کدام حرفه‌ها در برابر هوش مصنوعی مقاوم مانده‌اند؟

باشگاه خبرنگاران جوان - همزمان با انتشار تازه‌ترین گزارش‌های بازار کار و اظهارنظر مدیران شرکت‌های بزرگ فناوری، نگاه کارشناسان به آینده اشتغال واقع‌بینانه‌تر شده است. اگرچه هوش مصنوعی بسیاری از وظایف تکراری را خودکار می‌کند، اما شواهد موجود نشان می‌دهد در اغلب موارد، این فناوری نقش «دستیار هوشمند» را ایفا می‌کند و به جای حذف کامل مشاغل، نحوه انجام کار را تغییر می‌دهد.

بر اساس گزارش تازه بانک سرمایه‌گذاری گلدمن ساکس، حدود ۸ تا ۱۲ درصد از مشاغل غیرکشاورزی ممکن است بیشترین تأثیر را از هوش مصنوعی مولد بپذیرند، اما در مقابل، نزدیک به نیمی از این مشاغل با کمک هوش مصنوعی تقویت خواهند شد و نه جایگزین.

در همین حال، مؤسسه Boston Consulting Group نیز در تازه‌ترین ارزیابی خود تأکید کرده است که طی دو تا سه سال آینده، بخش قابل توجهی از مشاغل دستخوش بازطراحی خواهند شد، اما اغلب کارکنان همچنان در همان نقش‌ها باقی می‌مانند و تنها شیوه انجام وظایفشان تغییر می‌کند.

مشاغلی که همچنان مزیت انسانی خود را حفظ کرده‌اند

کارشناسان بازار کار معتقدند حرفه‌های زیر همچنان در برابر جایگزینی کامل توسط هوش مصنوعی مقاومت بالایی دارند:

* پزشکان، جراحان و متخصصان درمان در تصمیم‌گیری‌های پیچیده بالینی

* پرستاران، مراقبان سالمندان و نیرو‌های خدمات درمانی

* روان‌شناسان، روان‌درمانگران و مشاوران

* معلمان، استادان دانشگاه و مربیان آموزشی

* برق‌کاران، لوله‌کش‌ها، تکنسین‌های فنی و تعمیرکاران تخصصی

* آتش‌نشانان، نیرو‌های امداد و نجات و مدیریت بحران

* مدیران ارشد، رهبران سازمانی و مذاکره‌کنندگان

* قضات، میانجی‌ها و برخی مشاغل حقوقی نیازمند قضاوت انسانی

* هنرمندان، نویسندگان و تولیدکنندگان آثار خلاقانه اصیل

* کارآفرینان و صاحبان کسب‌وکار‌های نوآور

وجه مشترک این مشاغل، نیاز به همدلی، مسئولیت‌پذیری، خلاقیت، حضور فیزیکی یا تصمیم‌گیری در شرایط غیرقابل پیش‌بینی است؛ قابلیت‌هایی که فناوری‌های هوش مصنوعی هنوز نتوانسته‌اند به‌طور کامل بازآفرینی کنند.

در مقابل، مدیران صنعت فناوری نیز معتقدند نگرانی درباره حذف گسترده مشاغل، دست‌کم در شرایط فعلی، بیش از حد بزرگ‌نمایی شده است. «جنسن هوانگ»، مدیرعامل انویدیا، اخیراً تأکید کرده که هوش مصنوعی بیشتر وظایف را خودکار می‌کند، نه اینکه خودِ شغل‌ها را از بین ببرد؛ موضوعی که به اعتقاد او می‌تواند به افزایش بهره‌وری و خلق فرصت‌های شغلی جدید منجر شود.

همچنین «مارک زاکربرگ»، مدیرعامل متا، اعلام کرده است توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی علاوه بر تغییر برخی موقعیت‌های شغلی، فرصت‌های جدیدی نیز در حوزه‌های فنی و زیرساختی ایجاد کرده است.

برآیند گزارش‌های منتشرشده تا ۳۰ جولای ۲۰۲۶ نشان می‌دهد آینده بازار کار نه در حذف کامل نیروی انسانی، بلکه در همکاری نزدیک انسان و هوش مصنوعی رقم خواهد خورد؛ آینده‌ای که در آن مهارت‌های انسانی، از جمله خلاقیت، تفکر انتقادی، هوش هیجانی و تصمیم‌گیری اخلاقی، همچنان مهم‌ترین مزیت رقابتی افراد در بازار کار خواهد بود.