فیدان: آمریکا و ایران درباره توافق هستهای انعطاف نشان میدهند
باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه که نقش محوری در تلاشهای میانجیگری برای جلوگیری از درگیری بین ایران و آمریکا ایفا کرده است، به فایننشال تایمز گفت واشنگتن نشان داده که در مورد یکی از خواستههای کلیدی یعنی توقف کامل غنیسازی اورانیوم توسط تهران، انعطافپذیر خواهد بود. این شرط مدتهاست که مانعی حیاتی بر سر راه توافق بوده است، زیرا ایران به عنوان امضاکننده پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، بر حق خود برای غنیسازی اصرار دارد.
وزیر خارجه ترکیه همچنین گفت که معتقد است تهران «واقعاً به دنبال دستیابی به یک توافق واقعی است» و محدودیتهایی بر سطح غنیسازی و یک رژیم بازرسی سختگیرانه را مانند توافق سال ۲۰۱۵ با آمریکا و دیگر قدرتهای جهانی خواهد پذیرفت.
فیدان که به طور مداوم با مقامات آمریکایی، ایرانی و منطقهای در تماس است، گفت: «این مثبت است که آمریکاییها به نظر میرسد مایلند غنیسازی ایران را در چارچوب مرزهای مشخص تحمل کنند. ایرانیها اکنون تشخیص دادهاند که باید با آمریکاییها به توافق برسند و آمریکاییها درک میکنند که ایرانیها محدودیتهای خاصی دارند. تلاش برای مجبور کردن آنها بیفایده است.»
او هشدار داد که اگر آمریکا «بر حل همزمان همه مسائل اصرار ورزد» — اشارهای به زرادخانه موشکهای بالستیک ایران و حمایت از مقاومت — «متأسفم که بگویم حتی پرونده هستهای نیز پیشرفت نخواهد کرد... نتیجه میتواند یک جنگ دیگر در منطقه باشد».
استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آمریکا، هفته گذشته پس از آنکه ترکیه، قطر، عمان و مصر تلاشهای خود را برای پای میز مذاکره آوردن طرفین متخاصم تشدید کردند، مذاکرات غیرمستقیمی با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در مسقط برگزار کردند.
واشنگتن و تهران این گفتوگوها — اولین مذاکرات از زمان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران در ژوئن — را گام اول مثبت توصیف کردند. آنها گفتند انتظار دارند دور دیگری را به زودی برگزار کنند، اگرچه دیپلماتها هشدار میدهند میانجیگری برای توافق با چالشهای عظیمی روبروست.
مذاکرات ابتدا قرار بود در استانبول و با حضور قدرتهای منطقهای به عنوان ناظر برگزار شود. اما تهران اصرار داشت که مذاکرات در عمان انجام شود، زیرا تأکید میکند که بحثها فقط بر برنامه هستهای متمرکز باشد.
پیامهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره دامنه یک توافق بالقوه متناقض بوده است. واشنگتن اصرار داشت که ایران محدودیتهایی بر برنامه موشکی خود بپذیرد و حمایت از مقاومت را متوقف کند. اما پس از مذاکرات هفته گذشته، که ترامپ آن را «بسیار خوب» توصیف کرد، رئیسجمهور آمریکا گفت توافقی که تنها برنامه هستهای ایران را پوشش دهد میتواند «قابل قبول» باشد.
ترامپ پس از میزبانی از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در کاخ سفید روز چهارشنبه، گفت که تأکید کرده است «مذاکرات با ایران ادامه یابد تا ببینیم آیا میتوان توافق را به سرانجام رساند یا خیر». ترامپ در تروث سوشال نوشت: «اگر نتوان، فقط باید ببینیم نتیجه چه خواهد بود.» این دیدار در بحبوحه گزارشهایی انجام شد که آمریکا ممکن است یک ناو هواپیمابر دیگر به منطقه اعزام کند.
فیدان گفت آنکارا و سایر دولتهای منطقه در تلاشاند «ایدههای خلاقانهای» برای پرداختن به برنامه موشکهای بالستیک ایران و حمایت از مقاومت توسعه دهند و افزود که میتوانند نقشی «سازنده و مؤثر» ایفا کنند.
او گفت: «آمریکاییها عمیقاً نگران قابلیتهای هستهای ایران هستند. با این حال، سایر موضوعات به کشورهای منطقه مرتبط است، زیرا موشکها و مقاومت بر امنیت منطقه تأثیر میگذارند؛ آنها دسترسی جهانی ندارند.»
فیدان درباره نگرانی اش از تاثیرگذاری نتانیاهو بر ترامپ گفت: «برای اسرائیل، حفظ موقعیت برتری نظامی در منطقه یک اولویت اساسی است. وجود موشکهای ایران این هدف را پیچیده میکند.»
اسرائیل به طور فزایندهای درباره تهدید زرادخانه موشکی ایران هشدار داده و به شدت برای قرار گرفتن آن در هرگونه مذاکره فشار آورده است. ایران میگوید برنامه موشکی آن قابل مذاکره نیست.
فیدان گفت: «برای ایران مهم است که هر توافقی با آمریکا را با گامهایی که اعتماد شرکای منطقهای را تقویت میکند، همراه کند... این تعادل ضروری است. شکاف اعتماد قابل توجهی با کشورهای منطقه وجود دارد و پرداختن به این بُعد ضروری است.»
فیدان گفت تهران از خطری که در پی حمله اسرائیل در سال گذشته و همچنین اعتراضات گسترده در ماه گذشته با آن روبروست، آگاه است. ترامپ آنچه را که «ناوگان عظیمی» از کشتیهای جنگی آمریکا در منطقه توصیف میکند، مستقر کرده است، در حالی که در پی این اعتراضات گزینههای نظامی علیه جمهوری را میسنجد.
فیدان گفت: «آنها (رهبران ایران) درک میکنند که ناآرامی عمومی عمدتاً توسط مشکلات اقتصادی ایجاد شده است؛ بنابراین میدانند که مسئله تحریمها باید حل شود.» او همچنین هشدار داد که حملات آمریکا بعید است باعث تغییر حکومت ایران شود. فیدان گفت: «فکر نمیکنم تغییر نظام رخ دهد. البته، ارگانهای دولتی و برخی اهداف دیگر به شدت ضربه خورده و آسیب دیده، نابود خواهند شد. اما حکومت به عنوان یک نهاد سیاسی، موجودیتی فعال باقی خواهد ماند.»
منبع: فایننشال تایمز
12258758
مهمترین اخبار بینالملل
