خانه‌تکانی ایمن؛ مراقب کمر و زانو باشید

باشگاه خبرنگاران جوان - دکتر اکبر خدابنده، متخصص ارتوپدی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی و رئیس بیمارستان امام علی (ع) بجنورد اظهار کرد: در روز‌های پایانی سال شاهد افزایش مراجعات با شکایت کمردرد، گردن‌درد، درد زانو و مچ دست هستیم که بخش قابل توجهی از آن ناشی از فشار‌های ناگهانی و وضعیت‌های نادرست بدن هنگام خانه‌تکانی است.

وی افزود: کمردرد و حتی تشدید فتق دیسک از جمله مشکلات شایع این ایام است. خم شدن طولانی‌مدت، بلند کردن اجسام سنگین با کمر خم و چرخش ناگهانی تنه می‌تواند موجب کشیدگی عضلات یا آسیب به دیسک‌های بین‌مهره‌ای شود.

رئیس بیمارستان امام علی (ع) بجنورد ادامه داد: نشستن و برخاستن مکرر یا دو زانو و چهارزانو نشستن طولانی برای شست‌وشو، فشار زیادی به مفصل زانو وارد می‌کند و می‌تواند درد‌های زانو یا علائم آرتروز را تشدید کند.

به گفته وی، بالا نگه داشتن دست‌ها برای پاک کردن شیشه‌ها و کابینت‌های فوقانی بدون ابزار مناسب نیز باعث فشار به عضلات گردن و شانه می‌شود و گاهی التهاب‌های دردناک ایجاد می‌کند.

خدابنده با اشاره به التهاب تاندون‌های مچ دست تصریح کرد: فشار مداوم هنگام چلاندن دستمال یا استفاده طولانی از تی و جارو می‌تواند منجر به تاندونیت و درد‌های مزمن مچ شود.

وی زمین‌خوردگی را از دیگر مخاطرات این ایام دانست و گفت: ایستادن روی صندلی‌های نامطمئن یا چهارپایه‌های لق برای گردگیری پرده و لوستر، خطر سقوط و حتی شکستگی مچ دست یا لگن را افزایش می‌دهد.

این متخصص ارتوپدی با تأکید بر پیشگیری از آسیب‌ها اظهار کرد: پیش از شروع کار، چند دقیقه حرکات کششی ساده برای کمر، گردن و پا‌ها انجام دهید تا عضلات آماده فعالیت شوند.

وی ادامه داد: توصیه می‌کنیم کار‌های خانه‌تکانی را در چند روز تقسیم کنید و از انجام همه فعالیت‌ها در یک روز بپرهیزید، زیرا فشار تجمعی یکی از مهم‌ترین عوامل آسیب است.

خدابنده درباره بلند کردن اجسام سنگین گفت: برای جابه‌جایی وسایل، زانو‌ها را خم کنید، کمر را صاف نگه دارید، جسم را نزدیک بدن بگیرید و از چرخش ناگهانی تنه خودداری کنید.

وی استفاده از ابزار مناسب را ضروری دانست و افزود: به کارگیری تی دسته‌بلند، نردبان استاندارد و دستکش مناسب می‌تواند فشار وارده به مفاصل را کاهش دهد.

به گفته این عضو هیات علمی دانشگاه، در حین کار باید به‌طور منظم استراحت کوتاه داشته باشید و از کفش مناسب استفاده کنید و از پوشیدن دمپایی‌های لیز یا بدون کفی مناسب خودداری شود.

رئیس بیمارستان امام علی (ع) بجنورد تأکید کرد: جابه‌جایی یخچال، ماشین لباسشویی و کمد‌های سنگین را به تنهایی انجام ندهید و روی صندلی‌های لق یا چهارپایه‌های نامطمئن نایستید. همچنین از خم شدن طولانی با کمر قوزکرده و ادامه کار با وجود درد اولیه پرهیز کنید.

وی خاطرنشان کرد: اگر وسیله‌ای بسیار سنگین است، حتما از دیگران کمک بگیرید و در صورت امکان به جای بلند کردن، آن را روی سطح صاف هل دهید یا از چرخ‌های کمکی و زیرانداز‌های لغزنده استفاده کنید. در صورت بروز درد خفیف، استراحت نسبی و استفاده از کمپرس سرد در ساعات اولیه می‌تواند کمک‌کننده باشد و باید از فعالیت سنگین پرهیز شود. اگر درد مداوم، بی‌حسی، گزگز یا انتشار درد به دست و پا وجود داشت، مراجعه به پزشک ضروری است، زیرا ممکن است نیاز به بررسی تخصصی و تصویربرداری باشد.

به گفته وی، در صورت تورم شدید یا ناتوانی در حرکت مفصل نیز احتمال آسیب جدی وجود دارد و مراجعه فوری به مراکز درمانی توصیه می‌شود. خانه‌تکانی نباید به بهای آسیب دیدن ستون فقرات و مفاصل تمام شود و رعایت اصول ساده ارگونومی می‌تواند از بسیاری از مشکلات پیشگیری کند.

منبع: وزارت بهداشت