۲ اردیبهشت‌ماه امسال توسط هیئت محترم وزیران ابلاغ شد. بر اساس این آیین‌نامه، چند دستورالعمل نیز باید تدوین شود که هم‌اکنون با همکاری وزارت نیرو در دست تهیه است. امیدواریم هرچه سریع‌تر زیرساخت‌های قانونی اجرای این آیین‌نامه فراهم شود تا بتوانیم میزبان حداقل ۶۰ درصد از ارزش مبادلات برق کشور باشیم و به سهم خود در افزایش کارایی این بازار، توسعه سرمایه‌گذاری در صنعت نیروگاهی و کاهش ناترازی برق نقش‌آفرینی کنیم.