بانکی‌پور: قانون جوانی جمعیت مانع تشدید سقوط تولدها شد
باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمد امیرحسینی - امیرحسین بانکی‌پور، نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی، امروز (شنبه، ۲۳ آبان) در نشست خبری به مناسبت سالروز ابلاغ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، با اشاره به اینکه ۲۴ آبان سال ۱۴۰۰ سالروز ابلاغ این قانون است، گفت: پنج سال از ابلاغ این قانون می‌گذرد. در مجلس یازدهم، نمایندگان عضو کمیسیون مشترک، فعالان مردمی و گروه‌های مختلف در تدوین آن مشارکت داشتند و کمک‌های بسیاری کردند؛ به‌گونه‌ای که این قانون حاصل یک حرکت جمعی و نخبگانی بود.
وی اظهار کرد: برای تدوین این قانون، جلسات متعددی در کمیته‌ها و کمیسیون برگزار شد تا در نهایت به تصویب برسد؛ قانونی که امام شهید ما از آن به‌عنوان قانونی حقیقتاً حیاتی یاد کردند و تعابیری همچون «قانون راهبردی» را درباره آن به کار بردند.
این عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با یادآوری نامه ارسال‌شده به رهبر شهید انقلاب پس از نهایی شدن قانون گفت: به یاد دارم همان روزی که قانون نهایی شد، نامه‌ای خدمت ایشان ارسال کردیم و خبر نهایی شدن آن را دادیم. ایشان نیز در پاسخ، نامه‌ای نوشتند که در نخستین جلسه ستاد ملی جمعیت قرائت شد.
وی افزود: در آن نامه از فعالان مردمی، نمایندگان مجلس و دولت به دلیل تلاش‌هایی که در حوزه جمعیت انجام داده بودند، قدردانی شده بود و این حرکت به‌عنوان حسنه‌ای ماندگار مورد توجه قرار گرفت.
بانکی‌پور با بیان اینکه پس از گذشت پنج سال باید میزان اثربخشی قانون جوانی جمعیت بررسی شود، اظهار کرد: در این جلسه فرصت داریم عملکرد این قانون را ارزیابی کنیم و ببینیم تا چه اندازه توانسته است به اهداف خود دست یابد.
وی با اشاره به شرایط ویژه کشور در پنج سال گذشته گفت: در این مدت شرایطی را تجربه کردیم که شاید با هیچ‌یک از دوره‌های پس از انقلاب قابل مقایسه نباشد؛ چراکه با حوادث و اتفاقات کم‌سابقه‌ای مواجه بودیم و سخت‌ترین شرایط اقتصادی، تورم و وضعیت نامناسب اجتماعی و امنیتی را پشت سر گذاشتیم.
نماینده مردم اصفهان در مجلس تأکید کرد: در چنین شرایطی تغییر منحنی‌های جمعیتی کار بسیار دشواری است، اما با بررسی آمارهای ثبت‌شده پس از پنج سال مشاهده می‌کنیم که با وجود فشار‌های شدید اقتصادی و اجتماعی بر مردم، رفتار جامعه در حوزه ازدواج و فرزندآوری به‌طور معناداری تغییر کرده است.
بانکی‌پور با اشاره به دشواری تغییر رفتار جمعیتی در جامعه اظهار کرد: تجربه کشور‌های مختلف نیز نشان می‌دهد که تغییر رفتار جامعه در حوزه جمعیت کار ساده‌ای نیست؛ به‌ویژه اینکه طی سالیان متمادی، فرهنگ تنظیم خانواده در جامعه ما ترویج شده و الگو‌های مختلف اجتماعی، از مسکن و دستمزد گرفته تا الگو‌های فرهنگی، بر مبنای شعار یک یا دو فرزند شکل گرفته بود.
وی افزود: در چنین شرایطی و آن هم در سخت‌ترین وضعیت اقتصادی و اجتماعی، تغییر رفتار جامعه در حوزه جمعیت بسیار دشوار بود؛ به همین دلیل، بررسی میزان اثربخشی قانون جوانی جمعیت پس از پنج سال از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
بانکی‌پور در ادامه، با تشریح سه دستاورد مهم قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، از کاهش حدود ۵۰ درصدی سقط جنین، افزایش سهم تولد فرزندان سوم به بالا و کاهش شیب نزولی تولدها خبر داد و گفت: با وجود این دستاوردها، تاکنون تنها حدود ۵۰ درصد مفاد این قانون اجرا و عملیاتی شده است.
این عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نخستین دستاورد قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت را کاهش قابل توجه آمار سقط جنین دانست و اظهار کرد: بر اساس مطالعات و پیمایش‌های دقیقی که پیش از اجرای قانون انجام شده بود و پس از اجرای آن نیز با روشی مشابه، اما دقیق‌تر و فراگیرتر تکرار شد، میزان سقط جنین حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است.
وی افزود: در یکی از این مطالعات که توسط دکتر حق‌دوست در دانشگاه علوم پزشکی کرمان انجام شد، کاهش ۴۸ درصدی سقط جنین گزارش و نتایج آن به وزارت بهداشت اعلام شد.
بانکی‌پور ادامه داد: در بررسی‌های تکمیلی، این موضوع نیز مورد توجه قرار گرفت که آیا کاهش سقط جنین ناشی از کاهش تعداد بارداری‌ها بوده است یا خیر. نتایج بررسی‌ها نشان داد که کاهش سقط جنین صرفاً به دلیل کاهش تعداد بارداری‌ها نبوده است.
وی دومین دستاورد قانون جوانی جمعیت را تغییر الگوی فرزندآوری و افزایش سهم تولد فرزندان سوم به بالا دانست و گفت: پیش از اجرای این قانون، الگوی غالب خانواده‌ها به سمت تک‌فرزندی و دوفرزندی سوق پیدا کرده بود، در حالی که برای بهبود وضعیت جمعیت کشور باید به سمت الگوی فرزند سوم و بیشتر حرکت می‌کردیم.
این عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با بیان اینکه پیش از اجرای قانون، سهم تولد فرزندان سوم به بالا حدود ۱۷.۵ درصد کل تولدها بود، تصریح کرد: به این معنا که از هر شش نوزاد متولدشده، پنج نوزاد فرزند اول یا دوم و تنها یک نوزاد فرزند سوم یا بالاتر بود.
بانکی‌پور با اشاره به آمارهای منتشرشده از سوی سازمان ثبت احوال اظهار کرد: این سهم در سال جاری به ۲۸.۸ درصد رسیده است؛ به این معنا که سهم تولد فرزندان سوم به بالا در مقایسه با پیش از اجرای قانون حدود ۶۵ درصد افزایش یافته است.
وی خاطرنشان کرد: با وجود کاهش تعداد کل تولدها، تعداد تولد فرزندان سوم، چهارم و پنجم طی چهار تا پنج سال اخیر به شکل معناداری افزایش یافته است. یکی از انتقاداتی که در زمان تصویب قانون مطرح می‌شد، اختصاص مشوق‌های ویژه به فرزندان سوم به بعد بود، اما اکنون نتایج نشان می‌دهد که هدف‌گذاری قانون در این زمینه محقق شده است.
بانکی‌پور سومین دستاورد قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت را جلوگیری از تشدید روند نزولی تولدها و نرخ باروری عنوان کرد و گفت: پیش از اجرای قانون، سالانه حدود ۱۷۰ هزار مورد از تعداد تولدهای کشور کاسته می‌شد، اما پس از اجرای قانون، این روند نزولی کندتر شد و در سال‌های اخیر، میزان کاهش تولدها به حدود ۸۵ هزار مورد رسید.
وی با اشاره به کاهش جمعیت زنان در سنین اصلی فرزندآوری توضیح داد: از سال ۱۳۹۴ به بعد، جمعیت زنان ۲۰ تا ۴۰ ساله کشور که حدود ۸۷ درصد تولدها مربوط به این گروه سنی است، روند کاهشی داشته است. اگرچه جمعیت زنان ۱۵ تا ۴۹ ساله همچنان ممکن است روند افزایشی داشته باشد، اما گروه سنی ۲۰ تا ۴۰ سال نقش اصلی را در تولدها ایفا می‌کند.
بانکی‌پور ادامه داد: تا پیش از سال ۱۳۹۴، با وجود اجرای سیاست‌های تنظیم خانواده و کاهش الگوی فرزندآوری، تعداد تولدها افزایش می‌یافت؛ دلیل این موضوع، بالا بودن تعداد مادران در سن فرزندآوری بود. در سال‌های نخست پس از انقلاب، تعداد تولدها از حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار مورد در سال‌های پیش از انقلاب به حدود دو میلیون و ۴۰۰ هزار مورد افزایش یافت و تا سال ۱۳۶۵ نیز بالاتر از دو میلیون باقی ماند.
وی افزود: افزایش موالید در سال‌های نخست انقلاب باعث شد در دهه‌های بعد، جمعیت قابل توجهی از زنان وارد سن فرزندآوری شوند. به همین دلیل، حتی با وجود کاهش تعداد فرزندان در خانواده‌ها، تعداد تولدها همچنان بالا باقی ماند. اما از سال ۱۳۹۴ به بعد، نسل متولدشده در سال‌های کاهش موالید وارد سن مادری شد و در نتیجه، ذخیره جمعیتی مادران کشور به‌شدت کاهش یافت.
این نماینده مجلس با بیان اینکه در سال گذشته حدود ۳۵۰ هزار نفر از جمعیت زنان ۲۰ تا ۴۰ ساله کشور کاسته شده است، گفت: از ابتدای اجرای قانون تاکنون نیز جمعیت این گروه سنی بیش از دو میلیون و ۲۰۰ هزار نفر کاهش یافته است. با وجود چنین کاهش چشمگیری در جمعیت زنان در سن فرزندآوری، قانون جوانی جمعیت توانسته است از سقوط آزاد تعداد تولدها جلوگیری کند.
در حال تکمیل...
