اروپا در لبه پرتگاه: چرا قاره سبز حمله آمریکا به ونزوئلا را محکوم نمی‌کند؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ زهرا نجفی - اندیشکده کوئینسی در مقاله‌ای پیرامون حمله اخیر آمریکا به ونزوئلا و واکنش ضعیف کشور‌های اروپایی می‌نویسد:

وقتی روسیه به اوکراین حمله کرد، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت که «حاکمیت و تمامیت ارضی اصولی حیاتی هستند که باید در مورد اوکراین و در سطح جهان رعایت شوند.»، اما اینها فقط حرف نبودند. اتحادیه اروپا از سال ۲۰۲۲ تاکنون حداقل ۱۹ بسته تحریمی علیه روسیه تصویب کرده و تقریباً ۲۰۰ میلیارد دلار کمک مالی به دولت کی‌یف اختصاص داده است.

مطمئناً با توجه به آنچه کالاس گفته، انتظار می‌رود که اتحادیه اروپا حمله یکجانبه آمریکا به ونزوئلا و ربودن نیکولاس مادورو، رئیس جمهور آن را محکوم کند. با این حال، هیچ اتفاقی از این نوع نیفتاد. در واقع، اتحادیه اروپا پیش از این رویکرد گزینشی خود را نسبت به مشروعیت بین‌المللی نشان داده است، زمانی که نتوانست حمله به غزه را محکوم کند و اعتبار اروپا را در کشور‌های جنوب جهانی و در میان بسیاری از شهروندان اروپایی از بین برد.

پاسخ اتحادیه اروپا به تعرض علیه خاک ونزوئلا، شاهکاری از طفره رفتن بود. رهبران اروپایی بیانیه‌های مبهم و کپی شده صادر کردند که در آنها متعهد شدند «وضعیت ونزوئلا را از نزدیک زیر نظر داشته باشند». این «نظارت جمعی» ممکن است بزرگترین و منفعل‌ترین ماموریت در تاریخ این بلوک باشد.

این نمایش تاسف‌بار شامل اظهارات فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، مبنی بر «پیچیده» بودن شرایط حقوقی دولت ونزوئلا بود. کریاکوس میتسوتاکیس، همتای یونانی او، حتی پا را فراتر گذاشت و سوالات حقوقی را رد کرد و آن را «بی‌مورد» دانست. موضعی بی‌ملاحظه برای کسی که خودش درگیر اختلافات حاکمیتی طولانی مدت با ترکیه است.

در نتیجه این تحریفات، کالاس بیانیه‌ای بی‌محتوا به نمایندگی از ۲۶ کشور اتحادیه اروپا ارائه داد که آمریکا را به عنوان علت اصلی بحران معرفی نمی‌کرد. این بیانیه حتی از بهانه‌های ترامپ مانند قاچاق مواد مخدر و جرایم سازمان‌یافته حمایت می‌کند؛ علیرغم اینکه اطلاعات ملی ایالات متحده نتیجه‌گیری کرده است که مادورو هیچ نقش عملیاتی در اداره کارتل‌های مواد مخدر نداشته است.

با این حال، این موضع همه کشور‌های اروپایی نبوده است. اسپانیا، در اقدامی قابل توجه و دیپلماتیک، بیانیه جداگانه‌ای را با مکزیک، برزیل، کلمبیا، شیلی و اروگوئه امضا کرد. این بیانیه «رد آشکار اقدامات نظامی یکجانبه علیه ونزوئلا» بود و کشور‌های امضا کننده، نگرانی خود را در مورد هرگونه تصرف خارجی منابع طبیعی و استراتژیک ابراز کردند. 

اما در کل، یک پیامد فرعی برای کل داستان گرینلند وجود دارد. پس از حمله به ونزوئلا، «کیتی میلر» همسر استیون میلر، معاون رئیس دفتر کاخ سفید در امور سیاسی، در شبکه اجتماعی ایکس، تصویری از گرینلند را منتشر کرد و در توضیح آن نوشت: به زودی. این موضوع آنقدر نگران‌کننده بود که مته فردریکسن، نخست‌وزیر دانمارک، به شدت آن را سرزنش کرد. 

اما سوال این است که اتحادیه اروپا واقعاً چه کاری می‌تواند برای جلوگیری از اقدامات ایالات متحده انجام دهد، جز اینکه بیانیه‌های بیشتری صادر کرده و ابراز نگرانی کند؟ اتحادیه اروپا که امنیت خود را به ایالات متحده واگذار کرده و از جستجوی راه‌حل‌های دیپلماتیک مستقل خودداری کرده، اکنون کاملاً به هوس‌های واشنگتن وابسته است و به دلیل موضع خود در مورد غزه و ونزوئلا، فاقد هرگونه همدردی بین‌المللی است.

در واقع، اگر واشنگتن به گرینلند حمله می‌کرد، اتحادیه اروپا احتمالاً به سادگی بیانیه دیگری با نگرانی عمومی صادر می‌کرد. اینگونه است که دست نشاندگی نه تنها به بی‌اهمیتی فزاینده اروپا در صحنه جهانی منجر می‌شود، بلکه مستقیماً انسجام داخلی ناتو و اتحادیه اروپا را به خطر می‌اندازد.

اتحادیه اروپا اکنون در لبه پرتگاه ایستاده است. در ادامه، می‌تواند به مسیر «اصول گزینشی» خود ادامه دهد و بیشتر در قالب موجودیتی تثبیت شود که بیانیه‌های آن معنی چندانی ندارد. یا می‌تواند از این لحظه استفاده کند و از حالت دست‌نشاندگی به رهبری تغییر موضع دهد، که گاهی اوقات به معنای توانایی «نه» گفتن به متحد خود است.

منبع: وبسایت اندیشکده کوئینسی