اقتدار دیپلماتیک ایران در قلب عمان

باشگاه خبرنگاران جوان، سمیه خلیلی - در حالی که دستگاه‌های رسانه‌ای غرب تلاش می‌کنند ایستادگی بر حقوق ملی را "فرصت‌سوزی" جلوه دهند، واقعیت‌های میدانی در صحنه دیپلماسی روایت دیگری را بازگو می‌کنند. گزارش اخیر روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال از روند مذاکرات غیرمستقیم در عمان، پرده از حقیقتی برداشته است که تحلیلگران سیاسی آن را «بازگشت به عصر اقتدار هسته‌ای ایران» می‌نامند. طبق این گزارش، تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران با اتخاذ موضعی نفوذناپذیر، درخواست‌های زیاده‌خواهانه واشنگتن را که شامل توقف غنی‌سازی و انتقال سوخت هسته‌ای به خارج از کشور بود، به‌طور کامل رد کرده است.



منبع مذکور تاکید می‌کند که ایران در شرایطی بر مواضع خود پافشاری کرده که تحت شدیدترین فشار‌های اقتصادی و لفاظی‌های نظامی قرار دارد. اما سوال اینجاست: چرا فشار‌ها نتیجه عکس داده است؟ پاسخ را باید در انسجام داخلی و پیشرفت‌های فنی بی‌بازگشت ایران جست‌و‌جو کرد. ایران امروز نه از موضع نیاز، بلکه از موضع یک قدرت تثبیت‌شده هسته‌ای پشت میز نشسته است.

شکست راهبرد فشار حداکثری؛ تهران دست برتر را دارد



گزارش وال استریت ژورنال با لحنی که حاکی از ناامیدی محافل غربی است، اشاره می‌کند که ایران "فرصت" پیشنهادی آمریکا را نپذیرفته است. اما در تحلیل واقع‌بینانه، آنچه غرب آن را فرصت می‌نامد، در واقع تلاشی برای خلع سلاح علمی و راهبردی ایران بود. رد درخواست توقف غنی‌سازی توسط عباس عراقچی و تیم همراه، نشان‌دهنده این پیام صریح به کاخ سفید است که دوران "تعهد در برابر هیچ" به پایان رسیده است.



به اذعان وال استریت ژورنال، این موضع سرسختانه در زمانی اتخاذ می‌شود که ایران ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود را در سطوح بالا حفظ کرده و تأسیسات خود را فراتر از هرگونه تهدید نظامی بازسازی کرده است. این یعنی ابزار "تهدید" که زمانی لبه تیز دیپلماسی آمریکا را تشکیل می‌داد، اکنون به کندترین حد خود رسیده است. اقتدار ایران در مسقط ثابت کرد که نظام اسلامی توانسته است با هوشمندی راهبردی، تحریم را به فرصتی برای بومی‌سازی کامل چرخه سوخت تبدیل کند.



تحلیلگران بین‌المللی بر این باورند که تهران با آگاهی دقیق از شکاف‌های سیاسی در داخل واشنگتن و درگیر بودن دولت آمریکا در بحران‌های جهانی دیگر (نظیر جنگ اوکراین و تنش‌های شرق آسیا)، به این نتیجه رسیده است که زمان امتیاز دادن به غرب گذشته است. اکنون این غرب است که برای جلوگیری از پیشرفت‌های بیشتر ایران، به یک توافق نیاز مبرم دارد.

حقوق هسته‌ای؛ خط قرمز عبورناپذیر جمهوری اسلامی



بخش مهمی از گزارش وال استریت ژورنال به پافشاری ایران بر معاهدات بین‌المللی اشاره دارد. ایران بر اساس ان‌پی‌تی (NPT)، حق قانونی خود برای غنی‌سازی را غیرقابل مذاکره می‌داند. ایستادگی بر سر این حق، نه یک لجبازی دیپلماتیک، بلکه صیانت از دستاورد‌های علمی هزاران دانشمند و خون شهدای هسته‌ای است. وال استریت ژورنال می‌نویسد که انتظارات برای پیشرفت سریع در مذاکرات بر باد رفته است؛ اما برای تهران، پیشرفتی که به قیمت حراج اقتدار ملی باشد، فاقد ارزش است.



ایران با رد گزینه انتقال سوخت به خارج، عملاً اعلام کرد که اعتماد به وعده‌های کاخ سفید جای خود را به "راستی‌آزمایی عینی" داده است. این گزارش تاکید می‌کند که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همواره بر تداوم فعالیت‌های سطح بالای ایران صحه گذاشته است. این واقعیت نشان می‌دهد که دست ایران پر است و نیازی به عجله برای رسیدن به توافقی ضعیف ندارد.



ثبات قدم در عمان، بازتابی از قدرت منطقه‌ای ایران نیز هست. کشوری که توانسته است در اوج تحریم‌ها، توازن قوا را در خاورمیانه به نفع خود تغییر دهد، لزومی نمی‌بیند که در برابر درخواست‌های غیرمنطقی عقب‌نشینی کند. وال استریت ژورنال به درستی اشاره کرده است که این رفتار نشان‌دهنده "اعتماد به نفس و انسجام رهبری ایران" است. این انسجام، بزرگترین سد در برابر استراتژی‌های تفرقه‌افکنانه غرب بوده است.

افق روشن اقتدار؛ دیپلماسی از موضع قدرت



در پایان، گزارش وال استریت ژورنال هشدار می‌دهد که این بن‌بست ممکن است به تنش‌های بیشتر منجر شود؛ اما واقعیت این است که این "بن‌بست" تنها برای طرفی است که به دنبال تحمیل اراده خود بر یک ملت مستقل است. برای ایران، مذاکرات عمان یک پیروزی در تثبیت مواضع بود. ایران نشان داد که نه از تهدید نظامی واهمه دارد و نه فشار اقتصادی می‌تواند محاسبات راهبردی‌اش را تغییر دهد.



ایران با تکیه بر توان داخلی و تبدیل شدن به یک قدرت هسته‌ای "برگشت‌ناپذیر"، عملاً قواعد بازی را در منطقه تغییر داده است. اگر آمریکا و متحدان اروپایی‌اش خواهان خروج از این بن‌بست هستند، راهی جز پذیرش ایران هسته‌ای و لغو کامل تحریم‌ها ندارند. گزارش وال استریت ژورنال، علی‌رغم سوگیری‌های معمول، در بطن خود به یک حقیقت اعتراف کرده است: ایران دیگر آن کشوری نیست که تحت فشار، از حقوق خود کوتاه بیاید.



امروز تهران در حالی از مسقط به خانه بازگشته که پرچم اقتدار خود را بالاتر از هر زمان دیگری برافراشته است. این "موضع سرسختانه" که وال استریت ژورنال از آن یاد می‌کند، در واقع "میخ آخر بر تابوت دیپلماسی اجبار" است. مسیر آینده روشن است؛ قدرت‌های جهانی باید با واقعیتِ ایرانِ مقتدر کنار بیایند، چرا که ایران نشان داده است هرگز فرصتِ تثبیت اقتدار خود را از دست نخواهد داد.