این ماهواره، ماهواره‌های جاسوسی را از مدار بیرون پرت می‌کند!

توسعه سامانه‌های فوق‌پیشرفته دستکاری مداری توسط پکن، عملاً حریم امن پرنده‌های جاسوسی بیگانه در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری زمین را نابود کرده است.

گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس_ مدار زمین‌ثابت یا همان Geostationary Orbit موسوم به مدار GEO، همواره به عنوان گران‌بهاترین و حیاتی‌ترین عرصه عملیاتی قدرت‌های نظامی جهان شناخته می‌شود؛ منطقه‌ای استراتژیک در ارتفاع تقریبی ۳۶ هزار کیلومتری از سطح زمین که انواعی از پیچیده‌ترین و محرمانه‌ترین ماهواره‌های مخابرات نظامی، رله‌های فرماندهی و به‌ویژه ماهواره‌های سنگین جاسوسی و شنود الکترونیک در آن مستقر می‌شوند.

دهه‌ها بود که نهادهای نظامی و اطلاعاتی ، این کمربند مداری را پهنه‌ای کاملاً دست‌نیافتنی، مصون از گزند سامانه‌های سنتی پدافندی و حریمی امن برای رصد بی‌وقفه تحرکات دیگر کشورها تصور می‌کردند. با این حال، جهش متخصصان هوافضای چین و دستیابی به فناوری‌های نوظهور کنترل و الحاق در مدار، خط بطلانی بر این فرضیه دیرینه کشیده و ابتکار عمل را در نبردهای فضایی جابه‌جا کرده است.

نقطه عطف این دگرگونی استراتژیک، با پایش مانورهای هایتک نسل جدید ماهواره‌های چینی، به‌ویژه ماهواره Shijian-21 به اختصار SJ-21 آشکار شد.

داده‌های سیستم‌های ردگیری مداری بین‌المللی نشان داد که در تست‌ها پکن با موفقیت توانسته است ماهواره SJ-21 را به نزدیکی یک ماهواره مداری رسانده، آن را از طریق تجهیزات پیشرفته فیزیکی به چنگ آورد، صدها کیلومتر از ارتفاع مداری‌اش جابه‌جا کند و در اصطلاح به مدار گورستان یا همان Graveyard Orbit منتقل سازد و خود مجدداً به مدار عملیاتی اصلی بازگردد.

اگرچه پکن در رویکرد رسمی خود همواره از کاربردهای غیرنظامی و صلح‌آمیز این سازوکار نظیر پاکسازی زباله‌های سرگردان فضایی و ارائه خدمات تعمیر و سوخت‌رسانی در مدار سخن می‌گوید، اما ماهیت فناورانه این دستاورد، پیام بسیار قاطعی برای دارندگان ماهواره‌های متخاصم و بسترهای جاسوسی در مدار مخابره کرده است: دوران مصونیت ابزارهای جاسوسی در مدار به پایان رسیده است.

تسلط بر چنین مأموریتی نیازمند تلفیقی از سامانه‌های پیچیده مهندسی هوافضا است.

هسته اصلی این فناوری با عنوان Rendezvous and Proximity Operations یا عملیات مجاورت و الحاق شناخته می‌شود. در فیزیک پرواز مداری، دو جرم با سرعت‌هایی فراتر از چند کیلومتر بر ثانیه در حال چرخش هستند و نزدیک‌شدن میلی‌متری به یک جرم متحرک بدون برخورد ناخواسته، دستاورد مهمی در محاسبات ناوبری و هدایت خودکار محسوب می‌شود.

پکن در این سازوکار از نسل جدیدی از حسگرهای نوری پیشرفته، اسکنرهای سه‌بعدی لیدار و سامانه‌های بینایی ماشین مبتنی بر هوش مصنوعی بهره می‌برد که امکان شناسایی، رهگیری مستقل و قفل روی هدف را بدون وابستگی لحظه‌ای به ایستگاه‌های زمینی فراهم می‌کند. این تجهیزات حسگری امکان آن را به ماهواره می‌دهند که در سکوت مطلق رادیویی، فاصله‌اش را با هدف جاسوسی به صفر برساند.

بخش کلیدی این فناوری، بازوی رباتیک بسیار قدرتمند و دقیق فضایی است. این بازوی چندمفصله با آزادی حرکتی بسیار بالا، با بهره‌گیری از آلیاژهای پیشرفته مقاوم در برابر تابش‌های کیهانی و شوک‌های حرارتی شدید فضا طراحی شده است. زمانی که ماهواره SJ-21 به هدف مداری نزدیک می‌شود، این مکانیزم گیرنده رباتیک، بدنه پرنده مورد نظر را از نقاط ضعف مکانیکی نظیر نازل پیشران یا لبه‌های پایه مهار می‌کند.

بدین ترتیب، ماهواره هدف کنترل دینامیکی خود را کاملاً از دست داده و تبدیل به باری متصل به ماهواره مهارکننده می‌شود. پیشران‌های تغییر مدار ماهواره مانوردهنده سپس فعال شده و با مصرف سوخت بهینه، هدف را از مدار اصلی منحرف می‌کنند.

اهمیت این تسلط فنی فراتر از جابه‌جایی صرف ماهواره‌ها است. از زاویه پدافند هوافضا و مقابله با ماشین‌های تجسس الکترونیک بیگانه، چنین سازوکاری پاسخی هوشمندانه، پاک و در عین حال ویرانگر برای هرگونه تجسس خصمانه به شمار می‌رود. برخلاف سلاح‌های ضدماهواره سنتی کینتیک یا اصطلاحاً پرتابه‌های انهدامی مستقیم که منجر به انفجار ماهواره و تولید هزاران تکه زباله خطرناک مداری می‌شوند، ماهواره‌های مانوردهنده‌ای مانند سری Shijian از روش‌های غیرمخرب و بدون ایجاد آلودگی فضایی بهره می‌برند.

یک پرنده تجسسی که وظیفه رله ارتباطات جنگی یا تصویربرداری از پایگاه‌های راهبردی را بر عهده دارد، می‌تواند بدون شلیک حتی یک گلوله یا ایجاد قطعات سرگردان، مهار شده، صفحات خورشیدی آن کور شود، آنتن‌های آن از زاویه دید خارج گردند یا به طور کلی از شیار مداری اختصاص‌یافته خود به سمتی پرتاب شود که عملاً ناکارآمد و خاموش گردد.

این جهش فنی نشان‌دهنده یک جهش نظامی عمیق است؛ جایی که تجهیزات جمع‌آوری داده و جاسوسی بیگانگان، دیگر از برتری مصونیت مکانی بهره‌مند نیستند. سامانه‌هایی چون Shijian-17 و Shijian-21 اثبات کرده‌اند که کنترل فضا اکنون در اختیار ابزارهایی است که می‌توانند بدون هیاهو، نظم مداری را به نفع امنیت ملی بازتعریف کنند.

ماهواره‌های تجسسی که تا پیش از این به عنوان ابزارهای تهاجم اطلاعاتی و استراق سمع بدون پاسخ تصور می‌شدند، اکنون با کابوسی فناورانه روبه‌رو هستند؛ کابوسی به نام ماهواره‌های بازرسی و مهار مداری که قادرند هرگونه پایگاه تجسسی ناامن‌کننده را مهار کرده و موازنه قدرت را در بالاترین لایه‌های جو به سود حفظ حاکمیت و مقابله با چشم‌های جاسوسی تثبیت نمایند.

#ماهواره‌جاسوسی

#جاسوسی

#ماهواره

#هوافضا

#چین

#فناوری_فضایی

بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.