رمزگشایی از درآمد بالای تأمین‌کننده سایبری اسرائیل
درآمد پالانتیر، تأمین‌کننده آمریکایی هوش مصنوعی ارتش اسرائیل، دو برابر شده اما ساخت سامانه تیتان برای ارتش آمریکا همچنان در تیراژ محدود است.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس - دو روز پیش، پالانتیر شرکت آمریکایی حوزه هوش مصنوعی، گزارش مالی سه‌ماهه سوم خود را منتشر کرد: درآمد شرکت در سه‌ماهه منتهی به ۳۰ سپتامبر به ۲٫۳۱۳ میلیارد دلار رسید؛ افزایشی ۹۶درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل.
هم‌زمان، شرکت ال۳هریس از قرارداد قطعی ۵۳ میلیون دلاری خود با پالانتیر برای مرحله چهارم تولید سامانه تیتان (Tactical Intelligence Targeting Access Node) خبر داد. این قرارداد در سپتامبر منعقد شده بود؛ اما ارتش آمریکا پیش‌تر، در اول سپتامبر، با سفارش‌های مجموعاً ۱۹۲ میلیون دلاری به پالانتیر و اندوریل، برنامه تیتان را رسماً از نمونه‌سازی به مرحله تولید منتقل کرده بود.
جزئیات گزارش مالی، تصویری متفاوت از روایت ساده «رونق هوش مصنوعی نظامی» که توسط برخی رسانه‌ها مطرح شده است، ارائه می‌کند.
درآمد تجاری پالانتیر در آمریکا به ۹۸۴ میلیون دلار رسید و نسبت به سال قبل ۱۴۸ درصد رشد کرد؛ درآمد دولتی آمریکا نیز با رشد ۹۶درصدی به ۹۵۳ میلیون دلار رسید. برای نخستین بار، درآمد بخش تجاری آمریکا از درآمد بخش دولتی این شرکت بیشتر شد.
این تفکیک مهم است: بخش دولتی پالانتیر را نمی‌توان معادل قراردادهای وزارت دفاع آمریکا دانست؛ این بخش مشتریان دولتی مختلف را شامل می‌شود. بنابراین، نسبت دادن جهش ۲٫۳ میلیارد دلاری درآمد شرکت عمدتاً به نرم‌افزارهای نظامی، با ارقام منتشرشده سازگار نیست. بلکه پالانتیر از تقاضای گسترده برای محصولات هوش مصنوعی خود در بازارهای دولتی و تجاری سود می‌برد و موتور رشد آن در آمریکا، دست‌کم در این فصل، بخش تجاری بوده است. رویترز نیز گزارش داد که از ۱۰۹۰ مشتری شرکت در دوره دوازده‌ماهه منتهی به سپتامبر، ۹۰۴ مشتری در گروه تجاری قرار داشته‌اند.
در کنار درآمد ۹۶درصدی، یک شاخص دیگر نیازمند توجه است: ارزش کل قراردادهای منعقدشده پالانتیر در فصل سوم به ۲٫۹۱۸ میلیارد دلار رسید؛ فقط ۶ درصد بیشتر از سال قبل.
ارزش قراردادهای تجاری جدید در آمریکا نیز ۱٫۴۶۳ میلیارد دلار بود و رشد سالانه آن به ۱۱ درصد کاهش یافت؛ درحالی‌که همین شاخص در سه‌ماهه قبل ۱۵۳ درصد رشد کرده بود.
این دو شاخص یکسان نیستند: درآمد، ارزش خدماتی را نشان می‌دهد که در دوره مالی شناسایی شده‌اند و ارزش کل قراردادها، اندازه تعهدات قراردادی تازه را منعکس می‌کند. بنابراین، کاهش شتاب قراردادهای جدید به معنای سقوط درآمد نیست، اما نشان می‌دهد هیجان بازار هوش مصنوعی لزوماً با همان سرعت در سفارش‌های تازه تکرار نشده است.
خود رویترز نیز به قراردادهای بزرگ اما کوتاه‌مدت‌تر پالانتیر در این فصل اشاره کرده است.
سامانه تیتان یک ایستگاه زمینی اطلاعات، شناسایی و مراقبت (ISR) متحرک است. این سامانه داده‌های حسگرهای فضایی، ارتفاع بالا، هواگردها و تجهیزات زمینی را دریافت می‌کند و با استفاده از پردازش هوشمند، اطلاعات پراکنده را به تصویری مشترک از میدان نبرد و پیشنهادهای قابل‌استفاده برای هدف‌گیری تبدیل می‌کند.
نقش پالانتیر، توسعه لایه نرم‌افزار و هوش مصنوعی است که داده خام را به اطلاعات قابل‌استفاده برای تحلیلگران نظامی تبدیل می‌کند. اما ال۳هریس مسئول یکپارچه‌سازی ارتباطات است؛ از ارتباطات چنددامنه تاکتیکی تا موقعیت‌یابی، ناوبری، زمان‌بندی و ارتباطات ماهواره‌ای. اندوریل نیز سخت‌افزار مقاوم نصب‌شده روی خودرو و یکپارچه‌سازی محفظه و زیرسامانه‌های مربوط را برعهده دارد.
کارکرد هوش مصنوعی در اینجا اینگونه است که سامانه باید داده‌های مکانی و اطلاعات سیگنالی را با هم تطبیق دهد، نشانه‌های مرتبط با اهداف را از انبوه اطلاعات جدا کند و نامزدهای هدف را به تحلیلگر پیشنهاد دهد.
بااین‌حال، طبق توضیحات مقام‌های ارتش، تحلیلگر انسانی همچنان مرجع تأیید یا رد هدفی است که قرار است به یگان‌های آتش منتقل شود چراکه تیتان سامانه پیشنهاد و پشتیبانی از هدف‌گیری است، نه سامانه‌ای که مستقلاً مجوز شلیک صادر کند.
در این بخش، دو رقم متفاوت نباید با یکدیگر جمع یا اشتباه گرفته شوند. ارتش در اول سپتامبر سفارش‌هایی به ارزش مجموع ۱۹۲ میلیون دلار صادر کرد: ۱۲۷ میلیون دلار برای پالانتیر و ۶۵ میلیون دلار برای اندوریل.
این سفارش‌ها ساخت و یکپارچه‌سازی هشت سامانه اولیه را پوشش می‌دهند: چهار نسخه پیشرفته و چهار نسخه پایه. این هشت دستگاه قرار است طی ۱۸ ماه تحویل شوند و به ۹ نمونه اولیه‌ای بپیوندند که ارتش در اختیار دارد.
قرارداد ۵۳ میلیون دلاری، سفارش جداگانه ارتش به ال۳هریس نیست؛ پالانتیر این مبلغ را برای کار ال۳هریس در مرحله چهارم تولید تیتان به آن شرکت واگذار کرده است. ال۳هریس اکنون یکپارچه‌ساز اصلی سامانه است و اعلام کرده تحویل خودروهای اولیه از اوایل ۲۰۲۷ انتظار می‌رود. ارتش نیز سفارش تولیدی بعدی را برای سال مالی ۲۰۲۷ پیش‌بینی کرده است.
پس عبارت «ورود به تولید» درست است، اما تعبیرِ «تولید انبوه» که توسط برخی رسانه‌های منتسب به ارتش آمریکا که وظیفه‌ای جز رپورتاژهای غیر واقعی ندارند به‌کار گرفته شده‌است، ممکن است مقیاس واقعی سفارش را بزرگ‌تر از آنچه اعلام شده نشان دهد. بنابراین فعلاً با تولید اولیه هشت دستگاه روبه‌رو هستیم، نه استقرار گسترده در تمام یگان‌های ارتش آمریکا.
تیتان پیش از این مرحله چند سال در وضعیت نمونه‌سازی و آزمایش قرار داشت. به گفته ارتش، بازخورد سربازان در محیط‌های مختلف برای اصلاح سامانه استفاده شده است.
بااین‌حال، گزارش دفاع‌نیوز از آزمایش‌های اولیه در فیلیپین می‌گوید رطوبت بالا مشکلاتی ایجاد کرده بود که در آزمایش‌های خاورمیانه مشاهده نشده بود؛ مقام‌های ارتش بعداً گفتند با مهندسی محیطی دقیق‌تر این نگرانی‌ها را برطرف کرده‌اند.
این تجربه نشان می‌دهد حتی سامانه‌ای که در تلفیق داده و پیشنهاد هدف عملکرد خوبی دارد، باید در شرایط اقلیمی و عملیاتی متفاوت نیز قابل‌اعتماد بماند.
یک مسئله دیگر، وابستگی تیتان به کیفیت و دسترس‌پذیری داده‌ها و ارتباطات است. اگر حسگرها اطلاعات ناقص یا متناقض تولید کنند، یا ارتباطات ماهواره‌ای و تاکتیکی مختل شوند، خروجی هوشمند نیز ممکن است تصویری ناقص از میدان نبرد بسازد. این محدودیت، نتیجه اثبات‌شده یک شکست در تیتان نیست؛ ریسکی است که باید در آزمون‌های عملیاتی و سنجش عملکرد سامانه بررسی شود.
اطلاعات عمومی فعلی هنوز نرخ خطای شناسایی، دقت مکانی اهداف و میزان کاهش زمان میان کشف تا اقدام را با معیارهای مستقل منتشر نکرده است.
در نهایت، جهش مالی پالانتیر نشان می‌دهد بازار تجاری و دولت آمریکا برای نرم‌افزارهای داده‌محور و هوش مصنوعی آن تقاضای بزرگی دارند.
تیتان نیز یک گام مهم از نمونه‌سازی به تولید برداشته است. اما موفقیت مالی شرکت، جای آزمون میدانی تجهیزات را نمی‌گیرد. معیار واقعی تیتان نه مبلغ قرارداد و نه تعداد حسگرهای متصل، بلکه این است که آیا در شرایط واقعی، اطلاعات دقیق‌تر را با سرعت بیشتر به دست تحلیلگر می‌رساند و بدون افزایش خطای هدف‌گیری، زمان تصمیم‌گیری نظامی را کاهش می‌دهد یا خیر.
#پالانتیر #تیتان #هوش_مصنوعی_نظامی #ارتش_آمریکا #فناوری_دفاعی
