یک پدیده استثنایی؛ شش سیاره در یک نمایش نادر در آسمان زمین هم‌تراز می‌شوند

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی- علاقه‌مندان به نجوم اوایل این هفته شاهد یک پدیده نادر خواهند بود، به گونه ای که شش سیاره به طور همزمان در آسمان شب در یک راستا قابل مشاهده خواهند بود، در چیزی که به عنوان "رژه سیاره‌ای" شناخته می‌شود.

این هم‌ترازی سیاره‌ای شامل عطارد، زهره، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون خواهد بود، به این معنی که تنها یک سیاره دیگر از تکمیل منظومه شمسی جا مانده است.

این پدیده نسبتاً نادر است و آخرین بار تقریباً یک سال پیش، در فوریه ۲۰۲۵ رخ داده است. ساکنان نیمکره شمالی می‌توانند این رویداد نجومی نادر را از عصر ۲۸ فوریه تا ۱ مارس مشاهده کنند.

شش سیاره منظومه شمسی در یک خط در آسمان هم‌تراز می‌شوند و چهار سیاره از آنها - زهره، عطارد، زحل و مشتری - در صورت مساعد بودن هوا با چشم غیرمسلح قابل مشاهده خواهند بود. با این حال، اورانوس و نپتون برای مشاهده به دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک نیاز دارند.

به طور خاص، زهره روشن و واضح خواهد بود، در حالی که عطارد کم نور، اما در آسمان غربی قابل مشاهده خواهد بود. زحل در شرق کمی بالاتر ظاهر می‌شود و نپتون برای مشاهده به تلسکوپ یا دوربین دوچشمی نیاز دارد، زیرا دیدن آن با چشم غیرمسلح دشوار است. اورانوس و مشتری در شرق دور خواهند بود و مشتری به ویژه درخشان و نزدیک به ماه است، در حالی که اورانوس دشوارترین سیاره برای مشاهده بدون تجهیزات خواهد بود.

روس‌ها می‌توانند شاهد این پدیده باشند. رصدخانه نجوم مسکو توصیه می‌کند که مشاهدات را بلافاصله پس از غروب آفتاب، حدود ساعت ۶:۰۰ بعد از ظهر به وقت مسکو آغاز کنید. از ساعت ۶:۰۰ تا ۷:۰۰ بعد از ظهر، زحل در بالای افق قابل مشاهده خواهد بود و سپس ناپدید می‌شود. عطارد ساعت ۷:۳۰ بعد از ظهر، نپتون ساعت ۸:۰۰ بعد از ظهر و زهره ساعت ۹:۳۰ شب غروب می‌کنند.

انتظار می‌رود عطارد، زهره، زحل و نپتون در غروب خورشید در ۲۸ فوریه در افق غربی و نزدیک به خورشید در کنار هم قرار گیرند. زهره و عطارد نزدیک به هم خواهند بود، در حالی که زحل و نپتون در نزدیکی هم قرار خواهند گرفت که باعث می‌شود در این بازه زمانی کوتاه، مشاهده آنها کمی آسان‌تر باشد.

مشتری و اورانوس آسان‌ترین سیارات برای مشاهده خواهند بود و پس از ناپدید شدن سایر سیارات، مدت بیشتری در آسمان قابل مشاهده خواهند بود. اورانوس قبل از غروب چند ساعت پس از نیمه‌شب، از نزدیکی صورت فلکی ثور از آسمان جنوبی عبور خواهد کرد و پس از آن مشتری در مسیری مشابه، اما نزدیک صورت فلکی جوزا قرار خواهد گرفت.

اگرچه ساکنان نیمکره شمالی این هفته از بهترین منظره این پدیده لذت خواهند برد، اما در نیمکره جنوبی نیز با کمی تغییر در زمان بسته به موقعیت مکانی قابل مشاهده خواهد بود. بنابراین، کارشناسان توصیه می‌کنند از برنامه‌های تخصصی مانند Stellarium و SkyView برای یافتن آسان سیارات استفاده کنید.

برای لذت بردن از هم‌ترازی سیاره‌ای، توصیه می‌شود تا حد امکان از نور شهر‌ها دور شوید و از نگاه مستقیم به خورشید از طریق تلسکوپ خودداری کنید.

اگر این رویداد را از دست دادید، نگران نباشید. امسال شاهد هم‌ترازی‌های سیاره‌ای دیگری در ماه‌های آینده خواهیم بود: در ۱۷ آوریل، هم‌ترازی فرعی با حضور نپتون، عطارد، زحل و زهره، و در ۱۰ آگوست، هم‌ترازی اصلی با حضور شش سیاره.

منبع: RT + Daily Star